Ýrbanıstıka ortalyǵy áli qurylmaǵan: Óskemenniń damý jospary qaǵaz kúıinde qalmaı ma
ÓSKEMEN. KAZINFORM — Óskemen halqynyń sany 500 myń adamǵa deıin ósýi múmkin. Qalanyń sol jaǵalaýynda jańa shaǵyn aýdandar salynyp, jasyl jelekterdiń aýmaǵyn 241,5 gektardan 1 120,5 gektarǵa deıin ulǵaıtý kózdelgen. Alaıda munyń bári bir kúnde júzege aspaıdy. Shahardyń Bas josparyna túzetýler engizilip jatqanda, óńirde osy baǵyttaǵy jumystardy úılestirýge tıis Ýrbanıstıka ortalyǵy áli naqty qyzmetine kirisken joq. Qalanyń keleshegine qatysty josparlar men olardyń oryndalý múmkindigi qanshalyqty úılesedi? Kazinform tilshisi bul saýaldyń jaýabyn zerdelep kórdi.
Qala qaı baǵytta ósedi?
Óskemenniń Bas josparyna túzetýler 2025 jyly engizile bastaldy. Qazir qujat jergilikti atqarýshy organdarmen kelisilip jatyr. Jospar 2045 jylǵa deıingi qalanyń damýyn aıqyndaıdy. Soǵan sáıkes, halyq sany 500 myń adamǵa deıin jetedi dep boljanyp otyr.
Qalanyń negizgi damý baǵyty retinde Ertistiń sol jaǵalaýy belgilengen. Menovnoe, Solnechnoe, Jańa-Ahmer, Ahmer jáne 28-turǵyn aýdany aýmaqtaryn kezeń-kezeńimen ıgerý josparlanǵan. Munda turǵyn úı salýmen qatar joldar, ınjenerlik jeliler jáne áleýmettik nysandar da qajet bolady.
ShQO ákimdiginiń málimetine qaraǵanda, jańa aýdandardaǵy mektepter men balabaqshalarǵa qajettilik boljamdy halyq sany men demografııalyq kórsetkishter negizinde esepteledi. Mektepter úshin 1-9-synyp oqýshylarynyń 100%-yn jáne 10-11-synyp oqýshylarynyń 75%-ǵa deıingisin bir aýysymda oqytý múmkindigi eskeriledi. Mektepke deıingi uıymdarmen qamtamasyz etý deńgeıi 85%-ǵa deıin esepteledi.
Oblys ákiminiń orynbasary Baqytjan Baıahmetovtiń Kazinform agenttiginiń resmı saýalyna bergen jaýabynda Bas jospardyń birinshi kezeginde qalyptasqan aýmaqtardy qaıta jańǵyrtý, bos jerlerdi keshendi ıgerý jáne qajetti ınfraqurylymdy damytý qarastyrylǵany aıtylǵan.
Alaıda jospardaǵy kórsetkishterdiń ózi qalanyń bolashaqta qandaı bolatynyn tolyq kórsetpeıdi. Jańa turǵyn aýdandarynyń sapasy mektepterdiń, emhanalardyń, qoǵamdyq kóliktiń jáne ınjenerlik jelilerdiń ýaqtyly salynýyna baılanysty.
Jasyl qalaǵa aınalýǵa tıis
Óskemen úshin jasyl jelekter máselesi óte mańyzdy. Sebebi óndiristik shahardyń aýa sapasyna qatysty jurtshylyqtan aryz-shaǵym kóp túsedi. Qazir jalpyǵa ortaq paıdalanylatyn jasyl aýmaqtardyń kólemi — 241,5 gektar. Bir turǵynǵa shaqqanda 7,5 sharshy metrden keledi, al kórsetilgen normatıv — 10 sharshy metr.
Bas josparda eseptik merzimniń sońyna qaraı jasyl jelekter aýmaǵyn 1 120,5 gektarǵa deıin ulǵaıtý kózdelgen. Komendantka ózeni boıyn kógaldandyrý, jańa saıabaqtar men gúlzarlar ashý, Ertistiń sol jaǵalaýynda rekreatsııalyq aýmaqtar qalyptastyrý josparlanyp otyr.
Bıyl qaladaǵy jasyl jelekterdi túgendeý jáne dendrologııalyq jospar ázirleý boıynsha jumys bastalǵan. Onyń nátıjesi qoldanystaǵy aǵashtardyń jaı-kúıin baǵalap, jasyl qordy damytýǵa qatysty sheshimder qabyldaýǵa negiz bolýǵa tıis.
Degenmen josparlanǵan aýmaq kólemi men is júzinde saqtalyp, otyrǵyzylyp, kútip-baptalatyn aǵashtar — eki bólek kórsetkish. Sondyqtan kógaldandyrý nátıjesin tek otyrǵyzylǵan kóshet sanymen emes, olardyń saqtalýymen jáne turǵyndarǵa qoljetimdi jasyl keńistiktiń ulǵaıýymen baǵalaý mańyzdy.
