Plastıkalyq hırýrgııa: qaıǵyly oqıǵalardan keıin qandaı ózgeris bolady
ASTANA. KAZINFORM – Sońǵy bes jylda Qazaqstanda plastıkalyq ota men kosmetologııalyq protsedýralar kezinde tórt adam kóz jumdy. Plastıkalyq hırýrgııa naryǵynda ne bolyp jatyr, qaýip qaıdan týyndaıdy jáne qandaı ózgerister kútiledi? Kazinform agenttiginiń tilshisi zerttep kórdi.
Oqıǵalar hronologııasy
Plastıkalyq hırýrgııa salasyndaǵy qaýipsizdik máselesi sońǵy aılarda bolǵan birneshe qaıǵyly oqıǵadan keıin qaıtadan qoǵam nazaryn aýdardy.
Mamyr aıynyń ortasynda Almatydaǵy jekemenshik klınıkalardyń birinde tanymal bloger Sáýle Bazarhan josparly lıposaktsııa kezinde kóz jumdy. Operatsııa jergilikti anestezııamen jasalǵan. Atalǵan fakt boıynsha qylmystyq is qozǵaldy.
Arada kóp ýaqyt ótpeı, Aqtaýda taǵy bir qaıǵyly jaǵdaı tirkeldi. Iek plastıkasynan keıin Mańǵystaý oblystyq máslıhatynyń depýtaty Erbol Aıtýov komaǵa túsip, bir aıdan soń qaıtys boldy. Keıin onyń operatsııa aldynda tolyq tekserilmegeni anyqtaldy. Marqumnyń qandaǵy qant deńgeıi joǵary bolǵan, al mundaı jaǵdaıda hırýrgııalyq aralasý jasaýǵa bolmaıdy.
Osy oqıǵalardan keıin Densaýlyq saqtaý mınıstrligi plastıkalyq hırýrgııa jáne estetıkalyq medıtsına salasyndaǵy klınıkalarǵa jospardan tys tekseris júrgize bastady. Sonymen qatar Májilis depýtattary da bul baǵyttaǵy baqylaýdy kúsheıtip, barlyq ortalyqqa keshendi revızııa júrgizýdi usynyp otyr.
– Ókinishke qaraı, 20 jyl buryn medıtsınalyq uıymdardy tekserý talaptary álsirep, olar kásipkerlik sýbektileri retinde qarastyryla bastady. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi qatań tekseris júrgizýi kerek. Sebebi bir aptanyń ishinde eki adam óliminiń oryn alýy júıedegi olqylyqtardy kórsetip otyr, – dedi Májilis depýtaty Murat Ábenov.
Degenmen mundaı oqıǵalar plastıkalyq otaǵa degen qyzyǵýshylyqty tómendetken joq.
Qandaı otaǵa suranys kóp?
Álemde estetıkalyq protsedýralarǵa qyzyǵýshylyq jyl saıyn ósip keledi. Muny Halyqaralyq estetıkalyq plastıkalyq hırýrgııa qoǵamynyń (ISAPS) derekteri rastaıdy. Elimiz bul úrdisten tys qalyp otyrǵan joq.
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, búginde elde «Plastıkalyq hırýrgııa» lıtsenzııasy boıynsha 295 medıtsınalyq uıym jumys isteıdi. Onyń 247-si jekemenshik bolsa, 48-i memlekettik mekeme.
Saladaǵy suranystyń artýyna baılanysty plastıkalyq ota túrleri de kóbeıgen. Á.N.Syzǵanov atyndaǵy Ulttyq ǵylymı hırýrgııa ortalyǵynyń rekonstrýktıvti, plastıkalyq jáne estetıkalyq hırýrgııa bóliminiń meńgerýshisi, medıtsına ǵylymdarynyń kandıdaty, professor Mısmıl Mýradovtyń aıtýynsha, qazaqstandyqtardyń arasynda tanymal operatsııalardyń biri – rınoplastıka.
– Qazir kóp patsıent muryn pishinin ózgertkisi keledi. Sonymen qatar blefaroplastıka, bet lıftıngi, otoplastıka sııaqty operatsııalarǵa suranys joǵary. Áıelder bosanǵannan keıin abdomınoplastıka men lıposaktsııaǵa jıi júginedi. Olar dene pishinin qalpyna keltirip, burynǵy kelbetin qaıtarýdy qalaıdy, – deıdi dáriger.
