Pandemııany jeńýge jaýapkershilik pen tártip qajet - EUÝ rektory

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń bul málimdemesi eldik jaýapkershilikti tereńinen túsingen halqymyzǵa kóp nárseniń mánin aıqyndap berdi. Búginde jurtshylyq «bir jeńnen – qol, bir jaǵadan – bas shyǵarýǵa» qatysty bereke-birliktiń, tártip pen talaptyń qajettigin anaǵurlym ańǵara túskendeı. Ras, Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti - Elbasy aıtqandaı: «Bizdiń birligimiz – qazirgi qıyndyqty eńserýdiń kepili. Táýelsiz Qazaqstan tarıhynda budan da kúrdeli kezeńderdi bastan ótkerdik. Barlyq aýyrtpalyqty jeńip, árdaıym ortaq Otanymyzdyń gúldenýi jolynda eńbek etip kelemiz. Osy jolǵy synaqty da el bolyp eńseremiz». Qazir kóktem shyǵyp, aınala araılanǵan tusta Qazaqstan halqynyń kóńili jadyrap, tamyljyǵan tabıǵatty kórýdi, daǵdyly eńbek yrǵaǵyn odan ári jalǵastyrýdy qalaıtynyn joqqa shyǵarmaımyz. Alaıda el-jurt qaýipsizdigi men álgi arman tarazyǵa túskende, otandastarymyzdyń tártip pen talapty tańdary sózsiz. Ásirese bilim salasynyń mamandary muny jete túsinýmen birge qoǵamǵa jáne jastarǵa jetkize bilýi tıis.

Sonymen birge, Prezıdent úndeýi taıaýdaǵy eldik, úkimettik jospar-mindetterin júıeli, aıqyn kórsetip berdi. Qasym-Jomart Kemeluly bul saladaǵy Qazaqstannyń is-qımyly, saqtyq sharalary álemdik qaýymdastyqtan, Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymy tarapynan oń baǵalaǵanyn, qaýiptiń ada-kúde bolmaǵanyn ashyp aıtty. Tipti: «Koronavırýsqa jeńil-jelpi qaraýǵa bolmaıdy. Karantın talaptarynan bir sátte bas tartsaq, dertti qaıtadan órshitip alamyz. Koronavırýs – adam densaýlyǵyna qater tóndiretin óte juqpaly indet. Muny búkil álem moıyndap otyr. Al, ony joqqa shyǵaryp, jurtqa jalǵan aqparat taratýdyń arty jaqsylyqqa aparmaıdy. Bul – azamattarymyzdyń densaýlyǵyna nuqsan keltiretin áreket», - dep te eskertti.

Birden aıtaıyq, Qazaqstan álemdik indetke qarsy turýda mynandaı saýatty jáne jedel qadamdar jasady:

Birinshi, Prezıdent Q.K.Toqaevtyń sarabdal da naqty tapsyrmasymen memlekettik is-sharalar der ýaqytynda qabyldandy.

Ekinshi, halyqtyń burynnan qalyptasqan mádenıeti men jaýapkershiligi el Úkimetiniń ustanymyna sáıkes keldi.

Úshinshi, baı tájirıbeniń arqasynda medıtsına men bilim salasy ýaqyt pen zaman moınyna salǵan orasan zor jaýapkershilikti moıymaı kótere bildi.

Memleket basshysy Q.K.Toqaev eń basty qundylyq – halyq densaýlyǵyn birinshi orynǵa qoıyp, osy ortaq iske búkil qoǵamdy jumyldyra bildi. Álbette, memleket úshin eń basty senim – eldiń ıakı halyqtyń senimi. «Halyqqa qulaq asatyn memleket» qaǵıdatyn ustanǵan Prezıdent bul jóninde de mynandaı baıypty pikirin jetkizdi: «Qazirgideı kúrdeli kezde árbir azamat bizdiń nazarymyzda bolady. Memleket eshkimdi qıyndyqta qaldyrmaıdy. Men tótenshe jaǵdaı kezeńinde azamattarymyzǵa qoldaý kórsetýge arnalǵan sharalardyń eki toptamasyn jarııa ettim. Bul sharalar barynsha júzege asyrylýda. Qoǵam tarapynan aıtylǵan oryndy syn-pikirler de bar. Ony eskeremiz».

Mańyzdy máseliniń bárin derekpen dáıektegen Memleket basshysy osy kúnge deıin 4 mıllıon 250 myń azamatqa qarjylaı kómek kórsetilgenin, 570 myńnan astam adamǵa azyq-túlik berilgenin, alda 1,1 mıllıondaı janǵa qajetti ishim-jem úlestiriletinin málimdedi. Odan bólek, Elbasy bastamasymen qurylǵan «Birgemiz» qorynan qarjy bólinetinin, Nur Otan partııasy qaıyrymdylyq, jomarttyq isterdi qolǵa alǵanyn, sáýir-mamyr aılarynda 1,6 mıllıonnan astam jannyń kommýnaldyq tólemaqysyna járdem berilgenin aıtty. Oılap qarasańyz, bul – eleýli mańdaı ter, ulanǵaıyr kómek. Eldiń eldigi de – qıyndyqty birlese jeńýinde. Biraq, ata-babalarymyz aıtqandaı, ár istiń qaıyry, sýdyń da suraýy bolýy kerek.

