Petropavlda qurylysshylar tapqan kóne zattar mýzeıde tur

Mýzeı osydan bes jyl buryn qurylyspen aınalysatyn «Osnovanıe» kásipornynyń basshysy Sergeı Tımofeevtiń bastamasymen ashylǵan.

- Osydan birneshe jyl buryn jumys babymen Sokolovka eldi mekeninde boldym. Jergilikti mektepte mýzeı bar eken. Ótken dáýirdiń, buryn ata-anamyz, ózimiz qoldanǵan zattardy kórgende erekshe sezimde boldym. Bir sátke sol balalyq shaǵyma oralǵandaı áser etti. Ár úıde qoldanylmaıtyn, biraq laqtyryp tastaýǵa qımaıtyn eski zattar bar. Solardy jınap, bir jerge toptastyrsaq, jaqsy bir mýzeı jasaýǵa bolady degen oı keldi, - deıdi Sergeı Tımofeev.

Mýzeı úshin kompanııa keńsesinen arnaıy bólme bólinedi. Alǵashynda Sergeı Tımofeev mýzeıdi tek qurylys salasyna qatysty quraldar men geodezııalyq aspaptarǵa arnamaq bolady. Mundaǵy eń alǵashqy jádiger - 1954 jyly shyǵarylǵan teodolıt boldy.

Qazir munda qurylys salasynyń tarıhynan syr beretin kóptegen qural saqtalǵan. Alaıda ýaqyt óte kele kollektsııa kóbeıip, túrli turmystyq buıymdar jınala bastaıdy. Qazir mýzeıde HІH ǵasyrdan qalǵan eksponattar da bar.

- Erekshe jádigerlerdiń biri – Kırov atyndaǵy zaýyt aýmaǵynda ornalasqan tsehtardy buzý kezinde tabylǵan relster. Olardyń birinde «Stalın atyndaǵy usta-mehanıkalyq zaýyty, 1935 jyl» degen jazý bar. Keıin sol jerden taǵy bireýi - 1895 jyly Demıdov zaýytynda jasalǵan rels tabyldy. Ol kezde ǵımarattyń qabyrǵasyn bekitý úshin qurylysqa qoldanystan shyqqan relsterdi qoldanǵan. Bular – qundy jádigerlerimizdiń biri, - deıdi Sergeı Tımofeev.

Mýzeıdegi taǵy bir qyzyqty jádiger – «vengrı voına plenı» degen jazýy bar kirpish. Bul kirpish burynǵy et kombınatynyń aýmaǵynan tabylǵan. Ol bir kezderi kirpish zaýytynda vengr soǵys tutqyndarynyń eńbek etkenin kórsetetin tarıhı derek bolyp otyr.

Budan bólek mýzeıde alýan túrli jádigerler saqtalǵan. Munda ár kezeńge jatatyn qabyrǵa, qol saǵattar, júzdegen tósbelgi, kómirmen qyzdyrylatyn jáne elektr útikter, samaýyrlar jınaǵy, ydys-aıaq, maıdannan jazylǵan hattar, eski telefondar, 1970 jyldardaǵy radıolalar, tranzıstorly radıoqabyldaǵyshtar, magnıtofondar, patefondar saqtalǵan. Kópshiligi áli kúnge deıin jumys isteıdi.

Al myna iri qara maldyń súıeginen jasalǵan kádesyılar kezinde Petropavlda jasalǵan eken. Búginde ilýde bir kezdesetin bul zattar et kombınatynda jumys istegen tsehta shyǵarylǵan.

- Mýzeıdegi eń kóne eksponat - 1883 jyldyń jeltoqsanynda shyqqan «ıÝjnyı kraı» gazeti. Ol Harkov qalasynda baspadan shyqqan jáne Qazaqstannyń soltústigine kezdeısoq jetken. Búktelgen gazet kóne aına artynan tabyldy. Óte jaqsy saqtalǵan. Sonymen qatar mýzeıde aýyl turmysyna qatysty zattar da bar: arba dóńgelegi, jún ıirýge arnalǵan urshyq, maı shaıqaıtyn qural sııaqty buıymdar. Al soǵysqa deıin jasalǵan «Zinger» tigin mashınkasymen meniń atam aıaq kıim tikti, - deıdi Petropavl turǵyny.

Munda tek fotoapparattyń ǵana otyzǵa jýyq túri bar. Sergeı Petrovıch jas kezinde fotoǵa túsirýmen áýestengen. Kásipkerdiń hobbıi munymen shektelmeıdi. Búginde ol balyq aýlaýdy, bılıard oınaýdy jáne baý-baqsha egip, kútýdi unatady. Taǵy bir qyzyǵýshylyǵy – eski oryndyqtardy qalpyna keltirý.

- Eski úılerdi buzý kezinde qyzyqty jádigerlerdi taýyp jatamyz. Adamdar kóshkende keıbir zatty eski dep qaldyryp ketedi. Solardyń biri – oryndyqtar. Men olardy qalpyna keltirýdi unatamyn, - deıdi Sergeı Tımofeev.

Sergeı Nıkolaevıchtiń aıtýynsha, kóshken úıde jıi qalatyn zattardyń biri – kitaptar. Búginde keńseniń bir qabyrǵasy osy týyndylarǵa tolǵan, endi ony qarttar úıine syıǵa tartpaq.

Jaqynda kásipkerdiń kollektsııasy eski vagonmen de tolyqty. Búginde jádigerlerdiń bir bóligi osy vagonda saqtalǵan.

Buǵan deıin elimizde úsh jylǵa mýzeı qurylysyna moratorıı jarııalanǵanyn jazǵan edik.