«Óz elińde demalǵanǵa eshteńe jetpeıdi» - baspasózge sholý

***

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń ótken jylǵy 17 mamyr kúngi 96 nómirinde ultymyzdyń uly baılyǵy, rýhanııat qasteri - Qoja Ahmet ıAsaýı kesenesiniń qaýip aldynda turǵany jaıynda professor M.Qojanyń «Keseneniń kúıi kúrdeli» atalatyn maqalasy jarııalanǵan bolatyn. Máseleniń mán-jaıyn, qolǵa alynǵan jumystardyń barysyn bilmek nıetpen basylym bul joly «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-murajaıy» respýblıkalyq memlekettik mekemesiniń dırektory Máýlen Sadyqbekovke habarlasqan. Ókinishke qaraı, «Egemen Qazaqstan» kótergen memlekettik mańyzy bar máselege nazar aýdarǵan, janashyrlyq tanytqan jan bolmaǵandaı. Qoryq-murajaı dırektorynyń maqalasy sony anyq ańǵartady. Máselen, qoryq dırektorynyń aıtýynsha, Qoja Ahmet ıAsaýı kesenesinde júrgizilip jatqan jumystardy restavratsııa dep aıtýǵa kelmeıdi. Óıtkeni, kádýilgi qurylysqa tán aýqymdy jumystar júzege asyrylady. «Memlekettik bıýdjetten Qoja Ahmet ıAsaýı kesenesiniń restavratsııasyna jyl saıyn qyrýar qarjy bólinip keledi. Alaıda, osy qarjynyń naqty qandaı jumystarǵa jáne qalaı jumsalyp jatqany týraly málimetti eshqaıdan kezdestire almaısyń. Jyl saıyn júrgizilip jatqan restavratsııalyq jumystar týraly maqalalar, sol jumystar jóninde mamandardyń árqıly pikirlerin buqaralyq aqparat quraldarynan tappaısyń. Bári qupııa. Bul kúnde Qoja Ahmet ıAsaýı kesenesi qurylys tájirıbesin ótkizetin synaq alańyna aınalyp ketkendeı. Jylda bitpeıtin jóndeý jumystary, qurylys satylary. Bul kesenege kelýshi halyqtyń oryndy ashý-yzasyn týdyryp júr», - dep jazady maqala avtory. Tolyǵyraq «Kıeli kesene synaq alańyna aınalmaýy tıis» degen taqyrypta baıandalǵan.

«Nur Otan» partııasynyń HVІ sezinde qabyldanǵan sheshimderge álemniń ár elderinde turatyn qandastarymyz, qazaq dıasporalarynyń ókilderi bul kúnderi úlken qyzyǵýshylyq týdyrýda. Osy oraıda «Egemen Qazaqstan» gazeti Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Talǵat Mamashev myrzaǵa jolyǵyp, osyǵan baılanysty óz oı-paıymdaryn aıtyp berýin ótingen. «Elbasy alǵa tartqan bes halyqtyq reforma - bes qadamnyń biri sottar jónindegi sóz boldy. Sotqa túsken istiń de ıt-yrǵyljyń mashaqaty bitip bolmaıtyn kezeńge tap bolǵanymyzdy basyna is túsip, kún týǵandar biledi. Qarapaıym adamdar sottyń mańynan júre almaıdy, olarǵa syn aıtýdyń ózi de qıyn bolyp ketti. Baıaǵy bıýrokrattyq, baıaǵy tońmoıyndyq, nemese odan arǵysy. Osy arada sot reformasynyń óte-móte qajet ekendigin, jalpy sot júıesiniń deńgeıin kóterý kerektigin Nursultan Ábishuly tamyrshydaı tap basyp aıtqanyna el súısinip, rızashylyǵyn bildirýde», - dedi T.Mamashev «Elbasynyń bas anyǵy» degen taqyryptaǵy maqalada.

