Ótkenniń tutqynynda qalýǵa bolmaıdy — Ermurat Bápı

ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstan qoǵamynda tarıhı ádilettilik máselesi jıi talqylanady. Alaıda ótkenniń qasiretterine únemi nazar aýdaryp, soǵan baılanyp qalý eldiń damýyna kedergi keltirýi múmkin. Májilistiń burynǵy depýtaty Ermurat Bápıdiń aıtýynsha, memlekettiń alǵa jyljýy úshin eń aldymen ulttyń boıynda qýat, rýh kúshi jáne bolashaqqa degen senim bolýy qajet.

bapı
Foto: Májilis

— Bizde osy zamanmen qatar júrýge jetkilikti kúsh-qýat bolýy kerek. Jas urpaqtyń boıynda ishki qýat bolýy tıis. Eger biz únemi ótkenge qarap, tek ótkendi aıtyp, kórgen qasiretimizdi eske alyp, sátsizdikterimizge kinálilerdi úzdiksiz izdeı bersek, onda tek jylap-syqtaıtyn halyqtyń psıhologııasyna túsip ketýimiz múmkin, — deıdi depýtat.

Ermurat Bápı bul oıyn Prezıdenttiń Qyzylordada ótken Ulttyq quryltaı otyrysynda aıtqan «tarıhı jaraqattan qalyptasqan ulttyq psıhologııadan arylý qajet» degen sózimen baılanystyrady. Onyń aıtýynsha, osy turǵyda eń aldymen jazýshylar men ádebıet ókilderiniń róli erekshe. Olar shyǵarmalarynda ótkenniń sarqynshaqtary men aýyl ómiri týraly ǵana jazýdy doǵaryp, jastardy jasampazdyqqa, bilim alýǵa, úlken maqsat qoıýǵa, júregi men isinde adal bolýǵa jigerlendiretin zamanaýı qalalyq roman janryndaǵy týyndylarǵa kóbirek den qoıýy qajet.

Bápıdiń sózinshe, qoǵamnyń barlyq kúshi men umtylysy ótkenge ókinish bildirýge emes, bolashaqtyń múmkindikterine baǵyttalýy tıis.

— Barlyq qıyndyqtyń sebebin ózgeden kórý, bárin halyq basynan ótkergen qasirettermen túsindirý jáne kinálilerdi izdeý eshqandaı nátıje bermeıdi. Menińshe, Prezıdent jetkizgisi kelgen negizgi oı — osy, — deıdi ol.

Depýtat sondaı-aq álemdik tájirıbege nazar aýdarady. Onyń pikirinshe, kóptegen memleketter óz tarıhynda aýyr kezeńderdi bastan ótkergenimen, keıin bolashaqqa baǵyttalǵan damý jolyn tańdady.

Mysal retinde ol Ekinshi dúnıejúzilik soǵystan keıingi Germanııany keltiredi. Bul el fashıstik ıdeologııadan bas tartyp, qoǵamnyń sanasyn ózgertti. Japonııa atom bombalarynyń zardabyn kórgenine qaramastan, keıin álemdegi jetekshi tehnologııalyq jáne ekonomıkalyq derjavalardyń birine aınalyp, AQSh-pen tyǵyz yntymaqtastyq ornatty. Al Ońtústik Koreıa da joıqyn soǵystan keıin qysqa ýaqyt ishinde eń damyǵan memleketterdiń qataryna qosyldy.

— Bizdiń bolashaqqa degen umtylysymyz ótkenniń qasiretine degen baılanysymyzdan áldeqaıda kúshti bolýy kerek, — deıdi Ermurat Bápı.

Depýtat bul qubylysty «balalyq shaqtaǵy psıhologııalyq jaraqat» uǵymymen de salystyrady. Onyń aıtýynsha, eger adam ómir boıy tek sol jaraqatpen ómir súrse, tolyqqandy damı almaıdy jáne kóbine sátsiz adam bolyp qalady. Sol sııaqty ult ta ózin qurban retinde qabyldaý psıhologııasynan arylyp, tarıhı tájirıbeden sabaq alyp, progressıvti, qýatty ári órkendegen memleket qurý jolynda alǵa jyljýy tıis.