Ózbekstanda «Uly Dala: tarıh jáne mádenıet» atty kórme ashyldy

Baspasóz málimetterine qaraǵanda, kórmeniń ashylý saltanatyna Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq mýzeıiniń dırektory Almaz Nurazhan, Ózbekstandaǵy Qazaqstannyń Tótenshe jáne ókiletti elshisi Darhan Satybaldy, Ózbekstan Respýblıkasy Mádenıet vıtse-mınıstri Kamol Akılova, Ózbekstan Memlekettik óner mýzeıiniń dırektory Vasıla Salıhqyzy Faızıeva qatysty.

Kórme ashylar aldynda buqaralyq aqparat quraldary ókilderi úshin baspasóz májilisi uıymdastyryldy. Qazaqstan men Ózbekstannyń ǵalymdary qatysty.

Baspasóz májilisinde eki memlekettiń bas mýzeıleri týraly aqparattar berilip, aldaǵy josparlar týraly aıtyldy. Qazaqstan men Ózbekstan arasyndaǵy yntymaqtastyq qarym-qatynasty nyǵaıtý maqsatynda mýzeılerdiń mádenı baılanysynyń mańyzy týraly jan-jaqty sóz qozǵaldy.

«Uly Dala: tarıh jáne mádenıet» kórmesiniń maqsaty - Qazaqstannyń tarıhı-mádenı baı murasymen sheteldik kórermendi tanystyrý.

Kórmege Qazaqstan Respýblıkasynyń sımvoly sanalatyn «Altyn adam» qoıylady. 1960-jyldardyń sońy men 1970-jyldardyń basynda Almatynyń mańaıynda tanymal arheolog Kemal Aqyshev zerttep júrgen Esik qorǵanynan, keıin Qazaqstannyń sımvolyna aınalǵan, saq patshasy - «Altyn adamnyń» súıegi tabylǵan arheologııalyq sensatsııa oryn aldy.

Baǵa jetpes oljaǵa «Qazaq Týtanhamony» degen at berilip, «Ǵasyr jańalyǵy» dep tanyldy. Ejelgi dala bıleýshisiniń tájindegi qanatty altyn pyraq áshekeıleri Qazaqstan Respýblıkasy Eltańbasynyń bólshegine aınaldy, al Altyn adamnyń músini Almatydaǵy Táýelsizdik alańyna ornatyldy.

Kórmeniń ashylý saltanatynda sóz alǵan Ózbekstandaǵy Qazaqstannyń Tótenshe jáne ókiletti elshisi Darhan Satybaldy: «Búgingi kórmeniń orny erekshe. Bul mádenı shara Ózbekstandaǵy Qazaqstan jylynyń saltanatty ashylý qurmetine oraı uıymdastylyp otyr. «Altyn adamnyń álem mýzeılerine sherýi» kórme jobasy Qazaqstannyń ulttyq qundylyqtaryn, tól mádenıeti men tereń tarıhyn jaýhar jádigerler arqyly dúnıejúzine tanytady. Kórmeniń basty eksponaty - «Altyn adam». Atalǵan kórme jobasy búginge deıin álemniń túrli elderin, Ońtústik Koreıa, Polsha, Reseı, Belarýs, Qytaı memleketterinde kórsetilgenin atap aıtqan jón», -dedi.

Bul kórme jobasy álemniń jeti elin - Belarýs, Ázerbaıjan, Reseı, Qytaı, Polsha, Koreıa memleketterin jáne Tatarstan Respýblıkasyn tabyspen aralap, mıllıonnan astam kórermen tamashalady. Joba 2018-2020 jyldarǵa josparlanǵan.

Atalǵan kórme bıylǵy jyly Malaızııa, Italııa, Túrkııa jáne Grýzııa mýzeılerinde uıymdastyrylmaq. Al 2020 jyly AQSh, Avstrııa, Frantsııa, Shveıtsarııa men Germanııanyń basty mýzeılerinde ótkiziledi.

Ózbekstan Memlekettik óner mýzeıindegi kórmege kıimi altyn, al bas kıimi jebe, qar barysy, arqar, jylqy jáne qus beınesindegi altynmen áshekeılengen Altyn adamnyń rekonstrýktsııasy usynylyp otyr. Sonymen qatar atalǵan kórmeden saq jaýyngerimen (arheologtardyń pikirleri boıynsha 17-18 jastar shamasynda) birge jerlengen erte temir ǵasyrynyń (b.d.d V-IV ǵǵ.) arheologııalyq oljalarynyń kollektsııasyn tamashalaýǵa bolady.

QR Ulttyq mýzeıiniń dırektory Almaz Nurazhan: «Men eń aldymen qazaqstandyqtardy ystyq yqylaspen qabyldaǵan respýblıka basshylyǵyna, osy kórmege atsalysqan Ózbekstan Memlekettik óner mýzeıiniń ujymyna alǵys bildirgim keledi.

«Altyn adamnyń álem mýzeılerine sherýi» kórme jobasy Elbasy N. Nazarbaevtyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda qolǵa alynǵan bolatyn. QR Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń qoldaýymen búgin, mine, jetinshi memleketke taban tiredik. Kórmege «Uly dalanyń jeti qyrynda» atap kórsetilgen ár sala boıynsha qundy jádigerler qoıyldy. Ózbekstandyqtar bizge jat emes, tarıh, mádenıet, salt-dástúr, dinı uǵymdarymyz ortaq qalyptasqandyqtan, búgingi kórme sizdergi qyzyqty bolady dep oılaımyn», - dedi óz sózinde.

Kórmege Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq mýzeıiniń qorlarynan barlyǵy 127 zat usynyldy. Kórmege usynylǵan Qazaqstannyń ejelgi jáne ortaǵasyrlyq óneriniń jaýharlary - bul Eýrazııa dala mádenıeti murasynyń ózindik ereksheligin kórsetetin, burynǵy dáýirdiń esimderi belgisiz sheberleri jasaǵan ǵajap týyndylardyń az ǵana bóligi.