Patrýldik polıtseıdiń bir kúni

QazAqparat tilshisi bir kún boıy qalamyn qoıyp, forma kıip saqshyǵa aınaldy. Patrýldik polıtseılermen qatarlasa júrip, jumystyń aýyrtpalyǵyn sezindi.

Úsh aýysymda jumys isteıdi

Óskemen qalalyq Polıtsııa basqarmasyna tańǵy saǵat 6-da keldik. Osy ýaqyttan polıtseıler kıimderin kıip, arnaıy quraldardy ala bastaıdy. Onyń ishinde beınetirkeýish, elektroshoker, rezeńke taıaq jáne ratsııa bar. Al brondy keýdeshe, gaz ballonshasy men kisendi ár saqshy ózimen birge alyp júredi.

Tapansha qarý-jaraq bólmesinen beriledi. Ár saqshynyń qolyna eki oqjatar ustatylady. Bireýinde 8 oqtan.

Bes qarýy saılanǵan patrýldik polıtseıler saǵat 07.00-de saptyq jıynda turýy tıis. Jıyn barysynda bári túgendelip, qyzmettik kýálikteri, planshetteri tekseriledi. Odan keıin tapsyrmalar berilip, joǵalyp ketken adamdar, izdeýde júrgen qylmyskerler jaıly baǵdarlar, qala, oblys aýmaǵynda ótkizilip jatqan jedel aldyn alý sharalary týraly aıtylady.

Saptyq jıynnan soń patrýldik polıtsııa batalony komandıriniń birinshi orynbasary Ǵabıt Ábenovpen azdy-kem áńgimelestik.

«Patrýldik polıtsııa qyzmetkeriniń basty mindeti – qoǵamdaǵy tártipti qamtamasyz etý, jol erejeleriniń buzylmaýyn qadaǵalaý. Olar 3 aýysymmen jumys isteıdi. Birinshi aýysym – 00.00-08.00, ekinshi aýysym 08.00-16.00, úshinshi aýysym 16.00-00.00. As isher ýaqyt naqty belgilenbegen. Jumys barysyna qaraı bosaǵan kezde 30 mınýt ishinde tamaqtanady. Meıram kúnderi kúsheıtilgen rejımde jumys isteıdi. Áskerge baryp kelgen, joǵarǵy oqý ornynda nemese kolledjde «Zańger» mamandyǵyn oqyp shyqqan adam qatarymyzǵa qabyldanady. Aı saıyn tólenetin jalaqy mólsheri shamamen qolǵa – 230 myń teńgedeı. Eńbek ótiline baılanysty ósip otyrady. Erlik jasaǵan, eldiń alǵysyn arqalaǵan saqshylarǵa qarjylaı syıaqy bar», - dedi ol.

Ǵabıt Ábenovtiń aıtýynsha, páteraqy da qarastyrylǵan. Adam basyna 27 myń teńgeden beriledi. Máselen, áıeli, eki balasy bar polıtseı aıyna eńbekaqydan bólek 108 myń teńge alady.

«Shaqyrtýlar ártúrli bolady. Tájirıbe kórsetkendeı, qylmystyń kóbi araqtan keıin jasalady. Іshimdik ishken adam ne ózi zańsyz áreketke barady, ne jábirlenýshige aınalady. Tóbeles shyǵaryp, bireýdiń zatyn tartyp alyp, urlyq jasaıdy. Jol erejeleriniń buzylýyna qatysty aıtar bolsaq, biz kún saıyn taldaý júrgizemiz. Negizinen júrgizýshiler jaıaý júrginshilerge jol bermeı, rýlde otyryp telefon paıdalanyp, joldyń qarama-qarsy baǵytyna shyǵyp ketip jatady. Túngi ýaqytta kólikti mas kúıde tizgindeıtinder de az anyqtalyp jatqan joq», - dedi batalon komandıriniń birinshi orynbasary.

