Ózbekstanda halyq sany sońǵy 30 jylda eki esege jýyq ósti — sheteldegi qazaq baspasózi
Kazinform HAA sheteldegi qazaq tilinde taraıtyn aqparat kózderine aptalyq sholýyn usynady.
Shyńjańda Qytaı–Ortalyq Azııa ortalyq dárihanasy ashyldy — Halyq gazeti
Qytaıdyń Shyńjań-Uıǵyr avtonomııalyq aýdanynda ótken 9-shy Qytaı–Eýrazııa kórmesi aıasynda Qytaı (Shyńjań) — Ortalyq Azııa ortalyq dárihanasy resmı túrde ashyldy, dep habarlaıdy Halyq gazeti basylymy.
Joba Qytaıdyń farmatsevtıkalyq ónimderi men medıtsınalyq maqsattaǵy buıymdaryn Ortalyq Azııa naryǵyna shyǵarýdy jedeldetýge jáne óńir elderimen salalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.
Atalǵan BAQ-tyń deregine súıensek, Ortalyq Azııanyń farmatsevtıkalyq naryǵy jyl saıyn orta eseppen 12 paıyzǵa ósip, kólemi 3 mlrd AQSh dollarynan asty. Platforma farmatsevtıkalyq kompanııalardyń shetel naryǵyna birlesip shyǵýyna qoldaý kórsetedi.
Bıylǵy jyldyń alǵashqy jartysynda platforma Ózbekstan, Qazaqstan jáne Reseıde úsh sheteldik bazany iske qosty. Sondaı-aq medıtsınalyq saqtandyrý formýlıaryna engizilgen 3253 dárilik preparat pen 3000-nan astam medıtsınalyq buıymdy biriktirip, eksporttyq satylym kólemin 128 mln ıýanǵa jetkizdi.
Sondaı-aq osy aptada Halyq gazetinde «Shyńjańdyq 71 jastaǵy dáriger „Birinshi shilde medalimen“ marapattaldy» degen taqyryptaǵy aqparat jaryq kórgen bolatyn.
Atalǵan basylymnyń dereginshe, Qytaıdyń Shyńjań-Uıǵyr avtonomııalyq aýdanyndaǵy Shaǵantoǵaı aýdanynda 71 jastaǵy qazaq dárigeri Oqas Súleımenuly «Birinshi shilde medalimen» marapattaldy. Ol jarty ǵasyrdan astam ýaqyt boıy malshylarǵa medıtsınalyq kómek kórsetip, el ishinde keńinen tanymal boldy.
1975 jyly Tarbaǵataı medıtsınalyq ýchılışesin bitirgen soń aýyldyq óńirge jumysqa barǵan dáriger 50 jyl ishinde atpen júrip, taýly jáne shóleıt aımaqtardy aralap, 100 myńnan astam adamǵa em jasaǵan. Sondaı-aq 3 200-den astam sábıdiń dúnıege kelýine kómektesip, talaı aýyr jaǵdaıdaǵy naýqastyń ómirin saqtap qalǵan.
Zeınetke shyqqannan keıin de ol medıtsınalyq qyzmetin jalǵastyryp, «Oqas densaýlyq kútimdeý bólmesin» ashqan. Qazirgi tańda onyń bastamasymen qurylǵan eriktiler toby men jergilikti jas dárigerler shekaralyq malshylar aımaqtarynda turaqty medıtsınalyq qyzmet kórsetýdi jalǵastyryp keledi.
Ál-Farabı murasy — Qazaqstan men Irannyń rýhanı baılanysynyń negizi — Eurasia Today
Iran Islam Respýblıkasynyń Almatydaǵy Bas konsýldyǵynyń mádenı attashesi doktor Muhammed Masud Sadeqıdiń aıtýynsha, Irannyń burynǵy Joǵarǵy kóshbasshysy Álı Hameneı men Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Tegerandaǵy kezdesýinde Ábý Nasyr ál-Farabı murasyn saqtaý máselesine erekshe nazar aýdarylǵan. Onyń pikirinshe, uly oıshyldyń murasy Qazaqstan men Iran halyqtaryn baılanystyratyn ortaq rýhanı qundylyqtardyń biri sanalady.
