Prezıdent Teleradıokeshenine 30 jyl: Aqordanyń tehnıkalyq múmkindikteri, adamı kapıtal
ASTANA. KAZINFORM — Bıyl Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń Teleradıokeshenine 30 jyl tolyp otyr. 1996 jyly Memleket basshysynyń qaýlysymen qurylǵan bul qurylym táýelsiz Qazaqstannyń aqparattyq keńistiginde erekshe mıssııa atqaryp keledi. Alǵashynda Prezıdent qyzmetin aqparattyq turǵydan qamtamasyz etetin arnaýly resýrs 30 jylda iri medıaholdıngke aınalyp, eldiń aqparattyq qaýipsizdigi men tarıhı jadyn qalyptastyrýda mańyzdy ról atqaryp keledi. Bul — tek tehnologııalyq damýdyń emes, óz isine adal kásibı mamandar eńbeginiń de nátıjesi. Osy oraıda 20 jyldan astam ýaqytyn osy salaǵa arnaǵan tehnıkalyq dırektsıanyń basqarýshy dırektory Ernar Ibragımov Teleradıokeshenniń damý kezeńderi men tehnologııalyq jańǵyrýy týraly aıtyp berdi.
Teleradıokeshenniń negizgi baǵyty — Memleket basshysynyń qyzmetin jan-jaqty ári jedel aqparattandyrý. Osy maqsatta munda taqyryptyq jáne derekti fılmder, arnaıy beınerolıkter ázirlenedi, resmı saparlar men mańyzdy is-sharalar túsirilip, muraǵattalady.
Sonymen birge, medıaholdıng Qazaqstan memlekettiliginiń damý kezeńderin beıneleıtin biregeı derekti beınearhıv qalyptastyryp, mádenıet qaıratkerleri týraly telebaǵdarlamalar tsıklin shyǵaryp keledi.
Kınoprektordan tsıfrlyq medıaǵa deıin
Keıipkerimiz Almaty oblysy eńbekshi qazaq aýdany Kazatkom aýylynda týyp-ósken. Bul júzge jýyq tútini bar, 9 synyptyq mektebi bar aıadaı ǵana aýyl. Dál osy mektepten Tumanbaı Moldaǵalıev, Dárkembaı Shoqparuly sekildi qazaqtyń birtýar uldary túlep ushqan. Keıinirek júz úıi bar aýyldan shyqqan keıipkerimiz de júzge jýyq elge saparlap, Prezıdent qyzmetinen aqparat taratatynyn álbette bilgen joq.
— 1995 jyly, on bes jasymda oqýymdy jalǵastyrý úshin Almatyǵa, atam Mátjan men ájem Búbishtiń qolynan ata-anamnyń qasyna keldim. Úıimizdiń janynda Almaty kınotehnıkýmy bolatyn, keıin ol Polıtehnıkalyq kolledj bolyp ózgerdi. Bastapqyda kınomehanık mamandyǵyna túsip, keıin IT baǵytyna aýysarmyn dep oılaǵan edim. Biraq plenka men proektorlar álemi meni ózine tartyp, aqyry kınomehanık mamandyǵyn támamdap shyqtym.
Qazir ondaı mamandyq saqtaldy ma, bilmeımin. Búgingi bul áńgimeler eski dáýirdiń tehnologııasyndaı kórinetin shyǵar. Ol kezde fılmder plenka arqyly kórsetiletin. Biz proektordaǵy plenka bólikteriniń durys aýysýyn baqylap, kórermen fılmdi úzilissiz ári sapaly kórýi úshin jaýap beretinbiz, — dep eske alady Ernar Ibragımov.
Beınekadr qurylymyn tereń meńgerýi keıin Aqordadaǵy qyzmetke jol ashty.
— 2004 jyly Teleradıokeshenge jumysqa qabyldandym. Beınekadr qurylymyn, beıneformattardyń aıyrmashylyǵyn jáne olardyń tehnıkalyq erekshelikterin túsingenimniń arqasynda jumysqa tez beıimdeldim. Ol kezde «Transkodtaý ınjeneri» degen laýazym bar edi. Bul mamandar ártúrli beıneformattardy ózara sáıkestendirip, materıaldardy bir tasymaldaǵyshtan ekinshisine kóshirýmen aınalysatyn.
Sol jyldary beınematerıaldar Betacam SP, Digital Betacam, IMX, DVCAM, DVCPRO, VHS sekildi túrli formattaǵy kassetalarǵa jazylatyn. Sondyqtan olardyń barlyǵyn bir júıege keltirip, tehnıkalyq turǵyda sáıkestendirý qajet edi.
