Preambýla kóptegen eldiń konstıtýtsııasynda bar — depýtat
ASTANA. KAZINFORM — Preambýla kóptegen memlekettiń konstıtýtsııasynda bar jáne ol eldiń maqsat-murattary men ıdeıasyn kórsetedi. Májilis depýtaty, Konstıtýtsııalyq komıssııa múshesi Únzıla Shapaq Jibek Joly telearnasyna suhbat berip, Konstıtýtsııa preambýlasyn jazýǵa qandaı usynystar berilgenin aıtyp berdi.
Depýtat Konstıtýtsııanyń preambýlasy — jaı ǵana kirispe emes, Konstıtýtsııanyń ıdeıalyq-moraldyq negizi ekenin basa aıtty.
— Konstıtýtsııany qabyldaǵan kezde elimizdiń maqsat-murattaryn, bolashaǵy úshin aıqyndalǵan joldy anyqtap alýymyz kerek. Sondyqtan Konstıtýtsııanyń preambýlasynda bul qujatty qabyldaýdyń túpki maqsaty kórsetilýi kerek jáne tarıhı-mádenı sabaqtastyǵymyzdy jáne ulttyq bolmysymyzdy kórsete alýymyz kerek. Ári qaraı jalpy ózimizdiń ustanatyn negizgi qaǵıdattarymyzdy aıqyndaýymyz kerek, — dep atap ótti Únzıla Shapaq.
Sonymen birge, Prezıdent jaqynda ótken Ulttyq Quryltaıda qazaq jerinde tarıhı qalyptasqan memleketter bolǵanyn, sol memleketterdiń zańdy murageri ekenimizdi Konstıtýtsııa preambýlasynda aıqyn kórsetý qajettigin aıtqan.
— Preambýla kóptegen memlekettiń konstıtýtsııasynda bar. Onyń tarıhyna úńilsek, Rım ımperııasynda alǵashqy zańdar qabyldanǵan soń, bas jaǵyna zańnyń ne úshin qabyldanǵanyn jazyp qoıatyn bolǵan. 1787 jyly AQSh qabyldaǵan konstıtýtsııasynda da preambýla bar. Sol sııaqty álemdik konstıtýtsııalardyń kóbinde preambýla bar. Adamdar birinshi kezekte preambýlany ashyp kóredi de, memlekettiń maqsaty týraly oı túıedi, — dedi Májilis depýtaty.
Komıssııa músheleri Qazaqstan Konstıtýtsııasyna da elimizdiń ýnıtarlyq sıpatyn, shekaramyzdyń myzǵymastyǵyn, terrıtorııamyzdyń birtutastyǵyn kórsetip, erkindik, teńdik, birlik, jaýapkershilik sekildi qaǵıdalardy jazýdy usynyp otyr.
Sonymen birge, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý úshin ınnovatsııalyq jetistikterdi durys paıdalaný, bilimge, ǵylymǵa, mádenıet pen ulttyq rýhqa da baǵdarlaný jazylmaq.
Oǵan qosa, tabıǵatqa uqypty qaraýdyń mańyzdylyǵy men bolashaq urpaq aldyndaǵy joǵary jaýapkershilikti de preambýlada kórsetý kózdelip otyr.
— Elimizde konstıtýtsııalyq reformalar 2022 jyly bastaldy. Búgingi jasap otyrǵan Konstıtýtsııalyq reforma da — sonyń jalǵasy. Ásirese Ádiletti Qazaqstandy qurý úshin «zań men tártip» qaǵıdaty kúshinde bolýy kerek. Adamdar ustanatyn basty qaǵıda — quqyqtyń ústemdigi. Quqyqtyń ishinde erkindigimiz, bostandyǵymyz, táýelsizdigimiz bar. Al Konstıtýtsııa quqyqtyń ústemdigin jazyp beredi, ıaǵnı bul zań, memleket pen halyq arasyndaǵy shart. «Zań men tártipti» negizgi qaǵıdat retinde ustanatyn bolsaq, onda biz ádiletti saqtaı alamyz. Preambýla arqyly Konstıtýtsııa — saıası-quqyqtyq qujat jáne baǵdarlamalyq qujat ekenin kórsetemiz, — dedi Ú. Shapaq.
Eske sala ketsek, 20 qańtarda Ulttyq quryltaıdyń V otyrysynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Konstıtýtsııanyń preambýlasy ulttyq qundylyqtarymyzdy aıshyqtaıtyndaı qaıta jazylatynyn aıtqan edi.
Aıta keteıik, Konstıtýtsııalyq reformalar jónindegi komıssııanyń kelesi otyrysy 28 qańtarda ótedi.