Pavlodarlyqtar janartaýlyq bombany saqtap otyr
PAVLODAR. QazAqparat - Pavlodarda ekibastuzdyq jýrnalıst ári ólketanýshy Pavel Onoprıenko bergen janartaýlyq bomba saqtalady, dep habarlaıdy QazAqparat tilshisi.
Este joq eski zamanda atqylaǵan janartaýdan shyqqan qatty jynys qazirgi Baıanaýyl aýmaǵyna kelip túsken. Baıanaýyl taýy Saryarqanyń soltústik-shyǵys bóliginde, Pavlodar oblysynyń Baıanaýyl aýdanynda ornalasqan. Batystan shyǵysqa qaraı 40-50 shaqyrymǵa, soltústikten ońtústikke qaraı 20-25 shaqyrymǵa sozylyp jatyr. Eń bıik shyńy - Aqbet taýy (1027 m). Baıanaýyl taýy devon, sılýr kezeńinde, tektonıkalyq jáne výlkandyq faktorlardyń áserinen paıda bolǵan.
Pavlodar oblysynyń ǵalymdary taý ertede belsendi janartaýlardyń biri bolǵanyn rastaıtyn kóptegen dálelder jınady. Olardyń keıbiri mýzeılerde, geolog, paleontolog, ólketanýshy ǵalymdardyń kollektsııalarynda saqtaýly. Máselen, osydan biraz ýaqyt buryn Pavlodar Geografııa úıiniń qoryna tańǵajaıyp janartaý bombasy - janartaý atqylaǵan kezde onyń aýzynan atylyp shyǵyp, aýada sýyǵandyqtan ǵajap pishinge engen lava túıiri tabys etildi.
Tabıǵattyń biregeı jaratyndysy burynǵy «Zavety Ilıcha», qazirgi «Ekibastuz daýysy» gazetiniń tuńǵysh redaktory, arheolog, ólketanýshy Pavel Onoprıenkoǵa tıesili edi.
«Ony Pavel Ilıch ekspedıtsııaǵa shyqqanda, Baıanaýyl aýdanynan taýyp alǵan edi. Baıanaýyl taý tizbegi, sonyń ishinde Jasybaı kóli de janartaýdyń atqylaýynan paıda bolǵan», - deıdi «Ekibastuz daýysy» gazeti redaktorynyń orynbasary Igor Tımoshenko.
Arheolog Georgıı Peresvetovtyń aıtýynsha, qazirgi Baıanaýyl jerindegi sońǵy janartaý shamamen 65 mıllıon jyl buryn sóngen. Keıin óńirdiń jer bederi birtindep qazirgideı bolyp qalyptasa bastaǵan.
Onyń kollektsııasyndaǵy janartaýlyq bomba eresek adamnyń qos ýysyna syıady, degenmen aıtarlyqtaı aýyr. Ol aldaǵy ýaqytta bolashaq geologııa mýzeıiniń eksponaty bolýǵa tıis.
