Parlament reformasy men bıznes quqyqtaryn qorǵaý Konstıtýtsııada bekitiledi – Azat Perýashev
ASTANA. KAZINFORM – Konstıtýtsııa jobasy – keń aýqymdy qoǵamdyq talqylaýdyń nátıjesi. Májilis depýtaty, «Aq jol» demokratııalyq partııasynyń tóraǵasy Azat Perýashev jańa reformany osylaı baǵalady.
Májilismenniń aıtýynsha, usynylyp otyrǵan ózgerister kásibı bir palataly Parlamentke kóshýge múmkindik beredi. Sonymen qatar olar bıznes quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheıtip, qoǵamdyq ókildikti keńeıtýdi kózdeıdi. Bul týraly depýtat Jibek Joly telearnasyna bergen suhbatynda málimdedi.
– Jańa Konstıtýtsııa jobasy jarııalandy. Daıyndyq merzimi men jalpy jumysyna qalaı baǵa beresiz?
– Joba keminde alty aı boıy ázirlendi. Ótken jyldyń 8 qyrkúıeginde Prezıdenttiń Joldaýynan keıin parlamenttik reforma jónindegi Jumys toby quryldy. Talqylaýǵa saıası partııalar, azamattyq qoǵam, bıznes ókilderi men sarapshylar qaýymdastyǵy qatysty. Tek parlamenttik reforma boıynsha 600-den astam, al konstıtýtsııalyq ózgeristerge qatysty 1600-den asa usynys tústi. Bul – myńdaǵan azamattyń ortaq eńbegi.
– Qazir Konstıtýtsııalyq komıssııa jumysy qaı kezeńde?
– Komıssııa jumysy jalǵasyp jatyr. Qujattyń jalpy baǵyty aıqyndaldy, alaıda túpkilikti sheshimdi halyq referendým arqyly qabyldaıdy. Talqylaý áli de júrip jatyr, jańa usynystar da toqtap jatqan joq. Bul – qalypty demokratııalyq jaǵdaı.
– Jobanyń maqsaty bir palataly parlamentke jáne proportsıonaldy saılaý júıesine kóshý. Munyń mańyzy nede?
– Partııalyq tizim boıynsha saılaý saıası partııalardyń rólin arttyryp, kásibı parlament qalyptastyrýǵa múmkindik beredi. Mańyzdy sheshimder qabyldaý úshin kópshilik qajet, al ol tek ortaq kózqarastaǵy komanda arqyly júzege asady. Proportsıonaldy júıe jeke pikir bildirýmen shektelmeı, naqty nátıje úshin jumys isteýge jol ashady.
– Jobada jeke menshik pen bıznes quqyqtaryn qorǵaýǵa erekshe nazar aýdarylǵan. Bul ne úshin mańyzdy?
– Jeke menshikke, kommertsııalyq jáne bank qupııasyna eshkim qol suqpasa, bıznestiń senimi arttyryp, ınvestıtsııalyq ahýaldy jaqsartady. Konstıtýtsııa normalary tikeleı qoldanylýy tıis. Sonda azamattar óz quqyqtaryn qosymsha normatıvtik aktilerge súıenbeı-aq, tikeleı Negizgi zańǵa súıene otyryp qorǵaı alady.
– Tsıfrlandyrý men derbes derekterdi qorǵaý máseleleri qarastyrylǵan ba?
– Iá. Tsıfrlandyrý jańa múmkindiktermen qatar qaýip-qaterlerdi de alyp keledi. Sondyqtan jeke derekterdi jáne tsıfrlyq quqyqtardy qorǵaý máselesi Konstıtýtsııada bekitildi. Bul bastamany bizdiń partııamyz da kóterdi.
– Jalpy alǵanda Konstıtýtsııa jobasyna qandaı baǵa beresiz?
– Men jobany oń baǵalaımyn jáne aýqymdy ujymdyq eńbekke qurmetpen qaraımyn. Qujat saıası júıeni ashyq ári ıkemdi etedi, qoǵamdyq múddelerdiń ókildigin kúsheıtedi jáne memlekettiń zamanaýı syn-qaterlerge jedel jaýap berýine múmkindik beredi.
– Konstıtýtsııa qoǵamdyq ókildiktiń qandaı jańa tetikterin usynady?
– Alǵash ret joǵary konsýltatıvtik organ retinde Halyq Keńesi engiziledi. Onyń quramyna ulttyq-mádenı birlestikterdiń 42 ókili, sondaı-aq azamattyq qoǵam men óńirlerdiń kóshbasshylary kiredi dep josparlanǵan. Keńeske zańnamalyq bastama quqyǵy beriledi. Bul – memleketti qoǵamǵa jaqyndata túsetin mańyzdy qurylymdyq jańalyq.
– Jańa Konstıtýtsııa el bolashaǵyna qalaı áser etedi dep oılaısyz?
– Biz azamattar óz bolashaǵyn ózderi aıqyndaıtyn jańa saıası kezeńge qadam basyp otyrmyz. Alaıda Konstıtýtsııany qabyldaý jetkiliksiz, onyń normalaryn is júzinde júıeli ári adal júzege asyrý asa mańyzdy.
Aıta keteıik, Konstıtýtsııalyq reforma jónindegi komıssııa múshesi Jaqsybek Qulekeev osy kúnge deıin Konstıtýtsııada ǵylym, bilim, ınnovatsııa sózderi jazylmaǵanyn aıtty.