Sulýlyqtyń quny qansha?
Sulýlyqqa umtylǵan patsıentterdiń talaby ártúrli. Professor Mısmıl Mýradovtyń sózinshe, keıbir adamdar álemge tanymal juldyzdardaı bolýdy maqsat etedi. Biri tanymal aktrısa Andjelına Djolıdikindeı kelbetti qalasa, endi biri ánshi Djennıfer Lopestikindeı músinge qol jetkizýdi armandaıdy. Degenmen dárigerler mundaı jaǵdaıda eń aldymen medıtsınalyq kórsetkishterge súıenedi. Júrek-qan tamyry aýrýlary, dekompensatsııalanǵan qant dıabeti men jedel ınfektsııalyq syrqattar ota jasaýǵa tikeleı qarsy kórsetilim bolýy múmkin.
Alaıda sońǵy jyldary kúrdeli estetıkalyq otalarǵa degen qorqynysh azaıyp, mundaı aralasýlardy tańdaýshylardyń sany artqan. Tipti keıbiri qarjyny únemdeý maqsatynda qaýipsizdik talaptary kúmán týdyratyn klınıkalarǵa júginedi.
– Bul ınfektsııalyq asqynýlardyń, qan ketýdiń, estetıkalyq nátıjege qanaǵattanbaýdyń, anatomııalyq qurylymdardyń zaqymdanýynyń jáne qaıta operatsııa jasaý qajettiliginiń qaýpin arttyrady. Eń aýyr jaǵdaılarda mundaı aralasýlar ómirge qaýip tóndirýi múmkin, – deıdi Mısmıl Mýradov.
Suranys pen táýekel qatar júrgen naryqta baǵa saıasaty da birkelki emes. Operatsııa quny klınıkanyń deńgeıine, mamannyń tájirıbesine jáne protsedýranyń kúrdeliligine qaraı ózgerip otyrady.
Máselen, blefaroplastıka – kóz aınalasyndaǵy artyq teri men maıdy alyp tastaý arqyly kóz pishinin jasartýǵa nemese ashyq etýge baǵyttalǵan ota. Onyń baǵasy orta eseppen 120 myńnan 400 myń teńgege deıin, keı jaǵdaıda 800 myń teńgege deıin jetedi. Al rınoplastıka muryn pishinin túzetedi. Ol 850 myń teńgeden bastalyp, keıbir klınıkalarda 2 mıllıon teńgege deıin barady.
Lıposaktsııa – deneniń belgili bir aımaǵyndaǵy artyq maıdy hırýrgııalyq jolmen alyp tastaý protsedýrasy. Onyń quny tańdalǵan aımaqqa baılanysty ózgeredi, ıek aımaǵy shamamen 250 myń teńge bolsa, ish aımaǵyna jasalatyn ota orta eseppen 600 myń teńge turady. Birneshe aımaqty qamtıtyn lıposkýlptýra – dene kontýryn qalyptastyrýǵa arnalǵan keshendi protsedýra. Onyń baǵasy 1–2,4 mıllıon teńge aralyǵynda.
Abdomınoplastıka – ish aımaǵyndaǵy artyq teri men álsiregen bulshyqetterdi túzetýge baǵyttalǵan ota. Bul qyzmettiń quny orta eseppen 1–1,7 mıllıon teńge shamasynda. Al keýde úlkeıtý operatsııasy 1,2 mıllıon teńgeden bastalsa, keýdeni kishireıtý shamamen 1,5 mıllıon teńge kóleminde.
Sonymen qatar keıbir rekonstrýktıvti operatsııalar mindetti áleýmettik medıtsınalyq saqtandyrý júıesi aıasynda tegin jasalady. Olardyń qatarynda kúıik pen jaraqattan keıingi qalpyna keltirý, sondaı-aq onkologııalyq aýrýlardan keıin sút bezin rekonstrýktsııalaý sııaqty medıtsınalyq kórsetkishke negizdelgen aralasýlar bar.
Patsıent óz quqyǵyn qalaı qorǵaıdy?
Ota jasarda qaýipsizdik pen zań talaptarynyń saqtalýyna basa nazar aýdarý qajet. Zańger Asqar Qaımaqov birqatar mańyzdy jaıtty tekserýge keńes beredi.