Teleradıokeshenniń shtaty shaǵyn bolǵandyqtan, bizdiń mindet tek transkodtaýmen shektelmeıtin. Biz jyljymaly televızııalyq stýdııany ornatýǵa, jelilik montaj jasaýǵa, fılmderdegi birneshe kanaldy dybysty beınemen dál sáıkestendirýge jáne daıyn materıaldardy aqparat quraldaryna taratýǵa da jaýapty boldyq, — deıdi spıker.
Aqordanyń stýdııasy qalaı quryldy
Aqorda rezıdentsııasy ashylǵan kezeńde mundaǵy televızııalyq júıe sol ýaqyttaǵy zamanaýı teleradıo tehnologııalary negizinde jasaqtaldy. Bastapqyda telehabar túsirý men taratý SD formatynda júzege asyryldy. Keıin televızııa salasyndaǵy tsıfrlyq tehnologııalardyń qarqyndy damýyna baılanysty júıe HD formatyna kóshirildi. Bul kezeńde beıne sapasy aıtarlyqtaı jaqsaryp, efırlik múmkindikter keńeıdi. Qazirgi tańda qazaqstandyq televızııa salasynyń basym bóligi osy formatta jumys isteıdi.
Ýaqyt óte kele aqparat taratý talaptary ózgerip, Aqorda televızııalyq kesheni kezeń-kezeńimen UHD formatyna kóship keledi.
Aıta ketý kerek, Prezıdent Teleradıokesheniniń negizgi mindetteriniń biri — memleket tarıhy úshin mańyzy bar resmı is-sharalardyń sapaly televızııalyq muraǵatyn qalyptastyrý. Osyǵan baılanysty keshen tehnıkalyq turǵydan óńirlik jáne birqatar respýblıkalyq telekompanııalardan bir saty joǵary deńgeıde bolýy tıis. Sebebi memleket basshysynyń qatysýymen ótetin tarıhı, halyqaralyq jáne strategııalyq mańyzy bar is-sharalar uzaq merzimdi arhıvtik saqtaýǵa arnalǵan. Sondyqtan túsiriletin beınematerıaldardyń sapasy, detalızatsııasy, tústik dáldigi men tehnıkalyq turaqtylyǵy halyqaralyq standarttarǵa sáıkes kelýi qajet. UHD formaty bolashaqta arhıvtik materıaldardy qaıta paıdalaný, tsıfrlyq óńdeý jáne jańa medıa platformalarǵa beıimdeý múmkindigin qamtamasyz etedi.
— Aqordada kúndelikti protokol túsirilimderi bolatyn, operatorlar túsiredi, jaryq qoıýshylar jaryqpen, dybys jazýshylar dybyspen aınalyssa, ınjenerler osynyń bárin josparlaıtyn. Qazirgideı ınternet bolmaǵandyqtan, ózimiz montajdap, ózimiz árbir telearnanyń kassetasyna materıaldardy qolma-qol kóshirip beretinbiz. Іshtegi túsirilimnen bólek, resmı saparlar, saltanatty is-sharalar, jınalystar, tikeleı efırler men telekópirler bolatyn. Osynyń bárin Prezıdent teleradıokesheni, ózi túsire alatyn múmkindikke ıe. Mamandary da jetkilikti. O basta joǵary deńgeıde qurylǵan rezıdentsııa áli kúnge deıin óz bıiginen túsken joq, — dedi ol.
Jaýapkershiligi joǵary jumys
Prezıdent deńgeıindegi aqparatpen jumys isteý joǵary jaýapkershilikti, tózimdilikti jáne temirdeı tártipti talap etedi. Bul salada qatelesýge bolmaıdy: árbir túsirilim, árbir beınekadr men árbir materıal muqııat qadaǵalanady. Resmı saparlar men halyqaralyq is-sharalar kezinde mamandarǵa táýlik boıy eńbek etýge týra keledi. Soǵan qaramastan, kásibı jaýapkershilik árdaıym bárinen bıik turady.
Óz mansabynda Ernar Ibragımov júzge jýyq issaparǵa baryp, álemniń túrli elderinen Prezıdent qyzmeti týraly aqparat taratyp, tehnıkalyq topqa jetekshilik etti. Onyń artynda jumys mindetteri ǵana emes, kóptegen kútpegen jaǵdaılar da turdy.
— Іssaparda tólqujatty joǵaltqan kezderimiz boldy. Mundaıda Qazaqstannyń konsýldary men dıplomattary kómekke keletin. Máselen, bir joly Irannan shyǵýdan góri óz keńsemizde issapar týraly esep tapsyrýymyz qıynyraq bolǵan edi, — deıdi ol (kúldi).
