Prezıdenttiń Ulttyq quryltaıda aıtylǵan tapsyrmalary qalaı júzege asyrylyp jatyr
ASTANA. KAZINFORM — Úkimet Qasym-Jomart Toqaevtyń Prezıdenttik baǵytyn júzege asyrý boıynsha júıeli jumysty jalǵastyrady. Memleket basshysynyń Ulttyq quryltaıdyń 4 otyrysynda aıtqan bastamalaryn iske asyrý eldi transformatsııalaýdyń negizgi tetikteriniń biri boldy. Bastamalardy naqty júzege asyrý úshin 26 zań qabyldandy, dep habarlaıdy Úkimettiń baspasóz qyzmeti.
Infraqurylymdy damytý
Óńirlerdegi sapaly ózgeristerdiń negizi — teńgerimsizdikterdi joıý jáne ekonomıkalyq jobalardy júzege asyrý. Memleket basshysynyń Ulttyq quryltaıdyń IV otyrysynda bergen tapsyrmalaryna sáıkes Úkimet kólik dálizderin damytýǵa jáne ınjenerlik jelilerdi jańǵyrtýǵa nazar aýdardy, bul azamattardyń iskerlik belsendiligi men turmys sapasyna tikeleı áser etedi.
Prezıdent tapsyrmasyn oryndaý aıasynda «Astana — Arqalyq — Torǵaı — Yrǵyz» avtomobıl jolynyń qurylysy bastaldy. Uzyndyǵy 896 shaqyrym bul joba ortalyq óńirlerdiń Transkaspıı halyqaralyq kólik dálizine tikeleı shyǵýyn qamtamasyz etedi. Jalpy quny — 1,1 trln teńge.
Shaǵyn qalalardyń kóliktik qoljetimdiligin arttyrý boıynsha jumystar júrgizilýde. Memleket basshysynyń Arqalyq qalasynyń áýejaıyn qalpyna keltirý jónindegi tapsyrmasy oryndalýda. Qalada uzaq ýaqyt boıy tikeleı áýe qatynasy bolǵan joq, óıtkeni jergilikti áýe aılaǵy 1992 jyldan beri jumys istemedi. Áýejaıdy iske qosý úshin ushý-qoný jolaǵyn rekonstrýktsııalaýǵa jáne jańa termınal salýǵa Arnaýly memlekettik qordan 5,5 mlrd teńge bólindi. Jumystardy aıaqtaý 2026 jylǵa josparlanǵan.
Ómir sapasynyń negizgi faktory turǵyn úı men energııa resýrstarynyń qoljetimdiligi bolyp qala beredi. 2025 jyly «Naýryz» jańa ıpotekalyq baǵdarlamasy aıasynda 8,5 myńnan astam qaryz berildi. (2024 jyldan bastap 16,3 myń qaryz berildi)
Óńirlerdi gazdandyrýǵa 2024 jyly 112,4 mlrd teńge baǵyttaldy, 2 myń shaqyrymnan astam jeli salyndy.
«Taldyqorǵan — Úsharal» magıstraldi gaz qubyry qurylysynyń merziminen 1 jyl 4 aı buryn aıaqtalýy energetıka sektoryndaǵy mańyzdy oqıǵa boldy. Ony iske qosý Jetisý oblysynyń 84 eldi mekenin tabıǵı otynmen qamtamasyz etýge jáne óńirdi gazdandyrý deńgeıin 76%-ǵa deıin jetkizýge múmkindik beredi.
Adamı kapıtal jáne jańa ıdeologııa
Úkimettiń bul baǵyttaǵy jumysy Quryltaıdyń II jáne IV otyrystarynda Prezıdent aıqyndap bergen «Adal azamat» tuǵyrnamasy negizinde júrgizilip jatyr.
Tásilderdi jańartý úshin tárbıe jumysy transformatsııalandy:
● «Birtutas tárbıe» biryńǵaı baǵdarlamasy «Adal azamat» baǵdarlamasyna ózgertildi.
● «Adal azamat — Adal eńbek — Adal tabys» qaǵıdatyna negizdelgen baǵdarlamanyń mazmuny bilim berý uıymdaryna engizildi. 110 myńnan astam pedagog bilim aldy.
Tarıhı jadyny saqtaýǵa jáne zııaly qaýymdy qoldaýǵa erekshe kóńil bólinip otyr. I jáne II otyrystardyń bastamalary júzege asyryldy:
● «Qazaqstannyń Halyq jazýshysy» ataǵy qalpyna keltirildi.
● 23 sáýir — Ulttyq kitap kúni bolyp bekitildi.
● Otandyq avtorlardyń «100 kitabynyń» tizimi jasaldy.
● Astanada Prezıdenttik kitaphanany jobalaý jumystary bastaldy (paıdalanýǵa berý — 2027 jyl).
