«Otandyq bankterden kapıtalyn arttyrýdy talap etý ekonomıkalyq turǵydan qaýipti» - respýblıkalyq basylymdarǵa sholý

***

«Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev jumys sapary­men astyqty ólkede bolyp egin alqabynda agro­qurylym basshylarymen kezdeskende, bıyl da bıik meje alyna­tyndyǵyna úlken senim bildirgen edi. Sonda Qyzyljar óńiri­niń dıqandary kemi 4 mıllıon tonna astyq jınaýǵa sóz ber­gen bolatyn. Olar sertke saı serpin tanytyp, bergen ýádelerin aby­roımen oryndap shyqty, dep jazady «Egemen Qazaqstan» gazeti «Elimizde nan bolady!» degen maqalasynda. Basylymnyń atap ótýinshe, 3,9 mıllıon gektar alqapqa ósirilgen egindi shash­paı-tókpeı jınap alý to­lyq qamtamasyz etildi. Gektar be­rekesi 10,5 tsentnerden aına­lyp, 4,2 mıllıon tonna altyn dán qambalarǵa jóneltildi. Onyń 90 paıyzy 3 synypty quraıdy. Astyq tapsyrý áli jal­ǵasýda. Keler jyl ónimi úshin 546 myń tonna tuqym quıylyp alyndy.

«Egemen Qazaqstan» gazetiniń jazýynsha, BUU Bas Assambleıasy 65-shi sessııasynyń Myńjyldyqtyń damý maqsattaryna arnalǵan jalpysaıası pikirsaıysy otyrysynda QR Memlekettik hatshysy - Syrtqy ister mınıstri Qanat Saýdabaev sóz sóıledi. Ol óz sózinde búginde álemdik qoǵam­dastyq úshin ótkir prob­lemalar bo­lyp turǵan energetı­kalyq daǵda­rys pen ǵalamsharymyz­da qolaısyz klımattyq ózgeris­terdiń qaýip-qa­teri artyp otyr­ǵandyǵyna toq­taldy. Sondaı-aq osynaý asa ótkir problemalarǵa baılanysty Qa­zaq­stan Respýblı­kasynyń Pre­zıdenti Nursultan Na­zarbaev BUU-nyń osy minbe­rinen 2012 jyly ótetin Ornyqty damý jó­nindegi búkilálemdik sam­mıtte tal­qylaý úshin jahandyq ener­gııa-ekologııalyq strategııa daı­yndaý týraly usynys bildirgendigin atap ótti. Bul strategııa energııa-ekolo­gııalyq problemalardy sheshýge, ony ın­novatsııalyq turǵydan tolyqtyrýǵa yqpal etedi.

Keshe ótken Mádenıet mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa otyrysynda Mádenıet mınıstri Muhtar Qul-Muhammed salanyń strategııalyq damý josparynyń iske asyrylý barysy jáne aldaǵy kezeńge qoıylatyn mindetteri jaıynda baıandap, Elbasynyń tapsyrmasymen aldaǵy úsh jyldyq merzimge arnalǵan jumys jospary boıynsha jyl basynan bergi atqarylǵan is-sharalardyń birsypyrasyna egjeı-tegjeıli toqtalyp ótti. Osyǵan oraı «Egemen Qazaqstan» gazetiniń búgingi sanynda «Mádenıettiń jetistigi kóp, jeter bıigi odan da asqaq» degen maqala jaryq kórdi. «Sala qyzmetkerleriniń aldynda turǵan aıtýly mindettiń biri elordada ótetin EQYU sammıti sheńberindegi kontsertke, sondaı-aq qatysýshylar men qonaqtarǵa mádenı baǵdarlamalar uıymdast­yrýǵa qatysty desek, 2011 jyly Islam Konferentsııasy Uıymyna Qazaqstannyń tóraǵalyq etýine daıyndyq jumystaryna baı­lanysty "TMD elderindegi ıslamnyń róli" atty halyqaralyq konferentsııa uıymdastyrý men ótkizý máseleleri týraly alǵashqy jumys keńesi qazannyń basynda ótetini málim etildi», dep jazady basylym.

