Parlamenttik reforma barlyq óńirdegi belsendi azamattarǵa múmkindik beredi – depýtat

ASTANA. KAZINFORM – Sarapshylar «parlamenttik reforma elimizdiń barlyq óńirindegi belsendi azamattarǵa zor múmkindik beretinin» aıtady. Bul pikir qanshalyqty ras? Búgin Prezıdent «biz shyn máninde, jańa Konstıtýtsııa qabyldaýmen para-par qadam jasaǵaly turmyz» dedi. Endi Konstıtýtsııaǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý kezinde neni eskerýimiz qajet? Osy jáne Quryltaıǵa qatysty ózge de suraqtarǵa Májilis depýtaty Jarqynbek Amantaıuly pikir bildirdi. 

Depýtat Memleket basshysynyń eldegi memlekettik basqarý júıesindegi ózgeristerge basa toqtalyp, óz usynystaryn jetkizgenin atap ótti. Sonyń ishinde elimizde birazdan beri talqylanyp jatqan Parlamenttik reforma boıynsha qoǵamnyń kókeıinde suraýly bop júrgen máselelerdiń jaýabyn alǵandaı boldy.

– Keı adamdar bul reforma «eki palatany biriktire salý ǵana» dep oılaýy múmkin. Bul óte aýqymdy ózgeris, óte aýqymdy reforma, «Kúshti Prezıdent – Yqpaldy Parlament» kontseptsııasyna saı keledi. Sanyna baılanysty 145 adam ekenin, 8 komıtet bolatyny atalyp ótildi. Bes jylǵa proportsıonaldy júıemen saılanady, ıaǵnı partııalyq tizimmen saılanady. Bul partııa ishindegi básekeni arttyra túsedi, - dedi J. Amantaıuly Jibek Joly telearnasyna bergen suhbatynda.

Onyń aıtýynsha, qazirdiń ózinde 8 shaqyrylymda ár partııanyń fraktsııalary arasynda óte tıimdi jumys nátıjesi baıqaldy.

– Reformada Memleket basshysy óziniń jáne Qazaqstan halqy Assambleıasynyń kvotalaryn alyp tastap, teń dárejede, teń mandatta bolýyn atap aıtty. Muny da ádildiktiń bir kórinisi dep aıtsaq bolady, - deıdi spıker.

Sonymen birge, Halyq keńesi zańdyq ózgeriske bastama kóterý quqyǵyna ıe organ bolmaq. Buǵan qoǵam belsendileri, qoǵamdyq uıymdar, qazirgi Assambleıa men etnomádenı birlestikterdiń ókilderi qatysady.

– Halyq keńesi qaıdan shyqty, mundaı uıym basqa elderde bar ma degen suraq týyndaýy múmkin. Bul birqatar eldiń tájirıbesinde bar. Mysaly Frantsııanyń ekonomıka, áleýmettik jáne ekologııalyq keńesi bar. Onyń jumysy bizdegi Halyq keńesiniń qurylymyna uqsaıdy. Ispanııada da Azamattyq qoǵam keńesi bar. Demek, órkenıetti dep sanaıtyn elderdiń ózinde osyndaı keńester bar. Bulardyń da zańǵa qatysty usynystar berýge, zań shyǵarmaıdy árıne, biraq usynys berýge quqy bar, - dedi Jarqynbek Amantaıuly.

Depýtat bul uıymdy qarama-qaıshy pikirler alańy emes, birlesken, júıeli, bir múddege jumylǵan, jol tabýdyń arnasy dep túsiný keregin atap ótti. Bul formaldy ǵana uıym bolyp qalmaýy kerek. Halyq keńesi – naqty bılik pen buqara arasyndaǵy altyn kópir bola alatyn úlken ınstıtýt.

– Parlamenttik reforma barlyq óńirdegi belsendi azamattarǵa zor múmkindik beredi. Aldyńǵy saılaýda da birqatar partııa tirkelip úlgergen edi, qazir de jańa partııalar belsendi bolyp keledi. Partııa tirkeý sheginiń tómendeýi partııalar sanynyń, saıası básekeniń ashyq jáne qoljetimdi bolýyna jol ashyp otyr. Sondyqtan bul úlken negizgi zań shyǵarýshy organymyz bolsa, qoǵamdyq keńes – mindetti túrde zańger nemese memlekettik qyzmetten kelgen azamattar emes, qoǵamdaǵy kez kelgen belsendi azamattar kirip, qoǵamdyq uıym atynan, etnomádenı birlestikter atynan kirip, óz únin jetkize alatyn alań bolmaq. Sondyqtan bul ár óńirdegi belsendi azamattardyń kórinýine, memlekettiń damýyna, Táýelsizdiktiń nyǵaıýyna úles qosýyna jol ashatyn qosymsha múmkindik, - dedi Parlament Májilisiniń depýtaty.

Aıta keteıik, jaqynda Memleket basshysy Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııany (Konstıtýtsııalyq komıssııa) qurý týraly Jarlyqqa qol qoıdy.