Adal eńbek ıdeologııasynyń jalǵasynda III otyrystyń (Atyraý) tapsyrmasy oryndaldy: 2025 jyl Jumysshy mamandyqtar jyly bolyp jarııalandy. Elimizdiń marapattaý júıesine óndiristik mamandyqtardyń ókilderi úshin 9 jańa qurmetti ataq engizildi.
Áleýmettik ınklıýzııa jáne bilim berý nysandary
«Adal azamat» qaǵıdaty árbir qazaqstandyq úshin teń múmkindikter qalyptastyrýdy kózdeıdi. Memleket basshysynyń IV otyrysta bergen tapsyrmalaryn oryndaý maqsatynda Úkimet «Múmkindigi shekteýli balalardy keshendi qoldaý týraly» zań jobasyn ázirledi.
Qujat Májilistiń qaraýynda. Joba úsh negizgi máseleni sheshýge baǵyttylǵan:
● Erte anyqtaý: dıagnostıka men qoldaýdyń biryńǵaı standartyn engizý.
● Tsıfrlandyrý: barlyq qyzmetter ár balaǵa jeke jospar qura otyryp, «Integratsııalanǵan modýl» jalpy júıesi arqyly taǵaıyndalady.
● Sapany baqylaý: psıhologııalyq-pedagogıkalyq kómek kórsetetin uıymdar úshin lıtsenzııalaýdy engizý.
Balalyq shaq salasyn júıeli damytý maqsatynda «Qazaqstan balalary» biryńǵaı baǵdarlamasynyń tujyrymdamasy ázirlendi. Qujat tórt negizgi baǵytqa negizdelgen: balanyń qaýipsizdikke, bilimge, densaýlyqqa, áleýmettik qorǵaýǵa jáne otbasyna quqyǵy. Joba balalardyń quqyqtaryn qorǵaýdy retke keltiredi jáne memlekettik organdardyń birlesken jumysyn jolǵa qoıýǵa múmkindik beredi. Bul ár balaǵa teń qoldaý kórsetýdi qamtamasyz etip, zorlyq-zombylyq pen býllıngtiń saldarymen kúresýden góri olardyń erte bestan aldyn alýǵa kómektesedi.
Osy jumys aıasynda 10 553 bilim berý uıymy qaýipsizdik júıelerimen jabdyqtalǵan
Sonymen qatar, oqýshy oryndarynyń tapshylyǵyn joıý boıynsha aýqymdy baǵdarlama júzege asyrylýda. 2025 jyly 267 myń orynǵa arnalǵan 232 mekteptiń qurylysy júrgizildi. Onyń ishinde 2025 jyly:
● 112 nysan «Keleshek mektepteri» ulttyq jobasy aıasynda salynyp jatyr.
● 2029 jylǵa deıin tolyq jańartý júrgiziletin 1231 mekteptiń tizimi anyqtaldy.
● Ár túrli qarjylandyrý kózderi esebinen 50 mektep.
● Qosshy qalasynda halyqaralyq úlgidegi kolledj qurylysy pysyqtalady.
Qoǵamdyq qaýipsizdik jáne zań ústemdigi
Qoǵamnyń turaqty damýynyń kepili — «Zań men tártip» qaǵıdatyn saqtaý. Quryltaıdyń tapsyrmalaryn júzege asyrý sheńberinde zańnamalyq sharalar paketi qabyldandy:
● 5 birtekti zańdy biriktiretin «Quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý týraly» biryńǵaı zań qabyldandy. Quqyq buzýshylyqtardyń erte aldyn alýǵa, sondaı-aq «Zań men tártip» qaǵıdatyn qamtamasyz etýge basa nazar aýdaryldy.
● Býkmekerlik keńselerdiń qyzmetin retteýdi kúsheıtetin jáne lýdomanııaǵa qarsy turýǵa baǵyttalǵan oıyn bıznesi máseleleri boıynsha zań qabyldandy. Veıpterdi shyǵarýǵa jáne taratýǵa tolyq zańnamalyq tyıym salyndy.
● Jaýapkershilikti saralaıtyn zań qabyldandy (esirtki jasyrýmen birinshi ret aınalysqandar kýrerler úshin jumsartyldy, óndirýshiler úshin qatańdatyldy). Esirtki bıznesine qarsy kúrestiń 2026-2028 jyldarǵa arnalǵan Keshendi jospary júzege asyrylyp jatyr.
● Sottalǵan áıelderdiń, onyń ishinde júkti jáne jas balalary bar áıelderdiń jazasyn óteý jaǵdaılaryn jaqsartý boıynsha usynystar ázirlendi. Qylmystyq-atqarý kodeksine ózgerister engizý jáne kezdesý, qońyraý shalý men sálemdemeler alý quqyǵyn keńeıtý josparlanýda. Budan bólek, jazadan bosatýǵa negiz bolatyn aýrýlar tizbesin keńeıtý pysyqtalyp jatyr.