***

«Petr men Pavldyń atynan aıyrylǵysy kelmeıtinder Qazaqstanda qazaqtardyń arasynan shyǵýda. Jáne qatardaǵy qazaq emes, bıliktegisi! Keshe Joǵarǵy palatanyń jalpy otyrysynan shyqqan senator Tasbaı Sımambaev jýrnalısterge Petropavldyń atyn «Qyzyljar» dep ózgertýdi «áli erte» dep sanaıtynyn jarııa etti», dep jazady «Aıqyn» gazeti búgingi nómirinde jaryq kórgen «Jarasbaıdyń jarasymdy málimdemesin Senator Sımambaev buzdy» degen maqalada. Basylymnyń atap ótýinshe, Májilis depýtatynyń málimdemesin estı sala, T.Sımambaev telefondy qolǵa alyp, aımaqtaǵylarǵa qońyraý shalyp, álgi másele jóninde tildesipti. Al estigeninen esinen aıyrylmaǵanymen, tóbe shashy tik turǵanǵa uqsaıdy. Onyń aıtýynsha, oblystaǵy basqa ulttar «keıbir jerlerge, shirkeýlerge jınalyp», qala ataýyn aýystyrýǵa qarsylyq bildirmekshi eken! Tipti qol jınap jatqan jurt ta bar kórinedi.

«Alla sózi tańbalanǵan náreste». Osy taqyryppen «Aıqyn» gazetinde jaryq kórgen maqalada Taraz qalasynyń turǵyndary Natalıa Boıtsova men Mıhaıl Astrahantsevterdiń otbasynda osydan bir aı buryn dúnıege kelgen uldary Bogdannyń bileginde túsiniksiz belgiler paıda bolǵandyǵy jaıynda jazylǵan. Ýaqyt óte kele olar ol belgilerdiń arabsha «Alla» jáne «Muhammed» degen jazýlar ekendigine kóz jetkizip otyr. «Aldymen Allanyń mundaı keremetine sene qoımadyq. Imam bul eki jazýdy «Alla» jáne sońǵy paıǵambar «Muhammed» dep tárjimalap bergen soń ǵana oılana bastadyq. Alla ámiri men shapaǵatynyń dál bizdiń otbasymyzǵa túskenine tańǵaldyq. Sebebi meniń de, joldasymnyń da áýletinde ıslam dinin ustanýshylar joq, bolmaǵan da. Desek te, bárin kórýshi, bilýshi, estýshi Allanyń yqylasyn dál bizdiń shańyraǵymyzǵa tókkeni bizdi erekshe qýanyshqa bóleıdi», - dep oı bólisedi basylymmen sábıiń anasy Natalıa Boıtsova.

Osy basylymnyń dástúrli «Aq sóıle!» aıdarynyń búgingi qonaǵy - Respýblıkalyq bilim berý júıesiniń basshy jáne ǵylymı-pedagogıkalyq kadrlary biliktiligin arttyrý ınstıtýtynyń dırektory Baqtııar Smanovpen aradaǵy suhbat «Bilim berý isine memlekettik deńgeıde mán berilýi tıis» degen taqyryppen berilgen. Basylym tilshisiniń barlyq saýaldaryna tuşymdy jaýap bergen ol «din degenimiz - soqyr senim emes, rýhanı bilim. Ol qorshaǵan ortany, tórtkúl dúnıeni tanyp-bilýdiń, ony meńgerýdiń quraly, jalpy, adamzat mádenıetiniń quramdas bóligi. Din - dinı sana, dinı nanym-senim, dinı uıymdardan turatyn rýhanı-áleýmettik júıe. Al «Dintaný» páni - bizdiń rýhanı baılyǵymyzdyń qaınar bastaýy, eldik tutastyǵymyzdyń negizgi irgetasy sanalatyn ilimdi meńgertýdi kózdeıdi. Sondyqtan mundaı pánniń oqýlyǵyn jazýǵa atalǵan máseleden habary mol, dinı úderisterdi jaqsy biletin, dintanýdan mamandyǵy bar adam qatysqany abzal», deıdi.