Áke jolyn qýǵan saqshy

Sodan soń ol bir kún boıy biz birge júretin polıtseılermen tanystyrdy. Meırambek Qurmanǵalıev pen Medet Nurqasymov Ablaketke kentin patrýldeıdi. Ekeýiniń ıyqtasa qyzmet istep júrgenine 1 jyldan asqan. Kólikke otyryp, sol kentke qaraı baǵyt aldyq. Jolaı olardyń osy salaǵa qalaı kelgenin surap kórdim.

«2001 jyly 3 aılyq arnaıy kýrsty bitirgen soń polıtsııa qyzmetkeri atandym. Sol ýaqyttan beri úzdiksiz qyzmet etip kelemin. 2001-2006 jyldary patrýldik polıtseı, 2006-2013 jyldar aralyǵynda MAI qyzmetkeri boldym. 2013 jyldan bastap osy ýaqytqa deıin qaıtadan patrýldik polıtsııa qataryndamyn. Quqyq qorǵaý organynyń basqa salalaryna aýysýǵa usynystar túsken. Alaıda bul jumysym ózime unaıdy. Kóshe patrýldep, shaqyrtýlarǵa birinshi bolyp baryp, elge kómegimdi tıgizgim keledi», - deıdi 42 jastaǵy Meırambek Qurmanǵalıev.

Tisqaqqan tájirıbeli saqshynyń 4 balasy bar. Ekeýi ul, ekeýi qyz. Úlken uly 18-de, kenje qyzy 2-den asty. Áıeli qaladaǵy ýnıversıtetterdiń birinde dekan.

Al 28 jastaǵy Medet Nurqasymovtyń ákesi polıtsııa qyzmetkeri bolǵan eken. Talaı jyl Tarbaǵataı aýdanynda ýchaskelik polıtseı bolyp eńbek etken.

«Osy mamandyqqa bet burýyma sol áser etti. Bala kúnimnen ákemniń bastan keshken túrli oqıǵalaryn estip óstim. 2018 jyldan beri patrýldik polıtseı bolyp qyzmet etip kelemin. Árıne, basynda ońaı bolǵan joq. Ásirese jumys kestesine ıkemdelý aýyrǵa soqty. Qazir etimiz úırenip, qalyptasyp qaldyq», - deıdi ol.

Alty jyldaı dzıýdomen aınalysqan polıtseı árkez sportty janyna serik etedi. Shańyraq kótergenine kóp bolmaǵan. Úı sharýasyndaǵy áıelimen bir ul tárbıelep otyr.

Kóshe patrýldeý bastaldy

Kóp uzamaı Ablaketkaǵa da jettik. Bul kenttiń aýmaǵy 8 shaqyrymdaı. Saǵat 08.00-de birinshi baqylaý núktesi – «Bolashaq» dúkenine toqtadyq.

«Barlyǵy osyndaı 3 núkte bar. Baqylaý núktesi degenimiz – kóshelerdi patrýldep júrip toqtaıtyn oryn. Ár saǵat saıyn kelesi núktege jetip otyrýymyz qajet. Saǵat 9-da – «Ermak» dúkeni, 10-da – sý elektr stantsııasy baqylaý núkteleri», - dep túsindirdi saqshylar.

Sodan soń ary qaraı kóshe patrýldeýge kettik. Saǵat 08.10 shamasynda Geologıcheskıı kóshesinde qaraýsyz jaıylyp júrgen jylqylar kózge tústi. Ratsııamen ýchaskelik ınspektorǵa habar berildi.

Saǵat 08.28-de jaryq shamyn jaqpaı kele jatqan «Daewoo Matiz» avtokóligi toqtatyldy. Rýlde otyrǵan er adamǵa eskertý jasaldy.

«Qyzmettik kólik ústine ornatylǵan «Tsıklop» apparattyq-baǵdarlamalyq kesheni arqyly únemi beınejazba júrgizilip otyrady. Onyń kamerasy 360 gradýsqa burylady. Qarańǵylanǵan terezeniń arǵy jaǵyn da túsiredi. Sol arqyly ereje buzǵan júrgizýshiniń kinásin dáleldeımiz», - deıdi Medet Nurqasymov.

