Plagıat ulttyq kıim óndirisine qaýip tóndirip otyr – dızaıner
ASTANA. KAZINFORM – Ulttyq kıim tigý salasynda plagıat máselesi ózekti bola bastady. Bul týraly tájirıbeli dızaıner Qazıpa Qalıqyzy Jibek Joly telearnasynyń «Búgin Live» baǵdarlamasynda aıtty.
Spıkerdiń sózinshe, sońǵy jyldary ulttyq naqyshtaǵy kıimderge qyzyǵýshylyq artqanymen, bul baǵyttaǵy ózekti máseleler kóbeıgen. Syn-pikirlerdiń basym bóligi oıý-órnekterdiń durys qoldanylýyna qatysty bolsa, endi bir bóligi avtorlyq quqyqtyń saqtalmaýymen baılanysty.
– Barlyq oıý-órnekti zerttedim. 1000-ǵa jýyq jınaǵan oıý-órnegim bar. Úıge qajetti ulttyq naqyshtaǵy 100 toptama, 70-ke jýyq kıimderimiz bar. Onyń jartysynyń avtorlyq quqyǵy qorǵalǵan, – deıdi Qazıpa Qalıqyzy.
Dızaınerdiń aıtýynsha, buǵan deıin onyń birneshe týyndysy ruqsatsyz kóshirilip, naryqta arzan baǵamen satylǵan. Bul jaǵdaı avtorlyq qorǵaý máselesiniń ózektiligin aıqyn kórsetken.
– Kompozıtsııalyq basymdyq degen bar. Sonyń negizinde avtorlyq quqyqty qorǵaımyz. Básekelestik bolý úshin plagıatqa jol bermeý kerek. Sebebi tájirıbemizdegi oqıǵa birshama ekonomıkalyq shyǵyn ákeldi, – deıdi ol.
Qazıpa Qalıqyzy – 1997 jyly Qytaıdan tarıhı Otanyna oralǵan qandas. Ol tigin salasynda 30 jyldan astam ýaqyt eńbek etip keledi. Kásip jolyn shetelde bastap, keıin Qazaqstanda jalǵastyrǵan.
– 1994 jyly QHR-da, Altaıda sheberhana ashyp, kıimderdi jalǵa berdim, alǵash ózimniń toptamamdy shyǵardym. Onyń ataýy – «Ulttyq úlgi órnekteri» boldy. Suranys az bolatyn, keıin kóbeıdi.
Odan soń týǵan elge taban tiredik, elge qyzmet etýdi oıladyq. Birtindep kásip júıelendi. Sońǵy jyldary Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń ulttyq óndiristi, ulttyq kıimderdi qoldaýǵa qatysty aıtqan sózi serpin syılap, ulttyq kıimder trendke aınaldy, – dedi ol.
Búginde dızaıner dástúr men zamanaýı stıldi ushtastyryp, jańa baǵytta jumys istep keledi. Onyń aıtýynsha, naryqta kúndelikti kııýge yńǵaıly ulttyq naqyshtaǵy kıimderge suranys joǵary.
– Halyq arasynda jumysqa kıetin kıimder suranysta. Kıimderdi saq kezindegi petroglıftermen kómkeremiz. Onda tutas tarıh jatyr, – deıdi dızaıner.
Buǵan deıin qazaqstandyq dızaıner Mıhaıl Shaıdorovtyń Olımpıadadaǵy tarıhı jeńisine arnap tigilgen kostıýmniń qalaı jasalǵanyn aıtyp berdi.
