Prezıdenttikke úmitker 11 adam Memleket basshysy laýazymyna talasty jalǵastyrýda

Aıta keteıik, QR Prezıdentiniń kezekten tys saılaýyn ázirleý men ótkizý jónindegi negizgi is-sharalardyń kúntizbelik josparyna sáıkes, 20 aqpanda kandıdattardy usyný aıaqtalǵan bolatyn. Barlyǵy 22 adam ótinish berdi. Olardyń 3-eýin saıası partııalar, atap aıtqanda qazirgi Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevty «Nur Otan» Halyqtyq-Demokratııalyq partııasy, Jambyl Ahmetbekovty Qazaqstannyń Kommýnıstik Halyq partııasy, senator Ǵanı Qasymovty "Qazaqstan Patrıottary" partııasy, 1-eýin qoǵamdyq birlestik, atap aıtqanda - Qurmanǵazy Rahmetovty «Jeltoqsan» Respýblıkalyq halyqtyq-patrıottyq qozǵalysy» Respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi usyndy. Qalǵan 18 kandıdat ózin-ózi usyný tártibimen usynylǵandar. Ótinish bergenderdiń 18-i - erler, 4-eýi - áıelder.

Prezıdenttikke úmitkerlerdiń ishinen zańger Sálim Óten, ekolog-ǵalym Musaǵalı Dýambekov, Elbasy Nursultan Nazarbaev, «Nur Islam» týrıstik fırmasynyń dırektory Qanat Týrageldıev, Qazaqstannyń Kommýnıstik Halyq partııasynyń hatshysy Jambyl Ahmetbekov, "Tabıǵat" ekologııalyq odaǵynyń tóraǵasy Mels Eleýsizov, ýaqytsha jumyssyz Gúldana Toqbaeva, "Qazaqstan Patrıottary" partııasynyń tóraǵasy, senator Ǵanı Qasymov, Jemqorlyqpen kúres qoǵamdyq komıtetiniń tóraǵasy Jaqsybaı Bázilbaev, «Jeltoqsan» qoǵamdyq birlestiginiń belsendisi Qurmanǵazy Rahmetov jáne jeke kásipker Serik Saparǵalı Prezıdenttikke kandıdattardyń memlekettik tildi erkin meńgergendigin anyqtaý jónindegi lıngvıstıkalyq komıssııanyń synynan ótti. Barlyǵyna ózderin qoldaıtyn saılaýshylardyń qoldaryn jınaý úshin qol qoıý paraqtary berildi. QR Saılaý týraly» konstıtýtsııalyq zańynyń 59-babynyń 5-tarmaǵyna sáıkes, Prezıdenttikke kandıdatty oblystardyń kem degende úshten ekisi, Astana jáne Almaty qalalarynyń atynan teńdeı ókildik etetin saılaýshylardyń jalpy sanynyń kem degende 1 paıyzy qoldaýy tıis. OSK qabyldaǵan qaýlyǵa sáıkes, úmitkerlerdi qoldaǵan jáne rastalǵan qoldardyń sany 91 myń 10 adamdy quraýy kerek. Qol jınaýdy prezıdenttikke kandıdattyń senim bildirilgen adamdary uıymdastyrady. Bul rette árbir qol qoıý paraǵynyń rettik nómiri bolýy kerek jáne onda kandıdattyń tegi, aty, ákesiniń aty, úmitkerdi qoldap qol jınaǵan senim bildirilgen adamnyń jeke qoly, tegi, aty jáne ákesiniń aty, qol jınaý júrgizilgen eldi mekenniń ataýy kórsetilýi tıis.

QR Ortalyq saılaý komıssııasy lıngvıstıkalyq komıssııanyń synynan ótip, qol qoıý paraqtary berilgen úmitkerlerdiń ishinen ázirge Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevty ǵana 3 sáýirde ótetin kezekten tys Prezıdenttik saılaýǵa kandıdat etip tirkedi. Nursultan Nazarbaevty qoldap respýblıkanyń 16 óńirinen 717 myń 340 saılaýshynyń qoly jınalǵan. Bul belsendi saılaý quqyǵy bar azamattardyń 8 paıyzǵa jýyǵyn quraıdy.

Al "Kenesary han" qoǵamdyq qorynyń prezıdenti Ýálıhan Qaısarov, Astana qalasynyń turǵyny, ýaqytsha jumyssyz Qanat Esjanov, "Bastıon-Ast" kúzet agenttigi» JShS-nyń kúzetshisi Tolybaı Baımýrzın, Almaty oblysynyń turǵyny Maııa Qaramaeva jáne Astana qalasynyń turǵyny, tarıh pániniń muǵalimi Adalbek Qunanbaev memlekettik tilden emtıhan tapsyra almaǵandyqtan, OSK bul úmitkerlerdi Konstıtýtsııa men «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýtsııalyq zań qoıatyn talaptarǵa sáıkes kelmeıdi dep tanyp, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttigine kandıdat retinde tirkeýden bas tartý týraly tıisti qaýlylar qabyldady.

