Prezıdent: Aral taǵdyry – ekologııalyq qaýip-qater ǵana emes, naqty nátıjege jeter joldaǵy árekettiń synalar shaǵy
ASTANA. KAZINFORM — Memleket basshysynyń pikirinshe, aımaqtaǵy sý máseleleri men ekologııalyq syn-qaterler arta túsken sátte ózara kelisimge kelip, kedergilerdi birlesip eńserý úshin kúsh-jiger jumyldyrý, birlik tanytý – óte mańyzdy.
– Barshańyzǵa belgili, Qyrǵyzstannyń Qordaǵy qyzmeti toqtap tur. Bul – Qyrǵyz memleketiniń óz erki. Qazaqstan oǵan qurmetpen qaraıdy. Bul rette Qazaqstan vedomstvolar arasyndaǵy jumys deńgeıinde Qyrǵyzstanmen baılanystyń damýyn joǵary baǵalaıdy jáne qarym-qatynasty odan ári jandandyrýǵa daıyn. Ortalyq Azııanyń ornyqty damýy úshin Qyrǵyzstannyń tájirıbesi óte mańyzdy. Sondyqtan elimiz Qyrǵyzstannyń Halyqaralyq Araldy qutqarý qoryndaǵy qyzmetin erteli-kesh jańǵyrtady dep esepteıdi. Biz buǵan tek qýanar edik. Qordyń aımaqtaǵy rólin nyǵaıtý maqsatynda kópjaqty yqpaldastyqtyń túrli formatynda, sonyń ishinde Konsýltatıvtik kezdesýlerdiń kún tártibinde sý máselesin qarastyrýdy usynamyn, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Budan bólek, Prezıdent suranysqa ıe jobalardyń qosymsha qoryn jasaqtaý úshin halyqaralyq uıymdarmen, donorlarmen jáne qarjy ınstıtýttarymen birlesken jumysty kúsheıtýdiń mańyzyna toqtaldy.
– Búgin Óńirlik ekologııalyq sammıttiń plenarlyq otyrysynda BUU-nyń mamandandyrylǵan ınstıtýty retinde Halyqaralyq sý uıymyn qurý týraly bastamany qaıta kóterdim. Mundaı qurylymdy jasaqtaý – ýaqyt talaby. Bul bastamany halyqaralyq sý qoǵamdastyǵy da qoldap otyr. Atalǵan tetik aımaqtaǵy sý qaýipsizdigin saqtaý máselesinde álemdik qaýymdastyqtyń kúsh-jigerin shoǵyrlandyrýǵa yqpal etedi. BUU aıasynda jumys isteıtin mundaı ınstıtýt eshbir elge, ásirese, Ortalyq Azııa memleketterine zııanyn tıgizbeıdi. Sondyqtan osy bastamaǵa qoldaý kórsetýlerińizdi suraımyn. Tipti, ony Birikken Ulttar Uıymyna Ortalyq Azııa elderiniń ortaq jobasy retinde usynýǵa bolady. Osylaısha, Ortalyq Azııanyń birqatar memleketteriniń astanalarynda UN Water uıymynyń jekelegen segmentterin ashýǵa múmkindik týady. Budan bólek, BUU aıasynda Aral sý júıesiniń, Ámýdarııa men Syrdarııa ózenderiniń halyqaralyq kúnderin bekitý týraly birlesip bastama kótergen jón. Sol arqyly Araldyń sý ekojúıesin saqtaý máselesine álem nazaryn aýdara alamyz. Men aıtqan usynystardyń barlyǵy bizdiń ortaq múddemizge saı keledi. Bul – saıası popýlızm emes, onyń eshqandaı astary da joq, – dedi Memleket basshysy.
Sóz sońynda Qasym-Jomart Toqaev Aral taǵdyry – aımaq elderine tóngen zor ekologııalyq qaýip-qater ǵana emes, naqty nátıjege jetý jolyndaǵy áreketterdiń synalar shaǵy ekenin aıtty.
– Aımaqtyń taǵdyry tek qana óz qolymyzda, senimdi dıalog pen elderimiz arasyndaǵy tyǵyz yntymaqtastyqqa tikeleı baılanysty. Qurmetti áriptester, prezıdentter, qadirli baýyrlar, bárińiz sý máselesiniń mańyzyn jaqsy túsinetin yqpaldy ári tájirıbeli azamatsyzdar. Óńirde sý bolmasa, Ortalyq Azııa elderiniń de kúni qarań. Sý jastarymyzdyń turmysyn jaqsartyp, bolashaǵyn jarqyn etedi. «Sý – tirshilik kózi». Búgingi sammıt Halyqaralyq Araldy qutqarý qorynyń qyzmetine tyń serpin berip, halyqtarymyzdyń ıgiligi jolyndaǵy óńirlik ózara yqpaldastyqtyń jańa kezeńine aınalady dep senemin, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Keńes otyrysynda Qyrǵyzstan Prezıdenti Sadyr Japarov, Tájikstan Prezıdenti Emomalı Rahmon, Túrikmenstan Prezıdenti Serdar Berdimuhamedov, Ózbekstan Prezıdenti Shavkat Mırzıeev, Halyqaralyq Araldy qutqarý qory Atqarýshy komıtetiniń tóraǵasy Ashat Orazbaı sóz sóıledi.
Eske sala keteıik, Prezıdent Halyqaralyq Araldy qutqarý qory quryltaıshy memleketter basshylary keńesiniń otyrysyn ótkizdi.
