Prezıdent halyq, ult, mektep jáne balalar týraly...

Halyq pen ult týraly...

Biz ultaralyq, etnosaralyq qarym-qatynas máselesindegi amaldarymyzdy qaıta oı eleginen ótkizýge tıis ekenimiz sózsiz...

Qazaqstan dostyq pen kelisim aýmaǵy boldy jáne bolyp ta qala beredi. Bizdiń uranymyz: san alýandyqtaǵy birlik...

Osy jerde turyp jatqan barlyq ulttar, etnıkalyq toptar shyndyǵyna kelgende bir ult sanalady. Shetelde bizdi «qazaqtar» dep biledi. Óıtkeni, bizdiń memleketimizdiń ataýy dál osy sózben astasyp jatyr. Árıne, Qazaqstanda turaqty turatyn árbir etnostyń ózindik ereksheligine nuqsan keltirý jaıynda sóz de bolmaýy tıis. Olardyń barlyǵy óz tilin oqyp, qoldanýǵa, mádenıetin damytyp, ádet-ǵuryptaryn saqtaýǵa quqyǵy bar jáne bolyp ta qala beredi.

Sabaqtastyq jaıly...

Ult kóshbasshysy is júzinde táýelsiz eldegi saıası basqarý men sabaqtastyqtyń múlde jańa, ozyq úlgisin jasap berdi. Meniń de Prezıdent retindegi negizgi ustanymym men ómirlik kózqarasym osy baǵyttan aýytqymaıdy. Ekinshi ustanymym – ádilettilik. Bul jalpyadamzattyq qundylyq bolatyn. Ony joǵaltyp alý adamzat úshin de, ult úshin de ózin ózi joǵaltyp alýmen birdeı. Úshinshi ustanymym – tek alǵa basý, damý jolymen júrý. Jahandyq básekelestik jaǵdaıynda óz múddemizdi qorǵaýǵa, óz maqsatymyzǵa jetýge umtylmasaq, jedel alǵa baspasaq kóp nárseden utylarymyz anyq...

Eń aldymen, men «tranzıt» degen sózge qarsymyn. Sondyqtan reseılik telearnaǵa suhbat bergenimde qazaqsha tranzıttiń ne ekeni jaıynda sóz qozǵadym. Tranzıt degenimiz ne? Men sonda tranzıttik jolaýshy bolmasa jolserikpin be? Men ózimdi Qazaqstan Respýblıkasynyń tolyqqandy Prezıdentimin dep sanaımyn. Men jolserik te, tranzıter de emespin. Poıyzdy ne bolmasa ushaqty aýystyraıyn, basqa jyljymaly quralǵa otyraıyn dep turǵanym joq. Tranzıt degen sózdi doǵaraıyq.

«Ekiudaıylyq» jaıynda...

Túrli sáýegeılik jasaýshylar buryn da bolǵan, qazir de, keıin de bola beredi. Eń bastysy, biz bıliktiń aýysýyn turaqty jaǵdaıda ótkize bildik. Taǵy da qaıtalap aıtamyn, bul eń aldymen, Elbasynyń parasattylyǵy men kóregendigin jáne halqymyzdyń danalyǵyn kórsetedi. Biz álemge órkenıetti el ekendigimizdi, jurtymyzdyń saıası mádenıetiniń joǵary ekendigin dáleldedik. Keıbir memleketterdegideı alańǵa shyǵyp, shý kótergen joqpyz. Bári zań sheńberinde ótti. Jáne men de osy baǵyttan eshqashan taımaımyn jáne eshqandaı «ekiudaıylyqqa» jol bermeımin.

Ulttyq qoǵamdyq senim keńesi týraly...

Biz syndarly dıalog arqyly jańa saıası mádenıettiń negizin qalyptastyryp jatyrmyz.

Sonyń arqasynda, san alýan pikirler men balama kózqarastar, syndarly ustanym, jaýapkershilik sııaqty qundylyqtar aldyńǵy qatarǵa shyǵady.

Memleket bolashaǵyna qatysty másele boıynsha alaýyzdyqqa jol berýge bolmaıdy.

Biz oń ózgeristerdi bılik pen qoǵamnyń ortaq kelisimi jáne syndarly is-áreketi arqyly ǵana júzege asyra alamyz.