Ortalyq áli jumysyn bastamaǵan
Óńirde ýrbanıstıka máseleleri úshin arnaıy mekeme qurý týraly sheshim 2026 jylǵy 16 sáýirde qabyldandy. Ýrbanıstıka ortalyǵynyń mindetine qalalyq ortany jaqsartý, dızaın-kodtar men master-josparlar ázirleý, sáýlettik kelbetti qalyptastyrý jáne aýdan-qala ákimdikterine ádistemelik kómek kórsetý kiredi.
Alaıda Baqytjan Baıahmetovtiń jaýabynda mekemeniń naqty qyzmetin áli bastamaǵany kórsetilgen.
— Qazirgi ýaqytta «ShQO Ýrbanıstıka ortalyǵy» KMM-niń bekitilgen shtat sany, mamandar quramy jáne bıýdjettik qarjylandyrý kólemi týraly málimetter joq. Sebebi ortalyq áli naqty qyzmetin bastamady, — delingen jaýapta.
Búginde onyń shtattyq qurylymy men qarjylandyrý kólemi sheshilý ústinde. Demek, mekemeniń naqty jobalarǵa qatysý múmkindigin ázirshe baǵalaý qıyn.
Sonymen qatar óńirde dızaın-kodtardy ázirleý jumystary júrip jatyr. Óskemenniń dızaın-kodyn daıyndaýdyń alǵashqy kezeńi bastalsa, Zaısan aýdanyndaǵy joba pysyqtalyp jatyr. Katonqaraǵaı men Berel aýyldarynyń dızaın-kodtary bekitý satysyna jetken.
Turǵyndar pikiri eskerile me?
Qalalyq orta turǵyndarǵa arnalǵandyqtan, ony ózgertý kezinde halyqtyń pikirin eskerý de mańyzdy. ShQO ákimdiginiń dereginshe, keıingi eki jylda Óskemende qala qurylysy jobalary boıynsha bes qoǵamdyq tyńdaý men talqylaý ótkizilgen. Árqaısysyna shamamen 25 adam qatysqan.
Máselen, 21-shaǵyn aýdannyń egjeı-tegjeıli josparlaý jobasyn talqylaý kezinde turǵyndar jekemenshik balabaqshaǵa kireberis jol uıymdastyrý máselesin kótergen.
Usynys qaralyp, jobany túzetý barysynda ony iske asyrýǵa múmkindik beretin sheshim qabyldanǵan.
Turǵyndar «Halyq qatysatyn bıýdjet» arqyly aýlalardy, saıabaqtardy, trotýarlardy jáne balalar alańdaryn abattandyrý jóninde de usynys bere alady. Alaıda resmı jaýapta turǵyndardyń jalpy qansha usynys engizgeni jáne olardyń qanshasy naqty jobalarǵa engeni kórsetilmegen.
Bul derek qoǵamdyq qatysýdyń bar ekenin kórsetkenimen, onyń tıimdiligin baǵalaý úshin turǵyndar usynystarynyń nátıjesi týraly ashyq statıstıka qajet.
Jospardan nátıje kútiledi
Óskemende qalalyq ortany jaqsartý baǵytynda naqty jumystar da júrgizilgen. Ákimdik deregine sáıkes, 2023-2025 jyldary 109 kóppáterli turǵyn úıdiń qasbeti jóndelgen. 2025-2026 jyldary alty qoǵamdyq keńistikti abattandyrý jobasy iske asyrylǵan.
Aldaǵy ýaqytta shahar damýynyń negizgi qujattaryn ázirleý, jańa aýdandardy ınfraqurylymmen qamtamasyz etý jáne jasyl aýmaqtardy keńeıtý jumystary jalǵasýy kerek. Biraq jańa jobalardyń qarjylandyrý kólemi ázirshe naqty kórsetilmegen.
Óskemenniń bolashaǵyn aıqyndaıtyn basty ólshem — qabyldanǵan josparlardyń sany emes, olardyń turǵyndardyń kúndelikti ómirine ákeletin ózgerisi. Jańa aýdanda mektep pen emhana ýaqtyly salyna ma, qoǵamdyq kólik qoljetimdi bola ma, al búgingi otyrǵyzylǵan aǵashtar erteń kóleńkeli saıabaqqa aınala ma? Bul suraqtarǵa naqty jaýapty qujattar emes, iske asqan jobalar beredi.
Sondyqtan aldaǵy kezeńde Ýrbanıstıka ortalyǵynyń jumysyn bastaý merzimi, onyń bıýdjeti jáne Bas josparda kózdelgen bastamalardyń oryndalý barysy qoǵam úshin mańyzdy taqyryp bolyp qala beredi.
Eske salsaq, buǵan deıin Petropavlda ýrbanıstıka departamenti qurylǵandyǵy týraly jazǵan bolatynbyz.
