Petropavldyń kóne dıirmenderi: qalanyń ǵasyrdan astam tarıhy bar sáýlet eskertkishteri

Osy kúnge deıin jetkenderdiń biri – kópes dıirmenderi. Olardyń árqaısysynyń ózindik tarıhy men sáýlettik ereksheligi bar.

Muratov dıirmeni 

Bul dıirmenniń irgetasy kásipker Muratovtyń bastamasymen 1904 jyly qalanyp, bir jyldan keıin iske qosylady. Bes qabatty kirpish ǵımarat óz kezeńindegi iri óndiristik nysandardyń biri bolǵan.

Soltústik Qazaqstan oblysy tarıhı-mádenı murany qorǵaý jáne paıdalaný ortalyǵynyń málimetinshe, ǵımarattyń besinshi qabaty tehnıkalyq maqsatqa arnalǵan. Terezeler arqyly jaryqtandyrylyp, shatyry arnaıy temirmen jabylǵan.

Nysanǵa keıinirek birneshe qosymsha úı-jaı jalǵanǵan. Dıirmenniń bıik kirpish murjasy bolǵan. Biraq 1919 jyly oǵan brondy poıyzdan atylǵan snarıad tıip, zaqymdanǵan. Qazirgi ýaqytta murja saqtalmaǵan.

Ǵımarat XIX ǵasyr men XX ǵasyrdyń basyna tán provıntsııalyq kópes qalasynyń tarıhı qurylysyn sıpattaıtyn sáýlet úlgisi.

1920-jyldary nysan memleket menshigine berilgen. 1922-23 jyldary munda jastar klýby ornalasady. Kóp jyldar boıy ıesiz turǵan keshendi buzbaqshy da bolady. Biraq, 2015 jyly ǵımaratty qalpyna keltirý jumystary bastalyp, 2017 jyly restavratsııalanǵan nysan qaıta ashyldy. Búginde tarıhı ǵımaratta meıramhana ornalasqan.

Polıakov dıirmeni

Petropavldaǵy saqtalǵan kóne ǵımarattardyń biri - halyq arasynda Polıakov dıirmeni degen atpen belgili. Ólketanýshylar nysan turǵyzylǵan aýmaq Ýálı hanǵa tıesili bolýy múmkin ekenin aıtady.

Kirpish dıirmenniń qurylysy 1905 jyly bastalyp, 1907 jyly iske qosylǵan. Óndiris orny nemis jáne shveıtsarııalyq mashınalarmen jabdyqtalǵan. Keńes dáýirinde ǵımarat memleket menshigine ótip, keıin ártúrli maqsatta paıdalanyldy. 1948-1955 jyldary munda temeki fabrıkasy jumys istese, odan keıin ǵımarat tigin fabrıkasyna berilgen.

Tarıhı nysan 90 jyldardan beri jekemenshiktiń qolynda. Petropavlǵa ınvestor kelip, ǵımaratty satyp aldy. Endi jospar boıynsha 10 mlrd teńgeden astam qarajat jumsap, meıramhana-meımanhana keshenin paıdalanýǵa bermek.  Búginde jóndeý jumysy júrip jatyr.

Mazaev dıirmeni

Mazaev dıirmeni de Petropavldyń tarıhynda ózindik orny bar ǵımarattardyń biri. SQO tarıhı-mádenı murany qorǵaý jáne paıdalaný ortalyǵynyń málimetinshe, dıirmendi Gavrıl Mazaev 1913 jyly salǵan. 1917 jyly kópes ony Pınekır jáne Abramov degen kásipkerlerge satady. Keńestik kezeńde memleket menshigine alynǵan. Dıirmen 1978 jylǵa deıin jumys isedi.

Kirpishten qalanǵan úsh qabatty ǵımarattyń sáýlettik erekshelikteri sol kezeńdegi óndiristik qurylystarǵa tán. Qazir munda baptısterdiń dinı birlestigi ornalasqan.

Kýchkov dıirmeni

Petropavldaǵy taǵy bir tarıhı nysan - Kýchkov dıirmeni. 1901 jyly salynǵan bul ǵımaratty saqtap qalý múmkin bolmaǵan.

Tarıhı-mádenı mańyzy bar nysan mártebesinen aıyrylǵan nysan 1999 jyly jekemenshikke ótip ketken. Búginde qalanyń ortalyǵynda turǵan saýda ortalyǵynyń bir kezderi dıirmen bolǵanyn qabyrǵasy men «Melnıtsa» ataýy ǵana eske salady.

Buǵan deıin Oraldaǵy kópes Vanıýshınder úıi jóndeýdi qajet etetinin jazǵan edik.