Prezıdent Ulttyq arhıvtiń ujymy men ardagerlerin 20 jyldyq mereıtoımen quttyqtady

Astanada Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq arhıviniń 20 jyldyǵyna arnalǵan «Arhıvter: tsıfrlyq transformatsııa, konstıtýtsııalyq qundylyqtar, tarıhı mura» atty halyqaralyq ǵylymı-praktıkalyq konferentsııa ótti.

Konferentsııa jumysyna Qazaqstan Respýblıkasy Premer-mınıstriniń orynbasary — Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń, memlekettik organdardyń ókilderi, Túrkııa, Reseı, Ózbekstan, Saýd Arabııasy jáne Tájikstannyń arhıv mekemeleriniń basshylary men mamandary, sondaı-aq arhıv salasynyń jetekshi ǵalymdary men sarapshylary qatysty.

Іs-sharanyń ashylýynda Aıda Balaeva Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń quttyqtaý hatyn oqyp berdi. Memleket basshysy arhıv salasynyń qyzmetkerleri men ardagerlerin Ulttyq arhıvtiń 20 jyldyq mereıtoıymen quttyqtap, elimizdiń tarıhı murasyn saqtaýǵa qosqan eleýli úlesteri úshin rızashylyǵyn bildirdi.

— Arhıv qorynda Táýelsiz Qazaqstannyń qalyptasý jáne damý kezeńderin aıshyqtaıtyn qundy málimetter bar. Mekeme mamandary sheteldik arhıvterden tabylǵan tarıhı jádigerlerdi zerdelep, qundy qujattardy elge jetkizý jolynda eleýli eńbek sińirdi. Sonyń arqasynda arhıv qory on tórt ǵasyrdy qamtıtyn biregeı derektermen tolyqty. Ult shejiresin tereńirek tanýǵa múmkindik beretin mundaı ıgi jumystyń máni aıryqsha ekeni anyq. Búgingi basqosýda arhıv salasyn zaman talabyna saı damytý jóninde salıqaly pikirler men utymdy usynystar aıtylady dep senemin, — delingen Prezıdenttiń quttyqtaý hatynda.

Óz sózinde Premer-mınıstrdiń orynbasary arhıv isiniń qalyptasýy men damýyna úles qosqan ujymǵa jáne sala ardagerlerine alǵys aıtyp, búginde elimiz asa mańyzdy tarıhı kezeńdi bastan ótkerip otyrǵanyn atap ótti.

— Biz qazir el damýynyń jańa dáýirine aıaq bastyq. Jańa Konstıtýtsııada adam kapıtaly, bilim, ǵylym jáne ınnovatsııa el damýynyń strategııalyq basymdyqtary retinde aıqyndaldy. Sonymen qatar tarıhı-mádenı murany saqtaý men ulttyq mádenıetti qoldaý konstıtýtsııalyq deńgeıde bekitildi. Bul — ótkendi saqtaý ǵana emes, bolashaqty baǵamdaý. Óıtkeni halyqtyń tarıhı jady — memlekettiń rýhanı negizi. Al sol murany saqtaıtyn basty ınstıtýttardyń biri — arhıv. Memleket basshysy jańa atap ótkendeı, Ulttyq arhıv tól tarıhymyzdy jańǵyrtyp, óskeleń urpaqqa jetkizýde zor úles qosyp keledi. Taǵy bir jaqsy jańalyqtyń biri bıyl Qazaqstan Respýblıkasy ulttyq arhıvine «Ulttyq» mártebe beriledi, — dedi Aıda Balaeva.

Mereıtoılyq dataǵa oraı arhıv salasynyń qalyptasýy men damýyna eleýli úles qosqan birqatar ardagerler men mamandarǵa Memleket basshysynyń atynan memlekettik jáne vedomstvolyq nagradalar tabystaldy.

«Arhıv: ótken men bolashaqty jalǵaǵan 20 jyl» atty qujattyq kórme aıasynda Ulttyq arhıvte onyń qyzmetine arnalǵan arnaıy burysh ashyldy.

Aıta keteıik, búginde Qazaqstandaǵy 237 memlekettik arhıvte Ulttyq arhıv qorynyń 30 mıllıonǵa jýyq qujaty saqtaýly. Arhıv salasynda 3,5 myńnan astam maman eńbek etedi. Arhıv qorlary kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkerleriniń, ǵylym men mádenıet ókilderiniń jeke arhıvtik qujattarymen turaqty túrde tolyqtyrylyp keledi.

Arhıv salasyn damytýdyń negizgi baǵyttarynyń biri — tsıfrlyq transformatsııa. Sońǵy jyldary Ulttyq arhıvtegi tsıfrlandyrylǵan qujattardyń úlesi 3 paıyzdan 26 paıyzǵa deıin artty. Qujattardy qabyldaýǵa, saqtaýǵa, sondaı-aq azamattar men uıymdardyń suraý salýlaryn jedel oryndaýǵa múmkindik beretin «Qujattardyń biryńǵaı elektrondyq arhıvi» aqparattyq júıesi engizildi.

Mamandar daıarlaý men olardyń biliktiligin arttyrýǵa da erekshe kóńil bólinýde. Búginde arhıv salasynyń myńnan astam qyzmetkeri arnaıy sertıfıkatqa ıe boldy.

Konferentsııa barysynda qatysýshylar Ulttyq arhıv qorlaryn qalyptastyrý, arhıv qujattaryn ǵylymı turǵyda jarııalaý, halyqaralyq yntymaqtastyqty keńeıtý, arhıv salasyn tsıfrlyq transformatsııalaý jáne jasandy ıntellekt tehnologııalaryn qoldaný máselelerin talqylady.

Konferentsııa qorytyndysy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń arhıv salasyn odan ári damytýǵa baǵyttalǵan qarar qabyldanyp, naqty usynymdar ázirlendi.

Aıta ketelik Qazaqstannyń Ulttyq arhıvi 20 jylda 110 mıllıonnan astam qujatty tsıfrlandyrdy.