Ózbekstan Qytaıdan avıaotyn ımporttaýdy josparlap otyr
ASTANA. KAZINFORM — «Ózbekneftegaz» kompanııasy otyn jetkizýdi ártaraptandyrý jáne jetkizilimderdiń turaqtylyǵyn arttyrý maqsatynda Qytaıdan Jet A-1 avıaotynyn uzaq merzimge jetkizý múmkindigin qarastyryp jatyr, dep habarlaıdy Gazeta.uz.
Memlekettik munaı-gaz kompanııasy «Ózbekneftegaz» Qytaıdan Jet A-1 avıaotynyn uzaq merzimge jetkizý múmkindigin qarastyryp otyr. Bul másele kompanııa basqarma tóraǵasy Abdýǵanı Sangınovtyń Qytaıdyń Ózbekstandaǵy elshisi ıÝı Tszıýnmen kezdesýinde talqylandy. Bul týraly «Ózbekneftegazdyń» baspasóz qyzmeti habarlady.
Kompanııanyń málimetinshe, Qytaıdan jetkiziletin otyn Ózbekstandy avıatsııalyq kerosınmen qamtamasyz etý kózderin ártaraptandyrýdyń jáne neǵurlym turaqty jetkizý júıesin qalyptastyrýdyń bir joly retinde qarastyrylyp otyr.
Kezdesý barysynda qytaılyq China National Aviation Fuel Group (CNAF) jáne Sinopec kompanııalarymen tikeleı yntymaqtastyq ornatý múmkindigi de talqylandy. «Ózbekneftegaz» osy kompanııalarmen baılanys ornatýǵa Qytaı elshiliginiń qoldaý kórsetýine úmit artyp otyr.
Kezdesýde munaı-gaz salasyndaǵy qazirgi jáne bolashaqtaǵy jobalar da qaraldy.
Qazir «Ózbekneftegaz» CNPC, CCDC, BGP, Jereh jáne Honghua sekildi birqatar iri qytaılyq kompanııamen yntymaqtastyq ornatqan. Birlesken jobalar geologııalyq barlaý, uńǵymalar burǵylaý, servıstik qyzmetter kórsetý jáne zamanaýı tehnologııalardy engizý baǵyttaryn qamtıdy.
Taraptar ınvestıtsııalyq jáne tehnologııalyq yntymaqtastyqty keńeıtýge, sondaı-aq energetıka salasyndaǵy strategııalyq seriktestikti damytýǵa daıyn ekenderin málimdedi.
Kerosın ımporty
2026 jylǵy qańtar–shilde aılarynda Ózbekstanǵa kerosın, onyń ishinde avıatsııalyq kerosın ımporty eki eseden astam qysqardy. Keden komıtetiniń «Gazeta» basylymy zerttegen málimetterine sáıkes, jeti aıda elge 24,1 myń tonna kerosın ákelingen. Onyń jalpy quny 24,95 mln dollardy qurady. Bir jyl buryn osy kezeńde 52,1 myń tonna kerosın 51,25 mln dollarǵa ımporttalǵan.
Osylaısha, jetkizilimniń fızıkalyq kólemi shamamen 54%-ǵa, al quny 51%-ǵa tómendedi.
Qańtar–shilde aralyǵynda ımporttalǵan kerosınniń ortasha quny tonnasyna shamamen 1036 dollardy qurady. Bir jyl buryn bul kórsetkish 983 dollar bolǵan. Baǵa shamamen 5%-ǵa ósken.
Sonymen qatar shilde aıynda ımport kólemi aıtarlyqtaı artty. Elge 4,57 myń tonna kerosın 5,24 mln dollarǵa jetkizildi. Bul maýsymdaǵy kórsetkishten — 1,91 myń tonnadan — shamamen 2,4 ese kóp. Al jetkizilim quny 2,66 mln dollardan eki esege jýyq ósti.
Shildede ımporttyq kerosınniń ortasha baǵasy tonnasyna shamamen 1147 dollar boldy. Bul maýsymdaǵy 1393 dollarmen salystyrǵanda 18%-ǵa tómen.
2025 jylǵy shildemen salystyrǵanda kerosın jetkizilimi fızıkalyq kólemde 86%-ǵa ósti. Byltyr shildede 2,45 myń tonna ımporttalsa, bıyl bul kórsetkish 4,57 myń tonnaǵa jetti. Aqshalaı mánde jetkizilim kólemi 2,5 esege artyp, 2,07 mln dollardan 5,24 mln dollarǵa deıin ósti. Bir tonna kerosınniń ortasha baǵasy shamamen 36%-ǵa — 844 dollardan 1147 dollarǵa deıin kóterildi.
2026 jylǵy shilde–jeltoqsan aralyǵynda Ózbekstannyń avıatsııalyq kerosınge degen qajettiligi 375 myń tonna bolady dep baǵalanyp otyr. Bul ótken jyldyń sáıkes kezeńindegi kórsetkishten 27%-ǵa joǵary. Suranystyń negizgi bóligin otandyq munaı óńdeý zaýyttarynyń ónimderi esebinen qamtamasyz etý josparlanǵan.
Sonymen birge Ózbekstan avıaotyndy balama kózderden ımporttaýdy da keńeıtip jatyr. Buǵan deıin bılik seriktes elderdiń keıbirinde munaı ónimderin eksporttaýǵa qoıylǵan shekteýler aıasynda Grýzııa men Iraktan avıatsııalyq kerosın jetkizýdi jolǵa qoıý týraly habarlaǵan.
Qytaı kóktemde AQSh pen Iran arasyndaǵy qaqtyǵys saldarynan munaı jetkizilimi úzilgennen keıin engizilgen munaı ónimderiniń eksportyna qoıylǵan shekteýlerdi ekinshi aı qatarynan jeńildetip otyr. Tamyz aıynda munaı óńdeý kásiporyndaryna Gonkong pen Makaodan tys jerlerge 2,7 mln tonna otyn eksporttaýǵa ýaqytsha ruqsat berildi.
Gonkongqa jetkiziletin otyn men Qytaı áýejaılaryndaǵy halyqaralyq reısterge quıý kólemin eskergende, tamyz aıyndaǵy benzın, dızel otyny jáne avıatsııalyq kerosın eksportynyń jalpy kólemi 3,6–3,7 mln tonnaǵa baǵalanyp otyr.
Salystyrý úshin, 2025 jyly atalǵan otyn túrleriniń ortasha aılyq eksporty 3,04 mln tonnany quraǵan.
Buǵan deıin Alatau City aýmaǵynda maıly daqyldardan avıaotyn óndirýdi iske qosý múmkindigi týraly habarlanǵan bolatyn.
Aıta ketelik «Qorǵas» arqyly Qytaı – Qazaqstan – Ózbekstan baǵytyndaǵy júk tasymaly artady.