Mamannyń aıtýynsha, eń aldymen medıtsınalyq uıymnyń lıtsenzııasyna kóz jetkizý kerek. Ol úshin klınıkanyń BSN nómiri arqyly memlekettik derekqorlardan onyń zańdy túrde jumys isteıtinin tekserýge bolady.
Sonymen qatar operatsııanyń qaýipsiz ótýinde anestezıologtiń biliktiligi de mańyzdy ról atqarady.
– Keıde klınıkalar kelisimsharttarǵa zań talaptaryna qaıshy keletin tarmaqtardy engizedi. Biraq mundaı erejelerdiń zańdy kúshi bolmaıdy. Medıtsınalyq qyzmet alýshylardyń quqyǵy jetkilikti deńgeıde qorǵalǵan, – deıdi zańger.
Alaıda mamannyń aıtýynsha, kez kelgen kelispeýshilik nemese kúmán týǵan jaǵdaıda resmı organdarǵa júginý qajet. Ol úshin Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Medıtsınalyq jáne farmatsevtıkalyq baqylaý komıtetine jazbasha shaǵym joldaýǵa bolady. Bul organ tıisti tekseris júrgizip, medıtsınalyq qatelik bar-joǵyn anyqtaıdy.
Tekserý qorytyndysy
Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, 2021 jyldan beri plastıkalyq hırýrgııa jáne estetıkalyq medıtsına salasynda 92 jospardan tys tekserý júrgizilgen.
Tekserý barysynda tórt qaıǵyly jaǵdaı men densaýlyqqa aýyr zııan keltirýdiń bir faktisi tirkelgen. Árbir oqıǵa boıynsha táýelsiz sarapshylar tartylyp, materıaldar quqyq qorǵaý organdaryna joldanǵan.
– 2023–2025 jyldary vedomstvoǵa plastıkalyq hırýrgııa klınıkalarynyń jumysyna qatysty 244 shaǵym túsken. Patsıentter kóbine medıtsınalyq qyzmet sapasyna, operatsııa nátıjesine jáne operatsııadan keıingi asqynýlarǵa narazylyq bildirgen, – delingen vedomstvo jaýabynda.
Baqylaý barysynda naqty zańbuzýshylyqtar anyqtalǵan. Atap aıtqanda, lıtsenzııasyz qyzmet kórsetý, operatsııa aldyndaǵy tolyq tekserýdiń júrgizilmeýi, anestezıologııalyq súıemeldeýdegi kemshilikter, medıtsınalyq qujattardy durys rásimdemeý jáne aqparattandyrylǵan kelisim alý talaptaryn buzý faktileri tirkelgen.
Olqylyqty túzetý maqsatynda mınıstrlik jańa ózgerister paketin ázirlep jatyr.
Qandaı ózgeris engiziledi?
Aldaǵy ýaqytta medıtsınalyq uıymdarǵa beriletin lıtsenzııanyń merzimin bes jylǵa shekteý usynylýda. Osy merzim aıaqtalǵannan keıin klınıkalar mindetti túrde qaıta tekserýden ótedi.
– Bul shara formaldy lıtsenzııa ıelerin naryqtan shyǵaryp, klınıkalardyń qaýipsizdik talaptaryna sáıkestigin turaqty túrde baǵalaýǵa múmkindik beredi, – dep túsindirdi vedomstvo mamandary.
Qazirgi tańda plastıkalyq hırýrgııa ortalyqtarynyń qyzmeti «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodekspen, Kásipkerlik kodekspen jáne Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń tıisti normatıvtik-quqyqtyq aktilerimen retteledi.
Negizgi talaptardyń qatarynda memlekettik lıtsenzııanyń bolýy, dárigerlerdiń beıindik sertıfıkattarynyń bolýy, operatsııa kezinde anestezıolog-reanımatologtiń mindetti túrde qatysýy, reanımatsııalyq jabdyqtardyń tolyq qamtamasyz etilýi, operatsııa aldyndaǵy tekserýler men operatsııadan keıingi baqylaý standarttaryn saqtaý, sondaı-aq patsıenttiń aqparattandyrylǵan kelisimin rásimdeý sııaqty mindetter bar.
