Pavlodarlyq boıjetken 500 myń dollar qalyń malǵa máskeýlikke yqtııarsyz uzatylmaq - baspasózge sholý

***

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda Parlament Májilisiniń depýtaty, «Nur Otan» partııasynyń múshesi, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty. Jeksenbaı Dúısebaevtyń «Ósip-órkendeýdiń naqty bes joly» degen taqyryppen maqala jaryq kórdi. Onda Qazaqstan iske asyryp jatqan údemeli ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq saıasat el ekonomıkasynyń ornyqty ósýin qamtamasyz etýge, otandyq ónimniń básekege qabilettiligin arttyrýǵa baǵyttalǵany, atalǵan qujat Elbasynyń bastamasymen qolǵa alynǵany jan-jaqty tarqatyla jazylǵan. «Ózimizdiń munaıymyz ben qazba baılyqtarymyzdy, bıdaıymyzdy, etimiz ben sútimizdi jan-jaqty óńdep, daıyn ónim túrinde shyǵarǵanymyz durys. Óıtkeni, bizdiń ónimderimiz ekologııalyq, tabıǵılyq jaǵynan alǵanda árqashanda taza ári sapaly ekeni anyq. Ol álemdik naryqta joǵary suranysqa ıe bolatynyna senimdimiz. Básekege qabiletti jáne tabıǵı ónimdi shyǵarýymyz kerek. Elbasynyń bergen tapsyrmalary men alǵa qoıǵan mindetteri osyndaı. Sondyqtan ÚIIDB-niń bizdiń ekonomıkamyz ben qoǵamǵa, áleýmettik jaǵdaıdy jaqsartýǵa qosatyn úlesi aıtarlyqtaı. Sondaı-aq, álemdik ekonomıkada óz elimizdi tanytýda róli aıryqsha», - deıdi maqala avtory.

***

Tarıhtaǵy Qazaq handyǵynyń basqarý isi sharıǵat talaptarymen emes, dala fılosofııasy negizinde júrgizilgen. Naqtylap aıtqanda, hannyń isine moldalar nemese dinniń isine bıleýshiler etene suǵynyp aralaspaǵan. Bıler de daýǵa tórelik aıtý kezinde kóshpeliler ómirindegi eń mańyzdy túsinik ádildik pen ar-ıman turǵysynan qarap, aq pen qarany aıyrǵan. Tarıhtaǵy kez kelgen daý-shardyń sheshimine qarasańyz, sharıǵat úkimderine qıǵash kelmeıtin, dalalyqtarǵa ǵana tán sheshimdi kóresiz. Osydan qarap-aq qazaq handarynyń el bıleýde zaıyrly baǵyt ustanǵanyn bilýge bolady. «Aıqyn» gazetiniń jazýynsha, Astanadaǵy «Nazarbaev ortalyǵy» kóp fýnktsııaly ǵylymı-taldamalyq jáne gýmanıtarlyq aǵartýshylyq memlekettik mekemesinde ótken «Qazaq handyǵynan táýelsiz Qazaqstanǵa deıin» halyqaralyq ǵylymı praktıkalyq konferentsııada tarıhshylar tarapynan osyndaı oılar qozǵaldy. Halyqaralyq konferentsııanyń ashylý barysynda moderator, Memleket tarıhy ınstıtýtynyń dırektory, tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Búrkitbaı Aıaǵan taqyryptyń ózektiligine toqtalyp, pikir bildirý úshin birqatar ǵalymdardy minberge shaqyrdy. Óz kezeginde tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor, Májilis depýtaty Kamal Burhanov Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵyn qazaq memlekettigimen shatastyrmaý kerektigin qadap aıtty. «Qazaq handyǵynyń etnıkalyq ataýmen jeke orda kótergenine osynshama jyl tolyp otyr. Buǵan eshqandaı kúdiktenýdiń orny joq. Kórshilerdiń tarıhymen salystyra otyryp túsindireıin; orys memleketiniń ózi Reseı ataýymen 1721 jyldan bastap atala bastady. Iá, oǵan deıin orys halqy men eli ómir súrdi, biraq túrli knıazdyqtarmen atalyp keldi. Qytaı ataýy Aspanasty eline 1900 jyldardan keıin ǵana berildi. Ózbekstan da solaı. XX ǵasyrǵa deıin ol jaqtaǵy halyq ta Buhar, Qoqan handyǵy retinde ómir súrip keldi. Memleketti jeke etnıkamen, ıaǵnı «Ózbek» ataýymen ataý bertinde ǵana qabyldandy. Sondyqtan da taza qazaq etnıkalyq ataýymen atalǵan handyqqa ǵana 550 jyl. Al Qazaq memlekettiginiń túp-tamyry talassyz 3 myń jyldyqqa barady», - dedi ol. Maqala «Qazaq handyǵy dala dástúrimen basqaryldy» degen taqyryppen berilgen.

