Portýgalııa prezıdenti laýazymyna 11 úmitker talasady
ASTANA. KAZINFORM — Portýgalııada prezıdent saılaýy ótedi. Úmitkerlerdiń rekordtyq sany — 11 adam (10 er jáne bir áıel) joǵary memlekettik laýazymǵa talasady, dep habarlaıdy TASS.
Saılaý ýchaskeleri búgin jergilikti ýaqyt boıynsha tańǵy saǵat 8:00–de ashylyp, keshki saǵat 19:00–ge deıin jumys isteıdi. Aldyn ala nátıjeler túnde belgili bolady.
Eldiń zańyna sáıkes, prezıdent jalpyǵa birdeı, tikeleı jáne jasyryn saılaý arqyly 5 jyl merzimge saılanady. Eger kandıdattardyń eshqaısysy 50%-dan astam daýys jınaı almasa, 8 aqpanda Portýgalııada saılaýdyń ekinshi kezeńi ótedi.
Qazirgi el prezıdenti Marselo Rebelo de Soýza 2016 jyly qyzmetine kirisip, 2021 jyly qaıta saılandy. Ol bul joly saılaýǵa qatysa almaıdy, óıtkeni jergilikti zań qatarynan úsh merzimge ruqsat bermeıdi.
Memlekettiń egemendiginiń, birligi men aýmaqtyq tutastyǵynyń kepili bolatyn prezıdenttiń ókilettikteri aıtarlyqtaı keń, biraq keıde ókildikke deıin qysqarady. Sonymen qatar, ol joǵarǵy bas qolbasshy bolady jáne saılaý nátıjelerin eskere otyryp, premer-mınıstrdi taǵaıyndaıdy. Prezıdent sondaı-aq Respýblıka Assambleıasyn (bir palataly parlamentti) taratýǵa, veto týraly zańdarǵa jáne tutqyndarǵa raqymshylyq jasaýǵa quqyly.
Úmitkerler jáne nátıje
Joǵary memlekettik laýazymǵa úmitkerler qatarynda «Jetedi!» ásire ońshyl partııasynyń jetekshisi Andre Ventýra da bar. Bul saıası kúsh 2025 jylǵy saılaýdan keıin pozıtsııasyn aıtarlyqtaı jaqsartyp, 230 oryndyq parlamenttegi ókildigin 10-ǵa arttyrdy. Úmitkerler qatarynda Sotsıalıstik partııanyń burynǵy bas hatshysy Antonıo Joze Segýrý, ońshyl sotsıal-demokratııalyq partııanyń jaqtaýshysy Lýısh Markes Mendesh jáne Lıberaldyq bastama partııasy qoldaıtyn Eýroparlament depýtaty Jýan Kotrın de Fıgeıredý da bar.
Sondaı-aq, prezıdenttikke úmitker zeınetkerlikke shyqqan admıral Enrıke Gýveııa-ı-Melý, ol koronavırýstyq pandemııa kezinde Portýgalııadaǵy vaktsınatsııa naýqanynyń úılestirýshisi retinde tanymal boldy. Respýblıkalyq kóshbasshy laýazymyna úmitker jalǵyz áıel — «Sol blok» partııasynan Eýroparlament depýtaty Katarına Martınsh. Sondaı-aq tizimge Jasyldar partııasynyń jaqtaýshysy Jorje Pıntý, kásipodaq múshesi Andre Pestana, burynǵy depýtat Antonıý Fılıpe, sýretshi jáne jazýshy Ýmbertý Korreııa jáne ánshi Manýel Jýan Vıeıra kiredi.
Saılaýǵa az ýaqyt qalǵanda EFE qoǵamdyq pikir saýalnamasynyń nátıjelerin habarlady, oǵan sáıkes Ventýra saılaýshylardyń 24 paıyzynyń qoldaýyn ala alady. Segýrý portýgalııalyqtardyń 23% daýysyn alady dep josparlanǵan, odan keıin Kotrın de Fıgeıredý (19%), Gýveııa-ı-Melý (14%) jáne Markes Mendesh (14%).
Ońshyl jaqtaýshy Ventýra buǵan deıin prezıdenttik «Portýgalııadaǵy oppozıtsııany basqarýdyń eń jaqsy joly» bolatynyn aıtqan. Sondaı-aq saıasatker jeńiske jetken jaǵdaıda partııasynyń tuǵyrnamasyn alǵa jyljytýǵa ýáde beredi. Segýro — uzaq ýaqyttan beri saıasatker. 2011 jyldan 2014 jylǵa deıin ol Sotsıalıstik partııanyń Bas hatshysy qyzmetin atqardy, sonymen qatar qazir BUU Bas hatshysy Antonıý Gýterrısh úkimetinde qyzmet etti. Kotrın de Fıgeıredý, kerisinshe, saıası mansabyn salystyrmaly túrde jaqynda bastady. Saılaý naýqany barysynda ol eger prezıdent bolyp saılansa, densaýlyq saqtaý, ekonomıka jáne áleýmettik qamsyzdandyrý salalaryndaǵy ózgeristerge járdemdesýge kelisim bergen jaǵdaıda úkimettiń odaqtasy bolýǵa jáne oǵan saıası qoldaý kórsetýge ýáde berdi.
Birinshi týrda birde-bir kandıdat 50%-dan astam daýys jınaı almasa, saılaýshylardyń eń kóp qoldaýyna ıe bolǵan eki úmitker ǵana ekinshi týrǵa ótedi. Mundaı jaǵdaı sońǵy ret 1986 jyly bolǵan.
Buǵan deıin Portýgalııa prezıdenti Marselý Rebelý de Soýzaǵa shuǵyl ota jasalǵanyn jazdyq.