Bul týraly osy aptada Qyrǵyzstanda shyǵatyn Eurasia Today aqparat agenttigi habarlady.
Atalǵan BAQ-tyń keltirgen derekterine súıensek, mádenı attashe halyqaralyq qatynastarda saıası jáne ekonomıkalyq baılanystarmen qatar mádenı yntymaqtastyqtyń da mańyzy zor ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, ál-Farabı murasy eki eldiń tarıhı jáne órkenıettik baılanysyn nyǵaıtýǵa qyzmet etedi.
Sondaı-aq, ol ál-Farabıdiń ǵylymı-fılosofııalyq murasyn zertteý, saqtaý jáne keıingi urpaqqa nasıhattaý Qazaqstan men Iran arasyndaǵy mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyqtyń mańyzdy baǵyttarynyń biri bolyp qala beretinin aıtty.
Ózbekstanda halyq sany sońǵy 30 jylda eki esege jýyq ósti — ÓzA
Ózbekstannyń turaqty halqynyń sany 39 047 321 adamǵa jetti. Bul týraly eldiń Statıstıka komıteti halyq pen aýyl sharýashylyǵy sanaǵynyń aldyn ala qorytyndysyn tanystyrý barysynda málimdedi. 1989 jylǵy sońǵy jalpyulttyq sanaqpen salystyrǵanda halyq sany shamamen eki esege kóbeıgen. Bul týraly «ÓzA» aqparat agenttigi málimdedi.
Habarlamada aıtylýynsha, aldyn ala málimet boıynsha, sanaq barysynda bir adamdy tirkeýge orta eseppen 0,12 AQSh dollary jumsalǵan. Sondaı-aq elde bir jyldan astam ýaqyt turyp jatqan 56 860 shetel azamaty esepke alynǵan. Olardyń basym bóligi Tashkent qalasynda turady. Shetel azamattarynyń sany boıynsha Úndistan, Reseı jáne Qazaqstan alǵashqy úshtikke endi.
Aıta keterligi, sanaq nátıjesine sáıkes, turǵyndardyń 35,7 mıllıony nemese 91,3 paıyzy ózbek tilin ana tili retinde kórsetken. Bılik bul derekter demografııalyq úrdisterdi baǵalaý, áleýmettik-ekonomıkalyq baǵdarlamalardy ázirleý jáne memlekettik saıasatty josparlaý úshin mańyzdy statıstıkalyq negiz bolatynyn atap ótti.
Sondaı-aq osy aptada «ÓzA»-da «Álem chempıonatynan oralǵan Ózbekstan quramasyn saltanatty qarsy aldy» degen taqyryptaǵy aqparat jarııalandy.
Atalǵan aqparat kóziniń dereginshe, Islam Karımov atyndaǵy Tashkent halyqaralyq áýejaıynda fýtboldan álem chempıonatyna qatysqan Ózbekstan ulttyq quramasyn saltanatty qarsy alý rásimi ótti. Komanda óz tarıhynda alǵash ret álem chempıonatynyń fınaldyq kezeńine qatysyp, álemniń úzdik 48 quramasynyń qataryna endi.
AQSh, Meksıka jáne Kanadada ótken HHІІІ álem chempıonatynda Ózbekstan quramasy Portýgalııa, Kolýmbııa jáne Kongo quramalaryna qarsy oıyn ótkizip, halyqaralyq deńgeıde qundy tájirıbe jınady.
— Saltanatty qarsy alý rásimine Ózbekstan Premer-mınıstri Abdýlla Arıpov qatysty, dep jazady ózbekstandyq BAQ.
Qazaqstan Bandar-Abbas portynda júk termınalyn salýdy josparlap otyr — ParsToday
Qazaqstan Irannyń ońtústigindegi Bandar-Abbas qalasyndaǵy Shahıd Radjaı portynda júk termınalyn salýdy josparlap otyr. Bul týraly QR Premer-Mınıstriniń orynbasary — Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın Parlament palatalarynyń birlesken otyrysynda málimdedi, dep jazdy ParsToday aqparat agenttigi.