Osy basylymda zań ǵylymdarynyń kandıdaty, Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń akkredıtatsııa, reıtıng jáne sapany basqarý ortalyǵynyń dırektory Shyńǵys Ergóbekpen aradaǵy Elbasynyń 5 ınstıtýtsıonaldy reformasyna qatysty órbigen suhbat «Memlekettik qyzmettiń tıimdiligin arttyrady» degen taqyryppen berilgen. Basylym tilshisiniń barlyq saýalyna tuşymdy jaýap bergen ol: «Elbasynyń prezıdenttik saılaý barysynda júzege asyrylýy qajet 5 ınstıtýttyq reformasynyń mańyzdy tetikteri «Barshaǵa arnalǵan qazirgi zamanǵy memleket qurýǵa baǵyttalǵan «100 naqty qadamda» kórinis tapty. Árıne, árbir qadamnyń ózindik mańyzy men erekshelikteri bar. Biraq dúıim jurtqa eń mańyzdy qadamdar kásibı memlekettik apparat qurý, onyń ishinde 4-shi jáne 5-shi qadamdarda kórinis tapqan «3+3 formýlasy boıynsha memlekettik qyzmetke birinshi ret qabyldanýshylar úshin mindetti túrde synaq merzimi (tıisinshe úsh aıdan keıin jáne alty aıdan keıin sáıkestilikti mejelik baqylaý) men «memlekettik qyzmetkerlerdiń jalaqysyn qyzmetiniń nátıjesine baılanysty ósirý» bolyp tabylady. Quqyqtyq turǵydan memleket belgili bir jer aýmaǵy, shekarasy, ózine tán quqyqtyq júıesi, qundylyqtary bar qurylym. Biraq birinshi kezekte memleket ol, memlekettik apparat. Biz kúndelikti ómirde memleketti naqty memlekettik qyzmettiń júzege asyrylýymen, sheneýnikterdiń biliktiligimen, memlekettik qyzmet kórsetýdiń sapasymen, osy saladaǵy ıdeologııalyq ózgeristermen baılanystyramyz. Sondyqtan bolar, memlekettik qyzmetkerler jaı ǵana qoǵam múshesi emes, memlekettiń ókili retinde qarastyrylady jáne memlekettiń órkendeýi de osy ınstıtýttyń damýy men qalyptasýyna tyǵyz baılanysty», - deıdi.

***

«Pavlodarda 18 jastaǵy qalalyq boıjetkenniń urlanýyna qatysty qylmystyq is qozǵaldy. Qyzdyń ákesiniń týystary ony 42 jastaǵy máskeýlik baı-baǵlanǵa 500 myń dollar qalyń malyn alyp, uzatpaq bolypty», - dep jazady «Vremıa» gazeti «Pollıama - za jený» degen taqyryptaǵy maqalasynda. Basylymnyń jazýynsha, qyzdyń anasy polıtsııaǵa shaǵymdanyp, qazirgi ýaqytta tergeý amaldary júrgizilýde. Máskeýge qaltaly adamǵa turmysqa shyqqysy kelmegen boıjetkendi qyzdyń ákesiniń týystary zorlyqpen ustap otyr.

***

«Qazaqstandyq zaǵıptar Qazaqstan zaǵıptar qoǵamyn uzaq ýaqyttan beri basqaryp kele jatqan Baıbolat Áýbákirov birneshe mıllıondyq alaıaqtyǵy úshin túrme otyrmasa, onda narazylyq sherýine shyqpaq», dep jazady «Ekspress-K» gazeti senbilik sanyndaǵy «Za takım nýjen glaz da glaz» degen taqyryptaǵy maqalasynda. Almatyda baspasóz máslıhatyn ótizgen olardyń aıtýynsha, B.Áýbákirovtyń is-áreketi saldarynan kelgen múliktik shyǵynnyń ózi 1 mlrd. 300 mln. teńgeni quraıdy.