Alda jańa oqý jyly taıap kele jatqandyqtan polıtseıler halyqqa balalardyń jol qozǵalysy erejeleri týraly túsindirý jumystaryn júrgizip jatyr. Saǵat 09.30 shamasynda kólik júrgizýshileriniń birine jadynama berildi.

Bir ýaqytta shaqyrtý tústi. Ratsııa arqyly Býrov kóshesinde áıel adamnyń kóligin belgisiz bireýdiń ótkir zatpen syryp ketkeni habarlandy. Dereý sol jaqqa attandyq. 2-3 mınýt ishinde dittegen jerge de taban tiredik.

«Keshe túnde jumystan kelip, kóligimdi úıdiń aýlasyndaǵy turaqqa qoıdym. Saǵat 10-ǵa qaraı turyp, syrtqa shyqsam kóligimniń eki esiginde osyndaı iz tur. Jaýlasyp júrgen eshkimim joq. Kim bolýy múmkin ekenin de bilmeımin», – dedi áıel.

Polıtsııa qyzmetkerlerimen birge kópqabatty úı turǵyndarynan surastyrdyq. Kórgen-bilgen eshkim joq eken. Ókinishke qaraı, úı aýlasyna beınebaqylaý kamerasy ornatylmaǵan. Bir qyzyǵy, birneshe apta buryn dál sol úıde turatyn basqa adamnyń kóligin osylaı syryp ketipti. Kim ekeni áli kúnge deıin anyqtalmaǵan.

Birazdan soń ýchaskelik ınspektor keldi. Jınaǵan barlyq aqparatty soǵan aıttyq ta kóligimizge qaıta mindik.

Saǵat 10.57-de reseılik nómirli «Mazda» avtokóliginde júrgizýshiniń qasyndaǵy oryndyqta otyrǵan áıeldiń aldyna balasyn mingizip alǵany baıqaldy. Olarǵa balaǵa arnaıy oryndyq qajettigi túsindirilip, QR ÁQBtK-niń 593-baby 1-bóligi boıynsha hattama toltyryldy.

Osydan keıin «Ertis 2» saıajaı qaýymdastyǵyna baryp baqylaý jasaldy. Sebebi saıajaıda mas kúıde kólik tizgindeıtinder bolýy ábden múmkin. Onyń ústine, urlyqqa túsetinder de kezdesedi. Biraq bul joly onda eshqandaı ereje buzýshylyq pen qylmys tirkelmedi.

«Jumystan tys ýaqytta qolyma dombyra alyp «áý» deıtinim bar. Qazaqtyń túgel derlik kúılerin sherte alamyn. Polıtsııa departamentiniń horyna da qatystym. 5 jyl buryn elordada ótken respýblıkalyq hor baıqaýynda Gran-prı ıelenip qaıtqan edik», - deıdi Meırambek Qurmanǵalıev.

Saǵat 11.24-te tranzıttik nómirmen júrgen «Toyota Land Cruiser 200» avtokóligi toqtatyldy. Mundaǵy maqsat – kólik quralyn basqarýdyń zańdylyǵyn tekserý. Tekserý kezinde zańbuzýshylyq anyqtalǵan joq.

Túski astaǵy áńgime

Saǵat 12.00-de túski as isheıik dep kenttegi ashanalardyń birine bas suqtyq. Aldymyzdaǵy tamaqqa qasyqty úsh-tórt ret salyp, shaıdy soraptap otyrǵanym sol edi, eki saqshy da as-sýlaryn túgel taýysyp tastapty. Aınalasy 10 mınýttyń ishinde. Nege osynshama tez ishkenin suraǵanymda, olar «Kez kelgen ýaqytta shaqyrtý túsip qalýy múmkin ǵoı. Sol úshin jyldam iship úırenip alǵanbyz. Keıde tipti tamaǵymyzdan dám tatyp úlgermeı ketetin kezder de bolady» dep jaýap berdi.