Irandyq aqparat agenttiginiń keltirgen deregine súıensek, Serik Jumanǵarınnyń aıtýynsha, joba jeke sektordyń ınvestıtsııasy esebinen júzege asyrylady. 15 gektar aýmaqta salynatyn termınal qazaqstandyq taýarlardy tıeý, túsirý jáne tasymaldaýǵa múmkindik beredi. Sondaı-aq bul joba Qazaqstannyń Ońtústik jáne Ońtústik-Shyǵys Azııa naryqtaryna tikeleı shyǵýyn keńeıtýdi kózdeıdi.
Serik Jumanǵarın Qazaqstan úshin Aqtaý — Túrikmenstan — Iran baǵyty arqyly Parsy shyǵanaǵyna shyǵatyn temirjol dáliziniń strategııalyq mańyzyn atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul baǵyt Úndistan, Shyǵys Afrıka, Parsy shyǵanaǵy elderi men Ońtústik-Shyǵys Azııa naryqtaryna eksportty ulǵaıtýǵa jol ashady. Sonymen qatar Iran Qazaqstannyń Chabahar portyn paıdalanýyna da qoldaý kórsetýge daıyn ekenin jetkizdi.
Túrkııa óz ulttyq navıgatsııa júıesin qurýdy bastady — TRT
Túrkııa sheteldik navıgatsııalyq platformalarǵa táýeldilikti azaıtý jáne derbes tsıfrlyq ınfraqurylym qalyptastyrý maqsatynda ulttyq navıgatsııa júıesin ázirleýge kiristi. Joba Ónerkásip jáne tehnologııa mınıstrliginiń úılestirýimen júzege asyrylyp otyr.
Bul týraly osy aptada Túrkııa Radıo Televızııa portaly habarlady.
«TRT»-nyń dereginshe, mınıstrlik ótken jyly otandyq karta jáne navıgatsııa qosymshalaryn damytýǵa qoldaý kórsetý jóninde bastama kóterip, 2025 jyly tıisti ótinimderdi qabyldaǵan. Keıingi kezeńde joba seriktesteri anyqtalyp, resmı kelisimderge qol qoıylǵan. Jobaǵa «Başarsoft», «BVB» kompanııalary jáne «Togg» ulttyq avtokólik brendi tartylǵan.
Jańa navıgatsııalyq júıe uıaly telefondar, avtokólikter, logıstıka, aqyldy qala jobalary, elektrondy saýda jáne tótenshe jaǵdaılardy basqarý salalarynda qoldanylmaq. Túrik tarapy jobanyń derbes derek qaýipsizdigin qamtamasyz etip, daǵdarys jaǵdaılarynda syrtqy júıelerge táýeldilikti azaıtýdy kózdeıdi.
Sondaı-aq osy aptada TRT basylymynda «Uzaq ýaqyt otyrý qaterli isik qaýpin arttyrady» degen taqyryptaǵy aqparat jaryq kórdi.
Atalǵan BAQ-tyń keltirgen derekterine súıensek, uzaq ýaqyt boıy bir orynda otyrý qaterli isikten qaıtys bolý qaýpin arttyrýy múmkin. Bul týraly Ulybrıtanııa ǵalymdary júrgizgen jańa zertteý nátıjesinde belgili boldy.
Glazgo ýnıversıtetiniń zertteýshileri 90 myńnan astam adamnyń derekterin 10 jyldan astam ýaqyt boıy baqylap, nátıjelerin «PLOS Medicine» jýrnalynda jarııalady. Zertteý qorytyndysyna sáıkes, oıaý kezde 30 mınýttan artyq úzdiksiz otyrý nemese jatý qaterli isikten ólim qaýpin arttyrady. Al qımylsyz ótkizilgen árbir qosymsha saǵat bul táýekeldi odan ári kúsheıtetini anyqtalǵan.
Mamandardyń aıtýynsha, uzaq otyrýdyń ornyn jeńil fızıkalyq belsendilikpen almastyrý qaýiptiń tómendeýine yqpal etedi. Máselen, kún saıyn bir saǵat qımylsyz otyrýdyń ornyna úı sharýasy sııaqty jeńil qozǵalys jasaý qaterli isikten qaıtys bolý qaýpin 12 paıyzǵa deıin azaıtýy múmkin. Sonymen qatar, zertteýshiler ár 30 mınýt saıyn az da bolsa qozǵalyp turýdyń densaýlyqqa oń áseri bar ekenin atap ótti.
