Prokýror turmystyq zorlyq-zombylyqty qalaı tyıýǵa bolatynyn aıtty

«Uıat bolady» degen stereotıp únsiz qalýǵa sebep

Prokýror tájirıbesinde túrli jaǵdaılarmen betpe-bet kelgen. Onyń aıtýynsha, turmystyq zorlyq-zombylyq der kezinde kómek suramaǵandyqtan ýshyǵa túsedi.

— Bir otbasynyń janjaly esimde qaldy. Kúıeýi áıelin soqqyǵa jyǵýdy ádetke aınaldyrǵan, olardyń eki balasy bolatyn. Áıeldiń úshinshi balaǵa aıaǵy aýyr edi. Onymen sóılesip, ajyrasqysy kelmese, zańdy túrde shara kórgisi kelmese birneshe aı bólek turýdy usyndym. Alaıda áıel bas tartty. Aqyr sońynda taǵy soqqyǵa jyǵylyp, balasynan aıyryldy. Іs báribir sotqa jetti. Bul jerdegi qatelik — únsiz qalý, qoǵamdaǵy «uıat bolady» degen stereotıpten ajyramaý, sońyna deıin shydaý,  — dedi Aıjan Aımaǵanova UMAI forým-kezdesýinde.

Spıkerdiń sózinshe, mundaı jaǵdaılar qoǵamda turmystyq zorlyq-zombylyqqa degen tózimdilik áli  bar ekenin kórsetedi. Alaıda sońǵy jyldary qoǵamda rezonans týdyrǵan birqatar is máselege degen kózqarasty ózgertýge yqpal etip jatyr.

— Bıshimbaevtyń isi kópke sabaq boldy, sebebi odan keıin «Saltanat zańy» qabyldandy. Osyndaı oqıǵalardan keıin áıelder quqyq qorǵaý organdaryna júginip, máseleni ashyq kóterýi qajet, — deıdi spıker.

Máseleniń qanshalyqty ózekti ekenin resmı statıstıka da aıǵaqtaıdy. Ótken jyldyń on aıynda otbasylyq-turmystyq janjal negizinde 80 kisi óltirý deregi anyqtalǵan.

Alıment daýynda neni eskerý kerek?

Turmystyq janjal men otbasylyq qaqtyǵystar kóbine ajyrasýǵa ulasyp, onyń saldary alımentke tireledi. Alaıda mundaı jaǵdaıda kóptegen áıel óz quqyǵyn tolyq bilmeıdi. Sondyqtan quqyqtyq túsindirý jumystary  erekshe mańyzǵa ıe.

Bul rette Aıjan Aımaǵanova áıelderge ajyrasý, múlikti bólý jáne alıment óndirý máseleleri boıynsha naqty keńes berdi. 

— Erli-zaıypty zańdy nekeni buzbaǵan, biraq janjaldan keıin bólek tura bastaǵan. Er adam úıden ketedi, áıel balamen birge sol úıde qalady. Artynsha áıel nekede bola tura ózine jáne balasyna alıment óndirip aldy. Mundaı is tájirıbemde boldy. ıAǵnı áıel balasy úsh jasqa tolǵansha kúıeýiniń asyraýynda bolýǵa quqyly. Ol úshin ajyrasýdyń qajeti joq, — deıdi prokýror.

Bul norma neke jáne otbasy týraly zańnyń 148-babynda kórsetilgen. Zańǵa sáıkes, erli-zaıyptylar bir-birin materıaldyq jaǵynan qoldaýǵa mindetti. Eger  qoldaýdan bas tartsa, áıel júktilik kezinde jáne ortaq bala týǵan kúnnen bastap úsh jyl boıy jubaıynan alıment talap etýge quqyly.

Jańa Konstıtýtsııadaǵy ózgeris

Áıelderdiń quqyqtaryn qorǵaý máselesi tek turmystyq deńgeıde emes, zańnamalyq deńgeıde de qarastyrylyp keledi.

— Jańa Konstıtýtsııa jobasyndaǵy neke týraly norma da otbasy ınstıtýtyndaǵy teń quqyq qaǵıdatyn nyǵaıtýdy kózdeıdi. Er men áıel bastapqydan teń deńgeıde turady, al Konstıtýtsııa olardyń nekede de teń quqyqta bolýyn bekitedi, — dedi Aıjan Aımaǵanova.

Aıta keteıik, Konstıtýtsııa májbúrli nekege qarsy quqyqtyq negiz qalyptastyrady.