Deı turǵanmen Prezıdent álemdik dertpen kúrestiń alǵy shebinde júrgen dárigerlerge degen memlekettik kózqarasty da umytpady. Olardyń adal eńbegine alǵys aıtyp, yntalandyrý men kómektiń kezeń-kezeńmen jalǵasa beretinin aıtty. Osyndaı múmkindiginshe laıyqty qoldaý shaǵyn jáne orta bızneske, jeke kásipkerlerge jasalatynyn da jetkizdi.Tutastaı alǵanda, azamattar men bıznesti qoldaý úshin 6 trıllıon teńge bólingen.

Halyq sanasynda ejelden «Ómir jalǵasady» degen aqıqat ornyqqan. Bul – ári senim, ári táýekeldik. Kóktem degende, jurttyń oıyna egis pen egin, jer sharýasy túsedi. Prezıdent bul másele úkimettiń jiti baqylaýynda ekenin, onyń túrli shyǵynyna 200 mıllıard qarjy bólingenin málim etti.

Sóz joq, halyqtyń alańdaǵan bir máselesi bar. Ol – karantın ashylatyn merzim-meje týraly ustanym. Memleket basshysy tótenshe jaǵdaı ýaqyty 11 mamyrda aıaqtalatynyn aıta kele, osyny baqylaıtyn Memlekettik komıssııa karantın talaptaryn jeńildetýge daıar ekenin jetkizdi. Ol úshin elorda úlgisindeı jumysqa kirisetin mekemelerdiń kestesi men qaýipsizdik sharalary qatań saqtalýy tıis. Bul iste jalpaqshesheılikke, jaýapsyzdyqqa, qyrsyzdyqqa, beıbereketke jol joq. El Úkimeti men Ulttyq bank 11 mamyrǵa deıin keshendi «Ekonomıkalyq damýdy qalpyna keltirý» josparyn ázirleıdi. Bul - daǵdarystan zardap shekken salalarǵa qoldaý kórsetýdiń aýqymdy amaly.

Memleket basshysynyń: «Búginde elimiz damýdyń jańa deńgeıine qadam basyp otyr. Shyn máninde, biz endi múlde jańa jaǵdaıda ómir súretin bolamyz. Sondyqtan ekonomıkaǵa jáne memlekettik basqarý júıesine aýqymdy ári mańyzdy ózgerister qajet» degen sózinde tereń maǵyna bar. Buǵan memlekettik qyzmetshi de, ǵalym da, is adamdary da, tipti ata-analar da oı jibere qaraý kerek.

Bilim salasy, sonyń ishinde joǵary mektep QR Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń uıytqy bolýymen álemdik indetke jáne sodan týyndaǵan ekonomıkalyq qıyndyqqa qarsy kúres kezeńindegi is-sharalar josparyn kezeń-kezeńmen atqarmaq. Tótenshe jaǵdaı rejımi jarııalanǵan 16 naýryzdan bastap, mınıstr A.Q. Aımaǵambetovtiń bastamasymen jáne qoldaýymen mańyzdy onlaın májilis-keńester ótkizildi. Qashyqtan oqytý men bilim úderisterin aqparattyq-tsıfrlyq júıege kóshirýdiń jedel amaldary qarastyrylyp, júzege asyryldy. Mysaly, L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti izdenisi aıryqsha ǵalym-mamandar men professor-oqytýshylardyń jańashyl-ınnovatsııalyq dárisin, túrli formattaǵy vebınarlaryn ótkizip keledi. Bilim alýshylardyń áleýmettik qajettilikteri men yntalandyrýlary tolyq jáne der kezinde óteldi. Túrli jaǵdaımen elordada, stýdentter úıinde qalyp qoıǵan sheteldik jáne qandas stýdentterdiń qaýipsizdik jáne áleýmettik máselesi tolyq sheshildi. Osy oraıda sonaý Mońǵolııadaǵy qazaq dıasporasy ókilderiniń ári ata-ana, ári atajurt janashyry retinde Prezıdentke jazǵan sezim men senimge toly haty úshin rızashylyǵymyzdy bildiremiz.

Biz jahandyq koronavırýs pandemııasynyń bárimiz úshin qatań synaq bolǵanyn jaqsy túsinemiz. Budan ótý úderisi – birlik pen bilikti, jaýapkershilik pen tártipti talap etse, muny bilim júıesiniń qaraýyndaǵy jáne qamqorlyǵyndaǵy mıllondaǵan jastardyń, dálirek aıtsaq, bolashaq elimizdi damytýǵa tıis azamattardyń sanasyna sińirýdi óz mıssııamyz dep sanaımyz. Basqa sala ókilderi de osy baǵytta oılaıtyny sózsiz. Endeshe búginimiz ben erteńimizdiń jarqyn bolýy – óz qolymyzda.