Prezıdent suhbatyndaǵy memlekettik saıasattyń jańa logıkasy: mazmuny men qorytyndysy
ASTANA. KAZINFORM – Qazaqstandyq qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń sarapshylary «Turkistan» gazetinde jarııalanǵan Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń qańtar aıyndaǵy suhbatyn taldady. Memlekettik saıasat logıkasynyń qalaı ózgerip jatqanyn jáne bul ózgeristerdiń— memlekettik organdardyń sheshiminen bastap bıznes júrgizý sharttary men kúndelikti ómirge deıin nelikten árbir azamatqa qatysty ekenin kórsetýge tyrysty.
- Bul — jetistikterge sholý da, túsindirme rıtorıka da emes. Suhbat jańa normalar men jospardy bekitetin sheńberlik mátin retinde jumys isteıdi, - dep atap ótedi QQDI.
Tómende reformalardyń logıkasyn aıqyndaıtyn suhbattyń negizgi maǵynalyq aktsentteri berilgen.
Reformalar endi talqylanbaıdy
Reformalar júıeniń qaıtymsyz jaı-kúıi retinde usynylǵan. Prezıdent tilimen aıtqanda «kórelik, baıqap kóreıik» degen logıka joǵalady. Onyń ornyna normatıvtik bekitý keledi: reformalar — bul pikirtalas nysany emes ınstıtýttar beıimdelýi tıis jańa shyndyq.
Basqarýshylar úshin bul talqylaýdan oryndaýǵa kóshýge berilgen belgi.
Popýlızmniń ornyna jaýapkershilik
Suhbatta salyqtar, tarıfter, bıýdjettik tártip «májbúrli zulymdyq» retinde emes, jetilgen saıasattyń belgisi retinde usynylady.
Saıası legıtımdilik qysqa merzimdi tanymaldyqtan emes, memlekettiń júıeni daǵdarystardan saqtaı alý qabiletinen týyndaıdy.
Halyqqa unamaıtyn sheshimder bıliktiń álsizdigi emes, onyń mindeti retinde túsindiriledi.
Jańa qoǵamdyq kelisim
Áleýmettik ádilettilik qaıta oı eleginen ótkiziledi.Sóz teńdeı bólý týraly emes, naqty muqtajdyqqa baǵyttalǵan qoldaý jáne qamtamasyz etilgen toptardy jasyryn sýbsıdııalaýdan bas tartý jaıly.
Formýla qarapaıym ári túbegeıli: «tutynýyńa qaraı tóleısiń — qajettiligińe qaraı alasyń». Bul — masyldyqsyz, ózara mindettemelerge negizdelgen áleýmettik memleket modeli.
Memleket — únemi ótemaqy kózi emes, erejeler men turaqty ınstıtýttardyń kepili
Memleket zańdylyq pen múddeler tepe-teńdigin qamtamasyz etetin tóreshi retinde sıpattalady. Suhbat logıkasy boıynsha negizgi másele resýrstar kóleminde emes, ınstıtýttar men basqarý sapasynda. Nazar qoldaý sharalarynyń sanyna emes, ınstıtýtsıonaldyq qaıta baptaýǵa aýysady.
Ekonomıka: ósim maqsat emes
JІÓ ósimi moıyndalady, biraq birden táýekelmen qatar aıtylady: ınflıatsııa, teńgerimsizdikter, «orta tabys tuzaǵy». Qurylymdyq reformalarsyz ekonomıkalyq ósim naqty turaqsyz ekeni aıqyndalǵan. Basymdyq — sórelik kórsetkishterge emes, ósimniń sapasy men ónimdiliginde.
Bıznes: tıimdilik + áleýmettik jaýapkershilik
Bıznes ekonomıkanyń tiregi retinde moıyndalady. Biraq oǵan jańa ádep talaptar qoıylady: qoǵamdyq mindetterge qatysý, jaýapkershilik, jasampaz patrıotızm.
Mańyzdysy: antınaryqtyq rıtorıkasyz jáne jeke menshikti qaıta qaraýsyz.
Ekonomıkalyq tıimdilik áleýmettik legıtımdilik talabymen tolyqtyrylady.
Zań men tártip — balamasyz norma
Qańtar oqıǵasy, jemqorlyq, kóshi-qon, ásker jáne áleýmettik saıasat taqyryptary zań ústemdigi qaǵıdaty arqyly biriktiriledi. QQDI taldaýy kórsetkendeı, aqtaý men refleksııa kezeńi aıaqtaldy, endi normatıvtik shoǵyrlaný kezeńi bastalady. Júıeli quqyq qoldanýǵa suranys kúsheıedi.
Tsıfrlandyrý men JI — tirshilik etý/damý máselesi
Jasandy ıntellekt pen tsıfrlandyrý básekege qabilettilik, egemendik pen qaýipsizdik sharty retinde strategııalyq ári ekzıstentsııalyq basymdyq deńgeıine shyǵarylady.
Bul kadrlyq, bilim berý jáne ınstıtýtsıonaldyq reformalardyń basymdyǵyn bildiredi.
Suhbatta tutas logıka qalyptasqan: jańǵyrý → ádilettilik → zań → eńbek → jaýapkershilik.
2026 jylǵy bul suhbatty reformalar endi múmkindik retinde emes, eldiń turaqty damýynyń mindetti sharty retinde júzege asyrylatyn normatıvtik sheńber dep qarastyrý qajet.