Parlament byltyrǵy bıýdjettiń ıgerilýin qaraıdy: kiris qarajaty qanshalyqty oryndalmady
ASTANA. KAZINFORM — Búgin Parlament Májilisinde QR Úkimetiniń jáne QR Joǵary aýdıtorlyq palatasynyń 2025 jylǵy respýblıkalyq bıýdjettiń atqarylýy týraly esepteri tanystyryldy.
— Esepterdi taldaý barysy bıýdjettiń atqarylý protsesinde erekshe nazar aýdarýdy qajet etetin birqatar júıeli máseleniń áli de bar ekenin kórsetti. Birinshiden, bıýdjettiń kiris bóliginiń atqarylmaýy. 2025 jyly respýblıkalyq bıýdjettiń kirisi 335,3 mlrd teńgege ıgerilgen joq. Salyq jáne kedendik túsimderdi boljaý sapasyna qatysty máseleler áli de bar. Ekinshiden, bıýdjettiń Ulttyq qordan bólinetin transfertterge joǵary táýeldiligi saqtalýda. 2025 jyly qordan alynǵan qarajat kólemi 5,3 trln teńge boldy, onyń aıtarlyqtaı bóligi nysanaly transfertterge tıesili. Bul rette Ulttyq qorǵa túsetin túsimderdiń tolyqtyǵy jáne paıdalanylmaǵan qarajatty ýaqtyly qaıtarý boıynsha júıeli máseleler áli de qalyp otyr, — dedi Májilis tóraǵasynyń orynbasary Danııa Espaeva.
Onyń aıtýynsha, qolma-qol aqshany baqylaý shotynda qarajattyń jetispeýshiligi osymen ekinshi jyl qatarynan tirkeldi, bul bıýdjet qarajatynyń ıgerilmeýine negizgi sebep boldy. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha 278,5 mlrd teńge ıgerilmeı qalǵan, onyń 243,6 mlrd teńgesi dál osy qarjylandyrýdyń jetkiliksizdigimen baılanysty. Jumys toby bul jaǵdaıdyń memlekettik mindettemelerdiń atqarylýyna jáne bıýdjettik baǵdarlamalardyń iske asyrylýyna áserin bólek qarastyrýy qajet.
— Jyl ishinde bıýdjet 8 ret túzetildi. Bıýdjet parametrleriniń osylaısha jıi ózgerý sebepterin jan-jaqty taldap, bıýdjettik josparlaýdyń turaqtylyǵy men sapasy boıynsha bıýdjet zańnamasyn odan ári jetildirý qajettiligin baǵalaý qajet. Munymen qosa, memlekettik qaryzǵa qyzmet kórsetý shyǵyndary ósip keledi. 2021 jyldan bastap bul shyǵystar 2,7 esege — 977,7 mlrd teńgeden 2025 jyly 2,6 trln teńgege deıin ulǵaıǵan.
Bul memlekettik qarjynyń uzaq merzimdi turaqtylyǵy turǵysynan bólek baǵalaýdy qajet etedi, — dedi Májilis tóraǵasynyń orynbasary.
Onyń paıymynsha, kvazımemlekettik sektor qyzmetiniń tıimdiligi máseleleri áli de ózekti. Memlekettik qoldaý men kapıtaldandyrý kólemi joǵary bolǵanymen, kvazımemlekettik sektordyń jekelegen sýbektileriniń ekonomıkalyq qaıtarym deńgeıine, qyzmetiniń ashyqtyǵyna jáne dıvıdendtik saıasatyna qatysty máseleler bar.
— Joǵarǵy aýdıtorlyq palata tıimsiz paıdalanylǵan edáýir bıýdjet qarajatyn tirkep jatyr. Joǵarǵy aýdıtorlyq palata derekteri boıynsha, 2025 jyly mundaı qarajat kólemi 648,7 mlrd teńge, bul onyń aldyndaǵy jyldyń deńgeıinen birshama joǵary, — dedi Danııa Espaeva.
Aıta keteıik, buǵan deıin jyl basynan bıýdjettiń shyǵystary qanshalyqty oryndalǵanyn jazǵan edik.