Pavlodarlyq zeınetker Záýre Masına 15 aqpandaǵy ótinishi boıynsha óz kandıdatýrasyn alyp tastady. Pavlodar oblysynyń turǵyny Sovetqazy Nursıla lıngvıstıkalyq komıssııanyń 17 aqpandaǵy № 10 sheshimine sáıkes, memlekettik tildi erkin meńgergen. Alaıda sol kúni ótinishi boıynsha óz kandıdatýrasyn alyp tastady.

Úsh úmitker - "Attan Qazaqstan" qozǵalysynyń jetekshisi Amantaı qajy Asylbek, Qazaqstan Musylmandary Odaǵynyń tóraǵasy Murat Telibekov jáne Aqtóbe qalasynyń turǵyny Meıramkúl Qojaǵulova lıngvıstıkalyq komıssııanyń otyrysyna kelmeýlerine baılanysty olardyń memlekettik tildi erkin meńgerýi bóliginde Konstıtýtsııa men «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» Konstıtýtsııalyq zań qoıatyn talaptarǵa sáıkes kelýleri anyqtalmaýy sebepti QR OSK-nyń tıimti qaýlylarymen bul úmitkerlerdi QR Prezıdenttigine kandıdat retinde tirkeýden bas tartyldy.

Bir úmitker - áskerı zeınetker Birjan Dilmaǵambet lıngvıstıkalyq komıssııaǵa emtıhan tapsyrýdan bas tartty. Osy sebepti Ortalyq saılaý komıssııasy bul úmitkerlerdi de Prezıdenttikke kandıdat etip tirkeýden bas tartyp, tıisti qaýly qabyldady.

Esterińizge salaıyq, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenttigine kandıdattardy tirkeý úmitkerlerdiń joǵary memlekettik laýazymǵa barlyq qajetti qujattardy tapsyrǵannan keıin bastalady jáne 2011 jylǵy 2 naýryzda aıaqtalady.

Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes, sottalǵandyǵy belgilengen tártippen ótelmegen nemese alyp tastalmaǵan adam, sondaı-aq sybaılas jemqorlyq qylmys jáne sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyq jasaýdaǵy kinásin sot zańda belgilengen tártippen tanyǵan adam Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenttigin kandıdat bola almaıdy.

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentin konstıtýtsııalyq zańǵa sáıkes jalpyǵa birdeı, teń jáne tóte saılaý quqyǵy negizinde Respýblıkanyń kámeletke tolǵan azamattary jasyryn daýys berý arqyly bes jyl merzimge saılaıdy. Respýblıka Prezıdenti bolyp týmysynan Respýblıka azamaty bolyp tabylatyn qyryq jasqa tolǵan, memlekettik tildi erkin meńgergen ári Qazaqstanda sońǵy on bes jyl boıy turatyn Respýblıka azamaty saılana alady.

Aıta keteıik, 31 qańtar kúni Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýtsııalyq Keńesiniń 2011 jylǵy 14 qańtarda Parlament qabyldaǵan, QR Tuńǵysh Prezıdenti - Elbasynyń Prezıdenttik ókilettigin referendým arqyly uzartý múmkindigin qarastyrǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýtsııasyna ózgertý men tolyqtyrý engizý týraly Zańdy Konstıtýtsııaǵa sáıkes emes dep tanyǵan qaýlysyna baılanysty Qazaqstan halqyna Úndeý arnady. Prezıdent Úndeýinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń ókilettigin 2020 jyldyń 6 jeltoqsanyna deıin uzartý jónindegi referendýmdy ótkizbeý týraly sheshim qabyldaǵanyn, Qazaqstanda merziminen buryn Prezıdent saılaýyn ótkizý týraly Parlamentke usynys engizetinin aıtty.

1 aqpanda QR Parlamenti Májilisiniń kezekten tys jalpy otyrysynda palata depýtattary «QR keıbir Konstıtýtsııalyq zańdaryna tolyqtyrýlar men ózgerister engizý týraly» zań jobasyn óndiriske aldy. Al búgin, 3 aqpan kúni túske deıin Tómengi palata depýtattary «QR keıbir Konstıtýtsııalyq zańdaryna tolyqtyrýlar men ózgerister engizý týraly» QR Konstıtýtsııalyq zańynyń jobasyn maquldap, ony Sanatqa jibergen bolatyn. Tús aýa Senat Qazaqstanda merziminen buryn Prezıdenttik saılaý ótkizýdi qarastyratyn atalmysh zańdy qabyldap, Memleket basshysynyń qol qoıýyna jiberdi.

3 aqpanda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qazaqstanda kezekten tys Prezıdenttik saılaý ótkizý múmkindigin belgileıtin konstıtýtsııalyq Zańǵa, atap aıtqanda «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly» jáne «Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti týraly» konstıtýtsııalyq zańdardy iske asyrýǵa baǵyttalǵan «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir konstıtýtsııalyq zańdaryna tolyqtyrýlar men ózgerister engizý týraly» Konstıtýtsııalyq zańǵa qol qoıdy. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Jarlyǵymen Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýy 2011 jyldyń 3 sáýirine taǵaıyndaldy.