Biz túsirgen árbir kadr — memlekettiń altyn qory
2010 jyldary Ernar Ibragımov densaýlyǵyna baılanysty Aqordadaǵy qarqyndy jumystan alystap, Prezıdent Teleradıokeshenindegi Derekti kıno ortalyǵyna aýysqan. Munda Memleket basshysynyń qyzmetine qatysty vıdeo, aýdıo jáne kınoqor jınaqtalyp, júıelenedi. Árbir túsirilgen kadr — el tarıhynyń bir bólshegine aınalyp, Altyn qorǵa enedi.
Al 2022 jyly Prezıdent Teleradıokesheni óz quramyna KAZINFORM halyqaralyq aqparat agenttigin, Jibek Joly telearnasyn alyp, halyqaralyq Silk Way telearnasyn quryp, aýqymdy medıaholdıngke aınaldy. Osyndaı alyp ujymnyń jabdyqtaryn shashaý shyǵarmaı ustaıtyn jańa «Tehnıkalyq dırektor» laýazymy paıda boldy jáne mundaı mańyzdy jumys Ernar Ibragımovke júkteldi.
Qazir onyń qaramaǵynda operator, montajer, dybys, IT mamandary sekildi 134 adam, 9 qurylym bar.
— Máselen, qazir Prezıdentimiz Almatyǵa issaparmen ketti. Bul issapardyń strategııasynan bastap, neshe adam jiberý keregin, qandaı tehnıkada, qandaı formatta ne túsirý keregin aldyn ala josparlaımyz. Prezıdenttiń jeke túsirilim toby da bizdiń quramǵa kiredi. Olardyń da qujattaryn retteýmen aınalysamyz. Jyljymaly televızııalyq stýdııalar jumysy taǵy bar.
2016 jylǵa deıin telejúıede tolyq avtomattandyrylǵan jumys protsesi bolǵan joq. Bir materıalmen birneshe mamannyń qatar jumys isteý múmkindigi shekteýli edi. Qajet beınematerıal ár bólimge jeke kassetaǵa kóshirilip taratylatyn. Bul kóp ýaqyt pen qosymsha tehnıkalyq resýrsty talap etetin.
Qazirgi tańda júıe aıtarlyqtaı jańartylyp, protsesterdiń basym bóligi avtomattandyryldy. Endi bir beınematerıaldy birneshe paıdalanýshy bir mezette ortaq server arqyly paıdalana alady. Bul aqparat almasý jyldamdyǵyn arttyryp, efırlik jáne óndiristik jumystyń tıimdiligin edáýir jaqsartty. Jyl ótken saıyn Teleradıokeshenniń tehnıkalyq múmkindikteri jetildirilip, efırlik júıeniń senimdiligi artyp keledi — deıdi tehnıkalyq dırektor
Keıipkerdiń aıtýynsha, aldaǵy negizgi baǵyttardyń biri — jasandy ıntellekt tehnologııalaryn kezeń-kezeńimen engizý. Sebebi medıa salasyndaǵy tehnologııalyq ózgerister men jańa úrdister óte jyldam damyp keledi. Osyǵan baılanysty bolashaqta jasandy ıntellekt baǵytynda arnaıy bólim nemese mamandandyrylǵan top qurý qajettiligi týyndaýy múmkin.
— Bizdiń negizgi mindetimizdiń biri — Prezıdent qyzmetine qatysty beınematerıaldardy sapaly saqtap, bolashaq urpaqqa jetkizý dep esepteımin. Sebebi búgin túsirilgen kadrlar erteń el tarıhynyń mańyzdy qujatyna aınalýy múmkin. Sondyqtan árbir túsirilimge úlken jaýapkershilikpen qaraımyz.
Túsirilgen materıaldar júıelenip, kezeń-kezeńimen Prezıdent arhıvine ótkiziledi. Bul tek tehnıkalyq jumys emes, tarıhı murany saqtaý isiniń bir bóligi.
Sonymen qatar biz úshin tek tehnıka emes, adamı kapıtal da mańyzdy. Ár mamannyń kásibı damýyna, jańa tehnologııalardy meńgerýine jáne tájirıbe jınaqtaýyna erekshe kóńil bólinedi, — dep túıindedi Ernar Ibragımov.
Aıta keteıik, QR Prezıdentiniń Teleradıokesheni — Qazaqstandaǵy eń iri medıakompanııalardyń biri. Ol kontent jasaý, óńdeý jáne taratý jumystaryn tolyqtaı ózi atqarady jáne ony teledıdar, radıo, ınternet sııaqty barlyq platformalarda usynady. Búginde Teleradıokeshen quramyna: Jibek Joly respýblıkalyq telearnasy men radıosy, Silk Way, Silk Way Cinema, Silk Way Prime halyqaralyq telearnalary, «Kazinform» halyqaralyq aqparat agenttigi jáne Derekti kıno ortalyǵy kiredi.
