Petropavlda mektep ustazy batyrlar kıgen saýytty jasap shyqty
PETROPAVL. QazAqparat - Petropavlda óner pániniń muǵalimi, sheber Erǵalı Sátkenov qazaq batyrynyń saýytyn jasady, dep habarlaıdy «QazAqparat» HAA tilshisi.
Erǵalı Sátkenov - soltústikqazaqstandyqtarǵa aǵashtan túıin túıetin, temirdi balshyqsha ıleıtin sheber retinde jaqsy tanys. Onyń qolynan shyqqan dúnıeler túrli kórmelerde kórermen kózaıymyna aınalǵan.
Bul joly ol qazaq batyrlary orta ǵasyrlarda kıgen salmaǵy 10 kelige jýyq temir saýytty jasap shyqty. Oǵan qajetti 560 plastınanyń árqaısysyn qolmen qıǵan. Qalyńdyǵy 4 mm bolǵandyqtan saýytty jebe tese almaıdy, qylysh ta shappaıdy.
«Jaýgershilik zamanda saýytty ár sheber ózinshe jasaǵan. Keń taraǵany kúbi saýyt. Onyń 10 shaqty túri bar. Meniń jasaǵanym da osy kúbi saýyt. Qylyshtyń júzi temirlerge tirelip qalady. Metaldyń dóńes jaǵy ústine qaraıdy. Sosyn qazaqtarda saýyttardyń omyraýlary ashyq turady. Ol tusty «baq orny» dep ataıdy. Qazaqtardyń «baǵyń bolsa aman qalasyń» degeni osydan shyqqan», - deıdi Erǵalı Shámiluly.
Erǵalı Sátkenov buǵan deıin de áskerı kıimniń túr-túrin jasaǵan eken. Óıtkeni saýyt kııý bala kezgi armany bolatyn.
«Uldar qolymyzǵa uzyn taıaq alyp, qylyshtasamyz. Sol kezde shybyq deneme qattyraq tıgen saıyn «mende batyrlardyń saýyty bolsa ǵoı» degen balalyq arman bolatyn. Keıin 10 jyl ishinde 7 saýyt jasap shyǵardym», - deıdi Erǵalı Sátkenov.
Sol 7 saýyttyń búginde úsheýi ǵana sheberhanada tur. Onyń bireýi bylǵarydan istelse, ekinshisi temir shyǵyrshyqtardan jasalǵan. Qalǵandaryn taratyp beripti. Nazarbaev zııatkerlik mektebinde óner páninen dáris beretin Erǵalı Shámiluly búginde jyldar boıy jınaqtaǵan tájirıbesin shákirtterimen bólisip júr. Jalpy qandaı da bir zatty jasamas buryn onyń tarıhyna úńilýdi ustaz-sheber ádetke aınaldyrǵan.
«Tarıhı derekter boıynsha, qara temir saýytty jer betinde alǵash ret Altaı ólkesindegi Avar taıpasy jasap bastaǵan degen málimet bar. Osyndaı torǵaýyl saýyttar avarlardyń áskerlerinde ǵana emes, jylqylarynyń ústinde de bolǵan. Muny avar taıpasy eýropalyqtardan buryn, ıaǵnı ІІІ-ІV ǵasyrda jasaǵan. Avarlar kavkaz arqyly eýropaǵa qaraı kóship osy ónerdi sol jaqqa taratqan degen paıym bar», - deıdi sheber.
Qazir sheberhanada saýyt, dýlyǵadan basqa Erǵalı Shámilulynyń qolynan shyqqan qazaq batyrlarynyń qylyshtaryn da kórýge bolady.