Parlamenttik oppozıtsııa týraly...

Bizge parlamenttik oppozıtsııa ınstıtýty qajet. Biz jańa qoǵamdyq paradıgmanyń basty sharty balama kózqarastar men pikirler ekenin túsinýimiz kerek.

Jemqorlyqpen kúres jaıly...

Sybaılas jemqorlyqqa qatysty qylmys jasalǵan mekemeniń birinshi basshysynyń jaýapkershiligin zańnamalyq jáne normatıvtik turǵydan naqty belgileý kerek. Sondaı-aq, zańsyz jáne arandatýshylyq áreketterge barǵany úshin sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl organdarynyń qyzmetkerlerin qatań jazalaý kerek. Ondaı qyzmetkerlerge tergeý salasynda oryn joq. Kinásizdik prezýmptsııasy qaǵıdaty tolyq kólemde saqtalýy tıis.

Sheneýnikter týraly...

Ortalyq jáne jergilikti organdardyń basshylaryna qatysty oryndy shaǵym túsken jaǵdaıda olardyń bári jazalanatyn bolady. Sondyqtan basshylar halyqpen tyǵyz qarym-qatynasta jumys isteýi qajet. Jylyna bir ret uıymdastyrylatyn esep berý kezdesýleri – kózboıaýshylyq. Halyqpen kún saıyn birge bolyp, qoıan-qoltyq jumys isteýi kerek.

Mektep jáne balalar týraly...

Mektepterdegi júris-turys ádebi jáne kıim kııý úlgisi halyqaralyq tájirıbeni, eń bastysy, halqymyzdyń ulttyq dástúrlerin negizge alýy kerek. Shyn máninde biz shetelden kelgen jalǵan dinı stereotıpterdi emes, ulttyq dástúrlerimizdi arqaý etýimiz tıis. Búgingi tańda dinı senimine bola, balalardy bilim alý múmkindiginen aıyryp, olardyń bilim kózderinen qol úzýine májbúr bolǵan jaǵdaılarǵa jol bermeý kerek.

Ákesi jaıly...

Ákemniń bala kezinen taǵdyry qıyn boldy. Erte jetim qaldy. Balalar úıinde, sodan keıin ınternatta tárbıelendi. Kóp ýaqyt ótpeı soǵys bastaldy. Soǵys ol úshin taǵy da batyldyq pen tózimdiliktiń synaǵy boldy. Ol soǵysta kóp qıyndyqty basynan ótkerdi, onyń úreıli synaǵynan ótti. Qorqynysh pen qaıǵy-qasiretti jeńe bildi. Áıtse de ákem basqa maıdangerler sııaqty soǵys týraly, ásirese óziniń erligi men marapattary týraly aıtýdy unatpaıtyn. Óziniń sezimi, jaýmen alǵash betpe-bet kelýi, jaýyngerlerdiń erligi, batyrlyǵy jáne Jeńispen úıge oralýy jaıly óziniń «Soldat soǵysqa ketti» atty ómirbaıandyq kitabynda aıtyp berdi.

Ákesiniń kitaptary jaıly…

Ákemniń kitaptary onyń minez-qulqynan habar beretindeı kórinedi. Ol baısaldy, salıqaly adam edi. Ákemniń qoljazbalarynan oǵan tán uqyptylyq pen ornyqtylyq seziletin.

Soǵys pen jeńis jaıynda…

Soǵys jyldarynda Qazaqstanǵa kóshirilgen júzdegen óndiristik jáne ónerkásiptik kásiporyndarda myńdaǵan otandasymyz eńbek etip, Uly Jeńisti jaqyndatýǵa úles qosty. Árbir on oqtyń toǵyzy Qazaqstanda óndirilgen qorǵasynnan quıyldy. Aýyl halqy jaýyngerlerdi azyq-túlikpen qamtamasyz etý úshin aıanbaı ter tókti.

Biz erjúrek aǵa býynnyń aldynda máńgi qaryzdarmyz. Olardyń qaısarlyǵy men tózimdiliginiń, tabandylyǵy men patrıottyǵynyń arqasynda beıbit zamanda ómir súrip, jarqyn bolashaǵymyzǵa jol ashtyq.

Foto: www.akorda.kz, novoetv.kz