Otandyq ǵalymdar qurǵaqshylyqqa tózimdi arpanyń jańa surpyn shyǵardy
ASTANA. KAZINFORM — Qazaqstandyq ǵalymdar jazdyq dándi arpanyń jańa «Batyrhan» surpyn shyǵardy. Sharýashylyqqa paıdalylyǵy boıynsha júrgizilgen baǵalaý nátıjesinde surp oń baǵalanyp, memlekettik sort synaǵyna berildi. Sonymen qatar selektsııalyq jetistikke patent alý jóninde ótinim berildi.
Jańa sort Qazaqstannyń aýyl sharýashylyǵy óndirisine tán agroklımattyq jáne topyraq jaǵdaılaryn eskere otyryp ázirlengen. «Batyrhan» joǵary ári turaqty ónimdiligimen, dániniń iriligimen, jatyp qalýǵa jáne birqatar aýrýlarǵa tózimdiligimen, sondaı-aq qurǵaqshylyq pen topyraqtyń tuzdanýyna joǵary tózimdiligimen erekshelenedi.
«Batyrhan» jazdyq damý tıpine jatady. Onyń vegetatsııalyq kezeńi 75–85 kún. Sort 1000 dánniń joǵary massasymen jáne masaqtaǵy dán sanynyń kóptigimen sıpattalady.
Aýrýlarǵa tózimdiligi boıynsha «Batyrhan» tozańdy jáne qatty qarakúıege tózimdi, al fýzarıozdy tamyr shirigine álsiz shaldyǵady.
Sorttyń mańyzdy bıologııalyq erekshelikteriniń biri — «túptený–tútikke shyǵý» kezeńiniń keminde 20 kúnge sozylýy. Bul kezeńniń salystyrmaly túrde uzaq bolýy ósimdiktiń jetkilikti vegetatıvtik massany qalyptastyrýyna jáne dánmen jaqsy tolysqan ónimdi masaqtardyń túzilýine qolaıly jaǵdaı jasaıdy.
«Batyrhan» 58/83-77 × 2/07-4K býdandyq popýlıatsııasynan jeke suryptaý ádisi arqyly alynǵan.
Surpty ázirleý Y. Jaqaev atyndaǵy Qazaq kúrish sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýty men Ósimdikter bıologııasy jáne bıotehnologııasy ınstıtýtynyń birlesken ǵylymı jumysynyń nátıjesinde júzege asyryldy.
«Batyrhan» surpynyń memlekettik sort synaǵyna usynylýy ony aýyl sharýashylyǵy óndirisine engizý jolyndaǵy mańyzdy kezeń. Synaq barysynda suryptyń sharýashylyqqa paıdasy men agronomııalyq qundy belgileri jan-jaqty baǵalanyp, ony Qazaqstannyń ártúrli agroekologııalyq jaǵdaılarynda ósirý perspektıvalary aıqyndalady.
Selektsııalyq jetistikke patent alý jónindegi ótinimniń berilýi otandyq selektsııa nátıjesin zııatkerlik menshik nysany retinde quqyqtyq qorǵaýdyń mańyzdy kezeńderiniń biri sanalady.
Aıta ketelik Qazaqstanda organıkalyq tyńaıtqysh óndirýge jańa ulttyq standart engiziledi.
