Otandyq naryqty janar-jaǵarmaımen tolyq qamtamasyz etý úshin «Munaı ónimderiniń aınalymyn memlekettik retteý týraly» zańǵa qajetti ózgerister engizý kerek - R. Halmuradov
ASTANA. Qazannyń 7-si. QazAqparat /Qanat Mámetqazyuly/ - Otandyq naryqty janar-jaǵarmaımen tolyq qamtamasyz etý úshin «Munaı ónimderiniń aınalymyn memlekettik retteý týraly» zańǵa qajetti ózgerister engizý kerek. Búgin QR Parlamenti Májilisiniń jalpy otyrysynda elimizdiń ońtústigindegi janar-jaǵarmaı tapshylyǵy men onyń baǵasynyń sharyqtap ósýine alańdaýshylyq bildirip, Úkimet basshysynyń atyna saýal joldaǵan depýtat Rozaqul Halmuradov osylaı málim etti,
dep habarlaıdy ҚazAқparat.
«Үkimet basshysy byltyrғy jyly elimizdegi mұnaı өңdeıtin 3 zaýyttyң da aktsııalarynyң 50 paıyzdan artyғy memlekettiң қaramaғynda ekendigin aıtyp, olardy basқarý mүmkindigi týraly sөz etken bolatyn. Mұnaı өndiretin memleket retinde halyқtyң talabyna jaýap berý қajettiligi týraly da mәsele kөterilgen edi. Sodan beri bir jyl өtse de, bıylғy kөktemgi naýқan men kүzgi jıyn-terim қyza tүsken shaқta jıi қaıtalanatyn janar-jaғarmaıdyң eski jyry taғy oryn aldy. Atap aıtқanda, oңtүstikte janarmaıdyң baғasy sharyқtaý shegine әli jetetin emes. Bas-aıaғy bir-eki aptanyң ishinde benzınniң baғasy 100-110 teңgege kөterilse, keıbir aýyldarda 140 teңgege deıin jetken», dedi depýtat.
Sonymen birge, depýtat қazaқ jerinde өndiriletin «қara altyndy» jergilikti halyқ ıgiligine jaratýdyң ornyna sheteldik kompanııalardyң mұnaıdy syrtқy naryққa kөptep shyғarýғa ұmtylyp otyrғanyn da atap өtti. Onyң aıtýynsha, otandyқ naryқtaғy janar-jaғarmaıdyң baғasy өz ishimizde emes shetelde rettelip, sheshiletin bolyp otyr. Sondyқtan da, depýtat mұnaı өndiretin iri memleket retinde otandyқ naryқty janar-jaғarmaımen қamtamasyz etý tetikterin tүbegeıli sheshetin ýaқyt jetkenin atap өtti. «Bұl үshin mұnaı jәne onyң өnimderin eksportқa shyғarýdaғy kedendik baj salyғyn өzge elderdegi deңgeıge deıin ұlғaıtý қajet. Қazaқstanda syrtқa shyғarylatyn mұnaı өnimderine salynatyn baj salyғy Reseıden 2,5 ese tөmen. Aқyry biz Keden odaғyn құrýdamyz, endeshe salyқty da Reseıdiң mөlsherine kөterý қajet. Sonymen birge, ishki naryқty janar-jaғarmaımen қamtamasyz etý үshin 10-12 mln. tonna mұnaı қajet eken. Bұl jalpy өndiriletin mұnaıdyң 15 paıyzy. Sondyқtan tıisti memlekettik өkildikter men әkimdikter iri mұnaı kompanııalarymen өndirilgen өnimniң 15 paıyzyn mұnaı өңdeıtin zaýyttarғa jetkizip berýge, zaýyttar deldalsyz tikeleı stansalarғa jetkizýge kelisim shart jasaýy tıis. Sondaı-aқ otandyқ naryқty janar-jaғarmaımen қamtamasyz etýdi zaңnamalyқ tұrғydan tүbegeıli sheshý үshin «Mұnaı өnimderiniң aınalymyn memlekettik retteý týraly» zaңғa қajetti өzgerister engizý kerek. Bұlaı bolmasa, kelesi 2010 jyly da қyzý naýқan kezinde janarmaıdyң jyry қaıtalana berýi mүmkin», dedi R. Halmұradov.