● «Destrýktıvti dinı aǵymdar» termınin bekitetin jáne shetelde teologııalyq bilim alýdy retke keltiretin túzetýler daıyndaldy.
Mádenıet, sport jáne týrızm
Memleket basshysynyń IV otyrys barysynda shetelde mádenı qatysý týraly bergen tapsyrmasyna sáıkes Beıjińde «Qazaqstannyń mádenı ortalyǵy» ashyldy. Máskeýde osyndaı ortalyqty ashý máselesi pysyqtalyp jatyr.
Anımatsııa salasynda «Qııal vs qadam» jáne «Báıterek týraly ańyz» fılmderi memlekettik qoldaýǵa ıe boldy. 43 anımatsııalyq shyǵarma YouTube platformasynda jarııalandy.
2019 jyldan beri alǵash ret 5 tolyqmetrajdy mýltfılm shyqty («Altyn adam», «Jelaıaq», «Shoqan. Qashqarııa sapary», «Adam. Nartáýekel», «Toqty men Serke»).
Sonymen qatar tamyz aıynda Aqtaýda «Úrker» Halyqaralyq qysqametrajdy anımatsııa festıvali ótti, onda «Altyn kól» anımatsııalyq fılmi bas júldeni enshiledi, sondaı-aq «Turan» týyndysy «Úzdik qysqametrajdy fılm» nomınatsııasyna usynyldy.
Sport salasynda kommertsııalandyrý jáne bıýdjettik qarajattyń úlesin qysqartý baǵyty júzege asyrylyp jatyr.
Jekeshelendirilgen fýtbol klýbtary:
● «Jeńis» FK (Astana),
● «Qaısar» FK (Qyzylorda),
● «Qyzyljar» FK (Petropavl),
● «Shahter» FK (Qaraǵandy) jekeshelendirý aıaqtalyp qaldy,
● «Aqtóbe» FK (Aqtóbe),
● «Elimaı» FK (Semeı),
● «Oqjetpes» FK (Kókshetaý), «Tobyl» FK (Qostanaı), «Taraz» FK (Taraz) jáne «Ertis» FK (Pavlodar) boıynsha áleýetti ınvestorlarmen kelissózder júrgizilip jatyr.
2025 jyly 15 jeltoqsanda Kókshetaýda quny 13,6 mlrd teńge bolatyn kópfýnktsıonaldy sport kesheni paıdalanýǵa berildi. Arnaýly memlekettik qor esebinen qurylysty qarjylandyrý máselesi pysyqtaldy: jobanyń 13,6 mlrd teńgeni quraıtyn jalpy qunynyń 12,6 mlrd teńgesi dál osy kózden bólindi.
Tsıfrlandyrý
Memleket basshysynyń Ulttyq quryltaıdyń IV otyrysynda bergen tapsyrmalaryna sáıkes Úkimet memlekettik basqarý men qarjy sektoryn aýqymdy tehnologııalyq jańǵyrtýǵa kiristi.
● Ulttyq JI platformasyn iske qosý jónindegi tapsyrmany oryndaý sheńberinde 15 ortalyq memlekettik organda 36 JI-jobasyn engizý jospary bekitildi. Jańa quraldar salyqtyq jáne kedendik ákimshilendirýdi avtomattandyrýdan bastap kólik salasy men ǵylymdaǵy analıtıkaǵa deıingi aýqymdy mindetterdi qamtıdy.
● Ulttyq tsıfrlyq muraǵat qurý jónindegi jol kartasy bekitildi. Joba úshin gıbrıdti tásil tańdaldy: saqtaý — otandyq derekter ortalyǵynda, analıtıka — bultty servıster arqyly júrgiziledi. Jumys toby otyrysynyń qorytyndysy boıynsha jobany biryńǵaı mádenı-bilim berý portalyna keńeıtý týraly sheshim qabyldandy. «E-kitaphana», «e-Muraǵat», e-culture jáne e-museum júıelerimen ıntegratsııa júrgizilip jatyr.
● Tsıfrlyq aktıvterdiń qaýipsiz aınalymyn qamtamasyz etý tapsyrmasy júzege asyrylyp jatyr. Ulttyq Bank ozyq halyqaralyq tájirıbeni (BAÁ, Eýroodaq) eskeretin zańnamalyq túzetýler paketin ázirledi. Qujat krıptoındýstrııany júıeli retteýge jáne eldiń qarjy júıesi úshin táýekelderdi azaıtýǵa baǵyttalǵan.
Aıta keteıik, Ulttyq quryltaıdyń V otyrysy erteń Qyzylordada ótedi. Otyrys barysynda Prezıdent Qyzylordada elimizdiń keleshek damý baǵdary týraly oılaryn ortaǵa salady.