Biz iship-jep taýysqansha polıtseılerden qyzmet barysyndaǵy qyzyqty oqıǵalaryn aıta otyrýǵa qolqa saldyq.

«Shamamen 6 jyl buryn Sogra kentindegi jer úıde túngi ýaqytta órt shyqty. Habar túsisimen shuǵyl kelip jettik. Sol kezde kórshi úıdegi azamat aldymyzdan júgirip shyǵyp «ishte adam bolýy múmkin» dedi. Órt sóndirýshiler áli kelmegen. Áriptesimiz ekeýimiz oılanbastan úıge kirdik. Sóıtsek, bólmelerdiń birinde 50-55 shamasyndaǵy erkek es-tússiz jatyr eken. Kóterip, syrtqa alyp shyqtyq. Osylaısha, ol aman qalǵan-tuǵyn», - deıdi Meırambek Qurmanǵalıev.

«Qyzmettik qarýdy qoldanǵan sátter boldy ma?» dep saýal qoıǵanymyzda mas kúıde kólik tizgindep, toqtamaı qashqan júrgizýshini qýǵandaryn esine aldy. Dóńgelekke tapanshamen oq atyp baryp qana ony qolǵa túsiripti.

Al Medet Nurqasymovtyń quqyq qorǵaý organyna qyzmetke kelgenine kóp bolmasa da bastan keshkeni az emes eken. 2020 jyly oǵan otbasylyq kıkiljiń jaıly habar túsken.

«Aıtylǵan mekenjaıǵa kelip jettik. Belgili bolǵandaı, araq ishken erkek áıeline kúsh kórsetken. Úı ishine kirsek er adam as bólmede qolyna pyshaq ustap tur. Sabyrǵa shaqyryp jatqanym sol edi, qarýyn silteı jóneldi. Pyshaqtyń ishime kirýine 2 santımetr ǵana qaldy ǵoı deımin. Áıteýir, betine gaz shashyp úlgerdim. Odan keıin qolyna kisen salyp, alyp kettik», - deıdi ol.

Birde polıtseıdiń denesi ózinen eki ese iri buzaqymen aıqasqa túskeni bar. Masaıǵan alyp azamat aıtqanǵa baǵynbaı, jaǵadan ala ketken. Sonda ol arqasyna qarǵyp shyǵyp, moınynan qysyp jerge qulatyp tynyshtandyrypty.

Jolda jatqan adam

Túski astan keıin kósheni patrýldeýge qaıta shyqtyq. Saqshylardyń mindeti joldaǵy qaýipsizdikti qamtamasyz etý dedik qoı. Al qaýipsizdikke tek adam ǵana emes, joldyń nashar jaǵdaıy, jol belgisiniń aǵash japyraǵynan kórinbeı turýy da teris áser etetindigi anyq. Osy rette, patrýldik polıtseıler kóshe jol jelisine qatysty kemshilikterdi de jazyp otyrady. Búgin Ablaketkaǵa aparar joldaǵy shuryq tesikter fotoǵa túsirilip, aqparat batalon basshylyǵyna joldandy. Ary qaraı bul derekter quzyrly organǵa jiberilmek.

Saǵat 13.15-te patrýldeý barysynda rýlde otyryp telefonmen sóılesip kele jatqan «Audi A6» avtokóliginiń júrgizýshisi kózge tústi. QR ÁQBtK-niń 591-baby 1-bóligine sáıkes oǵan ákimshilik hattama toltyrylyp, 5 AEK mólsherinde aıyppul salyndy.

Saǵat 13.49-da joldy jaıaý júrginshilerge ótýge ruqsat etilmegen jerden qıyp bara jatqan zeınetkerdi baıqap qaldyq. Qart áıelge jol erejesi túsindirilip, jasyn eskerip aýyzsha eskertý jasaldy.