***

Іshki týrızmdi damytý - memlekettik saıasattyń basym baǵyty. Qazirgi tańda halyqaralyq týrızm - álemdik ekonomıkadaǵy eń qarqyndy damyp jatqan salalardyń biri. Dál osy taqyryp arqaý bolǵan maqala «Aıqyn» gazetiniń senbilik sanynda «Óz elińde demalǵanǵa eshteńe jetpeıdi» degen taqyryppen berilgen. Basylymnyń jazýynsha, Memleket basshysy Nursultan Ábishuly Nazarbaev respýblıkada týrızm ındýstrııasyn damytýda Qazaqstandy básekege qabiletti elý eldiń qataryna engizýdiń mańyzdy strategııasy retinde aıqyndaǵany belgili. Qazaqstannyń týrıstik bet-beınesin kóterýde respýblıka terrıtorııasyna kelip-ketý tártibin jeńildetýi, kedendik sharalardy birtutas kompıýterlendirý júıesin engizý mańyzdy másele. Bul oraıda úlken sharalar qolǵa alynyp jatyr. «Syrttan kelgen adamǵa eń aldymen ne kerek? Keremet tabıǵat pen kóńil jaılanatyn demalys úıi qajet. Bul oraıda respýblıkamyzda janyńdy jadyratar kórikti jerler jetkilikti. Mysaly, kendi Altaı óńirindegi «Kógildir buǵaz» búginde kelýshilerdiń keremet demalys ornyna aınalyp otyrǵanyn jasyrýǵa bolmaıdy. Shyndyǵynda, 137 nomerli eki korpýsty ártúrli bólmelik ǵımarattar janǵa jaıly ekeni sózsiz. Sonymen qatar ártúrli dárejedegi kottedj úıler de kelýshilerge joǵary kóńil-kúı syılaıdy», - dep jazady basylym.

«Pavlodar qalasynda turatyn tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Qaıyrbolat Nurbaev redaktsııaǵa arnaıy hat joldap, jergilikti turǵyndardyń usynysyn tıisti oryndarǵa jetkizýimizdi surapty. 1000-ǵa tarta adam qol qoıǵan ótinishte shahar irgesindegi Lenın kentiniń ataýyn Baıanaýyl syrtqy okrýginiń aǵa sultany, HІH ǵasyrdaǵy asa kórnekti saıası tulǵa Qazanǵap Satybaldyulynyń esimine aýystyrý týraly másele kóterilgen», - dep jazady «Aıqyn» gazeti senbilik sanyndaǵy «Lenın kentiniń turǵyndary aýyl atyn ózgertýdi suraıdy» degen taqyryptaǵy maqalasynda. Hat avtorlary Qazaq handyǵynyń 550 jyldyǵy qarsańynda ulttyq tarıhymyzdy ulyqtaý sharalary bastalyp ketkenine rızashylyǵyn bildire otyryp, áli de eskerýsiz qalyp kele jatqan babalarymyzdyń erlik isterin qasterlep, keıingi urpaqqa úlgi etetin ýaqyt jetkenin aıtady.2012 jyly aýyl atyn ózgertý jóninde yntaly top belsendileriniń biri, tyl ardageri Mahmet Demesinovtiń bastamasymen arnaıy jıyn ótip, kópshilik biraýyzdan «Kúnkósemnen» qutylýǵa sheshim qabyldaǵan kórinedi. Alaıda osy ýaqytqa deıin jergilikti bılik tıisti qaýly shyǵaryp, aryz-tilekterin qabyl alýǵa qulyq tanytpapty.

***

«Jezqazǵanda alǵash ret qazaq kelinderiniń baıqaýy ótti», dep jazady «Ekspress K» gazeti senbilik sanyndaǵy «Kelın Dıon» degen taqyryptaǵy maqalasynda. Basylymnyń jazýynsha, baıqaýǵa qatysqan árbir kelin óziniń aspazdyq sheberligin pash etýmen qatar ulttyq salt-dástúrge jetik ekendigin kórsete bilgen. 5 kezeńmen ótkizilgen baıqaýda negizinen ulttyq salt-dástúrge erekshe mán berilgen. Sonymen qatar qatysýshy óz jurtymen qatar qaıyn jurtynyń da rýyn jetik tilýi qajet bolǵan.