***

«Alash aınasy» gazetiniń turaqty «Dat!» aıdarynda Májilis depýtaty Amanjan Jamalovpen aradaǵy suhbat «Otandyq bankterden kapıtalyn arttyrýdy talap etý ekonomıkalyq turǵydan qaýipti» degen taqyryppen jarııalandy. Qarjy salasyna qatysty órbigen ekeýara áńgime barysynda depýtat «bizdegi mıkroqarjylyq uıymdar óte bytyrańqy, jumystary barshaǵa birdeı aıqyn emes. Naryqtaǵy usynatyn nesıeleriniń ortasha paıyzdyq syıaqylary - shamamen aıyna 3-5 paıyz, ıaǵnı jylyna eseptegende 60 paıyzǵa deıin jetedi. Buǵan qosa mundaı uıymdardyń kópshiligi qaryz bergende 10 paıyzǵa deıin komıssııalyq aqy alady. Kelisimsharttary da qaryz alýshy úshin óte tıimsiz, is júzinde adamdy qanaýǵa baǵyttalǵan. Al mıkronesıeniń túpki ıdeıasy - qarapaıym halyqty qoldaý. Olaı bolsa, bizdegi mıkronesıe uıymdary da osy maqsattan aýytqymaýy tıis», deıdi. Suhbattyń tolyq nusqasyn oqyǵyńyz kelse, basylymnyń juma kúngi nómirin jiberip almańyz.

Al osy basylymnyń «Oı-kókpar» aıdarynda «Tájikstan sekildi bizde de dinı kadrlardy shetelde daıarlaýǵa tyıym salý kerek pe?» degen saýal talqyǵa túsken. Osyǵan jaýap bergen dintanýshy Ershat Ońǵarov «meniń oıymsha, memleketimizdiń, ultymyzdyń qaýipsizdigi úshin dinı kadrlardy shetelde daıarlaýǵa tyıym salatyn kez jetti. Oń-solyn tanyp úlgermegen jastarymyz shetelge bilim alý maqsatymen barǵanymen, ózge oıly aǵymdardyń jeteginde ketip alý faktileri kezdesip jatyr», dese, bul pikirge qarsy shyqqan «Bolashaq» respýblıkalyq qozǵalysynyń tóraǵa orynbasary Dáýren Babamuratov «jastardyń sheteldik dinı oqý oryndarynda bilim alýyna birden tyıym salý, eń birinshiden, bizdiń memleketimizdiń uzaq merzimdi strategııasyna qaıshy keletin dúnıe. Biz avtorıtarlyq basqarýdaǵy Soltústik Koreıa nemese Túrikmenstan sııaqty tomaǵa-tuıyq memleket emespiz», depti.

***

«Kazahstanskaıa pravda» gazetiniń jazýynsha, keshe elordada «Qazaqstan Respýblıkasynda aqparatqa qol jetkizý: jaǵdaıy men bolashaǵy» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferentsııa ótip, alqaly jıynǵa qatysýshylar azamattar men memlekettik ınstıtýttardyń aqparattyq baılanystarynyń tıimdi modelin qurý máselelerin talqyǵa salǵan. «Nur Otan» HDP janyndaǵy Quqyqtyq keńes, QR Prezıdenti janyndaǵy Adam quqyǵy jónindegi komıssııa, Qazaqstandaǵy BUU-nyń Damý baǵdarlamasy, Ulybrıtanııa elshiligi jáne elimizdegi Internıýs Netýork pen ıÝNESKO halyqaralyq uıymdary uıymdastyrǵan atalǵan shara jaıynda basylymnyń búgingi nómirinen egjeı-tegjeıli oqı alasyzdar.