Kenet saǵat 14.30-ǵa taman Stanıslav kóshesi, 12 mekenjaıynyń aldyndaǵy jol jıeginde jatqan adamdy kórdik. Jalań aıaq, qımyl-qozǵalyssyz jatqan erkekti asyqqan júrgizýshilerdiń biri basyp ketip jazym etýi de ábden múmkin! Álde basyp ketken de shyǵar! Tiri jatyr ma, ózi?!

Dereý toqtap, qasyna bardyq. Polıtseıler tamyryn basyp tekserdi. Aman eken.

Er adamnan spırtti ishimdiktiń ıisi múńkip tur. Aşy sýdy biraz siltegenge uqsaıdy. Oıatyp kórip edik, turmaıdy. Biraq ony kólikke salyp, aıyqtyrǵyshqa aparmas buryn densaýlyǵyn tekserip alý kerek. Sol úshin jedel járdem shaqyrtyldy.

Sálden soń kelgen medıtsına qyzmetkerleri ony muqııat tekserip, patrýldik polıtseılerge aıyqtyrǵyshqa alyp ketýge bolatyndyǵyn aıtty.

Qaladaǵy jalǵyz aıyqtyrǵysh dál osy kentte ornalasqandyqtan oǵan jetý kóp ýaqytty almady. Mas adam esin tolyq jıǵansha sonda qamaýǵa alyndy.

«Áıelim qyzmetime túsinistikpen qaraıdy. Árkez qoldap otyrady. Baýyr eti balamyz bıyl ǵana dúnıege kelgen. Jumystan kelip onyń mańdaıynan ıiskegende sharshaǵanymnyń bárin umytamyn», - deıdi Medet Nurqasymov.

Saǵat 15.13-te planshettegi «Qorǵaý» baǵdarlamasy arqyly jolda kele jatqan «Chevrolet Lacetti» kóliginiń tehnıkalyq baıqaýdan ótpegeni anyqtalyp, birden toqtatyldy. Júrgizýshige qatysty ákimshilik hattama toltyryldy.

Saǵat 15.35-te «Toyota Land Cruiser Prado» avtokóligi toqtatyldy. Qaýipsizdik beldigin taqpaǵan júrgizýshige QR ÁQBtK-niń 593-baby 2-bóligi boıynsha bes AEK kóleminde aıyppul salyndy.

«Shaqyrtýlar túngi aýysymda kóbeıedi»

Kózdi ashyp-jumǵanda búgingi jumys kúni de aıaqtalýǵa taıap qalypty. Patrýldik polıtseılerden «Keıde shaqyrtýlar osylaı az bola ma?» dep suradym.

«Ár kúni árqalaı ǵoı. Biz úsh aýysymmen jumys isteımiz. On kún saıyn kelesi aýysymǵa aýysyp otyramyz. Negizinen túngi ýaqytta shaqyrtý kóp túsedi. Sol kezde otbasylyq kıkiljiń, dámhanalar men túngi klýbtarda tóbeles bolady. Siz kelesi joly bizben birge túngi aýysymǵa túsip kórińiz. «Qyzyqtyń» bári sonda», - dep usynys jasady saqshylar.

Saǵat 16.00-de Polıtsııa basqarmasyna keldik. Polıtsııa qyzmetkerleri kólikti turaqqa qoıyp, arnaıy quraldary men tapanshalaryn ótkizip, kıimderin aýystyrdy. Úıdegi bala-shaǵasyna asyqqan búgingi áriptesterime rahmetimdi aıtyp, jyly qoshtastym.

P/s:

Osylaısha patrýldik polıtseıdiń bir kúni qalaı ótetinin bastan keshirdik. Elimizdiń ár túkpirinde kún-tún demeı halyqtyń tynyshtyǵyn kúzetip júrgen saqshylar talaı adamnyń janyn ajaldan arashalap júrgeni aqıqat. Basymyzǵa is tússe birinshi izdeıtinimiz de – osy polıtseıler. Sol úshin olardyń jumysyna túsinistikpen qarap, qurmetteı bileıik.