Ózine ádeıi bankrottyq jarııalaǵandar qandaı jaýapkershilikke tartylady

ASTANA.KAZINFORM - Sońǵy ýaqytta mindettemelerin oryndaı almaǵan nemese ádeıi oryndaýdan jaltarǵan kompanııalardyń sot arqyly ádeıi bankrot dep tanylý jaǵdaılary jıilep ketti. Memlekettik kirister komıteti qazir mundaı áreketter jazasyz qalmaıtynyn málim etti.

Ádeıi bankrottyq uǵymy Qazaqstan Respýblıkasynyń «Ońaltý jáne bankrottyq týraly» Zańynda bekitilgen, oǵan sáıkes, ádeıi bankrottyq dep kredıtorlar aldyndaǵy mindettemelerdi oryndaýdan jaltarýǵa baǵyttalǵan, múlikti jasyrý nemese ıelikten shyǵarý jolymen jasalǵan quryltaıshynyń, laýazymdy tulǵanyń nemese dara kásipkerdiń qasaqana áreketteri tanylady.

Ádeıi bankrottyqtyń belgileri retinde ádeıi tıimsiz nemese jalǵan mámileler jasasý, aktıvterdi shyǵarý, qaryzdardy óndirip alýdan bas tartý, múlikti jasyrý nemese berý, bereshekti jalǵan arttyrý, basqarý jáne esep júıesin qasaqana buzý, sondaı-aq ózge de zańsyz áreketter tanylýy múmkin.

Qazaqstan zańnamasynda, atap aıtqanda joǵaryda kórsetilgen zańda, Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksinde jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Qylmystyq kodeksinde quryltaıshylar men laýazymdy tulǵalardyń jeke jaýapkershiligi kózdelgen.

Eger bankrottyqtyń ádeıi jasalǵany anyqtalsa, onda sot tártibimen baqylaýshy tulǵa sýbsıdıarlyq jaýapkershilikke tartylýy múmkin, ıaǵnı kompanııanyń bereshekterin óz qarajaty esebinen óteýge mindetti bolady.

Sonymen qatar eger kináli tulǵa ákimshilik nemese qylmystyq tergep-tekserý nátıjesinde kináli dep tanylsa, onda bankrottyq rásimi aıaqtalǵannan keıin de sýbsıdıarlyq jaýapkershilikke tartý múmkindigi saqtalady.

2024–2025 jyldaǵa bankrottyq rásimindegi barlyq boryshkerdiń qyzmetine júrgizilgen taldaý nátıjesinde 120 ákimshilik óndiris jáne 44-ten astam qylmystyq is ádeıi bankrottyq belgileri boıynsha qozǵaldy.

Endi memlekettik kirister organdarynyń josparlarynda ádeıi bankrottyq belgilerin anyqtaýdyń avtomattandyrylǵan quraldaryn paıdalaný, mámilelerdi, kompanııalar arasyndaǵy baılanystardy jáne boryshkerlerdiń minez-qulqyn taldaý, ol úshin ońaltý jáne bankrottyq rásimderin avtomattandyrý boıynsha belsendi jumys bastaldy.

Mysaly, 2024 jyly Jambyl oblysynda kompanııanyń burynǵy dırektory sot úkimimen ádeıi bankrottyq jasaǵany úshin kináli dep tanyldy, al 2025 jyly sot bul tulǵadan kompanııany bankrot dep tanýǵa deıin banktik shottardan shyǵarylǵan aqsha túrindegi aktıvter úshin kredıtorlardyń paıdasyna 45 mıllıon teńgeden astam qarajat óndirýge sheshim qabyldady.

Mundaı jaǵdaılar jekelegen mysaldar emes, tek 2025 jyldyń ózinde kináli tulǵalarǵa qatysty 12-den astam osyndaı sot sheshimi shyǵarylǵan, boryshkerlerdiń zańsyz áreketterin avtomattandyrylǵan túrde anyqtaý protsesteri engizilýine baılanysty, memlekettik kirister organdary analıtıkalyq negizdilik pen júıeli dáleldemeler bazasynyń arqasynda quqyq qorǵaý organdaryna joldanatyn materıaldardyń tıimdiligi artady dep boljap otyr. Sáıkesinshe sotqa joldanatyn talaptardyń da artýyna ákeledi.

Osylaısha, bankrottyq rásimi josyqsyz kásipkerler úshin jaýapkershilikten jaltarý tásili bolýdy toqtatady jáne ádildikti qalpyna keltirýdiń pármendi quraly — kináli tulǵalardy jeke jaýapkershilikke tartý esebinen kredıtorlardyń talaptaryn barynsha qanaǵattandyrýǵa baǵyttalǵan tetikke aınalady.

Eskirý merzimi uzartylýy múmkin, al qarjylyq jáne qylmystyq jaýapkershilik naqty.

Aıta keteıik, BQO-da bankrottyq basqarýshy 46,4 mln teńge kásiporyn qarjysyn zańsyz aýdarǵan.

Sottan tys bankrottyq. Ótinish berýshi qandaı krıterıılerge saı bolýy kerek ekenin jazǵan bolatynbyz.