Petropavl turǵyny ekzotıkalyq jándikterdiń 40-qa jýyq túrin asyrap otyr
PETROPAVL. QazAqparat – Petropavl turǵyny Tagır Ramazanov sırek kezdesetin ekzotıkalyq jándikterdi jınap, ósirýmen aınalysady. Qazir onyń toptamasynda túrli reptılııalar, órmekshiler, sondaı-aq saryshaıandar, kesirtkelerdiń 40-qa jýyq túri bar, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Petropavl turǵyny Tagır Ramazanovtyń bıologııaǵa esh qatysy joq, tipti geograf mamandyǵyn da almaǵan.
Desek te, toptamasyndaǵy qurt-qumyrsqa, jándikter jaıynda, olardyń Otany men erekshelikteri týraly saǵattap aıtýǵa bar.
Armany oryndalyp, bala kezgi qyzyǵýshylyǵyn júzege asyrdy.
«Túrli qurt-qumyrsqaǵa bala kezden áýespin. Al 2018 jyly alǵashqy pıranıa balyqtaryn satyp aldym. Olar jyrtqysh balyqtar. Osylaısha, bala kezgi armanym oryndaldy. Sodan bastaldy dese de bolady.
Pıranıalardy tamaqtandyrǵan sátti vıdeoǵa túsirip, áleýmettik jelide ornalastyra bastadym. Bul jurttyń qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy. Meniń arnama jazylýshylar sany artty. Birde úlken Madagaskar taraqanyn satyp aldym. Ony pıranıalarǵa azyq retinde berip, rolık túsirmek boldym.
Alaıda úıge kelgesin balam taraqandy kórip, «áke, bul shýyldaıtyn Madagaskar taraqany» ǵoı dep qýanǵannan aıǵaılap jiberdi. Men oǵan deıin onyń ataýyn da bilmegen edim. Osydan keıin ony úıde qaldyramyz dep sheshtik.
Sodan keıin sırek kezdesetin órmekshiler paıda boldy. Osylaısha toptamamda ekzotıkalyq jándikter kóbeıe tústi. Ombydan júgeri jylanyn tapsyryspen satyp aldym. Maǵan ákelgende úlkendigi baý sııaqty ǵana edi. Eki jarym jyldyń ishinde ósip, uzyndyǵy metrden asty.
Odan keıin kap kesirtkesi paıda boldy. Afrıkalyq baýyrymen jorǵalaýshyny Almatydaǵy zoodúkennen satyp aldym. Qazir órmekshilerdiń kóptegen túri, jylandar, saryshaıandar, gekkon bar», - deıdi Tagır Ramazanov.
Qazir onyń toptamasynda qyryq shaqty jándik bar.
«Negizinen ózime unaǵandaryn satyp alamyn. Sonyń ishinde sýyqqandylaryna tańdaý túsedi. Óıtkeni olarǵa erekshe kútim qajet emes, ıaǵnı ıt-mysyq sııaqty dalaǵa bir mezgil shyǵarýdyń qajeti joq. Olar taza, ıis bolmaıdy, sondaı-aq allergııa týǵyzbaıdy. Keıbiriniń túrine qarap qorqasyń, erekshe emotsııa syılaıdy. Dostarym kelgende, máselen úlken órmekshini kórsettim, sol kezde olardyń sezimin kórseńiz ǵoı. Sondyqtan da tańdaý osyndaı erekshe jándikterge tústi.
Gosha atty kilem jylanyn Petropavl turǵynynan satyp aldym. Ol ony úı janýary retinde ustaǵan, keıin otbasylyq jaǵdaılarǵa baılanysty satty. Maǵan kelgende kishkentaı ǵana edi, qazir, uzyndyǵy 1,5 metr shamasynda. Aptasyna bir ret egeýquıryqpen tamaqtandyramyn.
Jylannyń terrarıýymynda mindetti túrde aǵashtyń kepken butaǵy bolýy tıis, órmelep uıyqtaýy úshin. Termo kilemshe kerek. Sondaı-aq sý iship, shomylýy úshin ydyspen sý qoıý qajet. Biz ony ydystan shyǵara qoımaımyz, óıtkeni qolmen ustaǵandy jek kóredi. Shaqpaǵanymen, ysyldap minezin kórsetedi», - deıdi Petropavl turǵyny.
Al kollektsııasyndaǵy eń qymbaty – Salvador kesirtkesi men Jolbarys jylany. Olardyń árqaısysyn 250 myń teńgege satyp alǵan.
«Salvador kesirtkesi álemdegi eń úlken uzyndyǵy 3 metrge deıin jetetin Komodo kesirtkesinen keıin iriligi boıynsha ekinshi orynda tur. Jańa Gvıneıada mekendeıdi, keıde ony qoltyraýyn kesirtke dep te ataıdy. Ol ortasha 2,5 metrge deıin ósedi. Qazir mendegi kesirtkeniń uzyndyǵy bir metr ǵana, ol áli ósedi. Jalpy onyń minezi jumsaq, tamaǵyn ýaqytynda berip otyrý qajet», - deıdi Tagır.
Qazir óńir turǵyndary ekzotıkalyq tirshilik ıelerin alysqa barmaı-aq kóre alady, óıtkeni shetelge shyǵýǵa ekiniń biriniń qaltasy kótere bermeıdi.
Tagır Ramazanov terrarıýmdar páterge syımaǵandyqtan, nysandy jalǵa alyp otyr. Qazir hobbıi az da bolsyn tabys ákele bastaǵan.
Ekzotıkalyq jándikterdiń kórmesin uıymdastyrady. Súıikti isimen aınalysý úshin 13 jyl eńbek etken kásiporynnan ketti.
Jylý-elektr ortalyǵynda jigit temir ustasy bolyp eńbek etken eken.
«Men kelýshilerge keı jándikterdi qolǵa ustaýǵa ruqsat beremin. Sýretke túsip jatady. Bizdiń oblysta mundaı sırek kezdesetin jándikterdiń osyndaı úlken toptamasy joq.
Jándikterge qajetti jemazyqty ózim daıyndaýǵa tyrysamyn. Sol úshin taraqandardyń on shaqty túrin ósiremin. Biraq bul jetkiliksiz, sondyqtan qosymsha satyp alýǵa týra keledi. Ony Temirtaý nemese Almaty qalasynan tapsyryspen alǵyzamyn», - deıdi ekzotıkalyq jándikterdi ósirýshi.
Tagır Ramazanovtyń jospary kóp, toptamasyn áli de úlkeıtkisi keledi.
«Kaıman qoltyraýyn alǵym keledi, sondaı-aq, kópten qolym jetpeı júrgen kesirtke túri bar. Budan basqa taraqandar men órmekshilerdiń, saryshaıandardyń jańa túrlerin almaqpyn. Taǵy bir armanym – veterınar mamandyǵyn alyp shyǵý. Ol ýaqyt enshisinde», - deıdi Petropavl turǵyny.
