Óskemendik áıel balanyń logıkasyn jetildiretin ulttyq naqyshtaǵy oıynshyqtar jasap júr

- Sýret ónerine qyzyǵýshylyǵyńyz qalaı bastaldy? 

- Shynymdy aıtsam, bala kezimde sýret salýǵa erekshe qyzyǵýshylyǵym bolmaǵan. Biraq mektepke jańadan kelgen sýret pániniń muǵalimi boıymdaǵy qabiletti baıqap, maǵan senim artty. Sol kisiniń qoldaýy men baǵyt-baǵdary meniń ónerge degen kózqarasymdy ózgertip, búgingi tańda shyǵarmashylyq joldy tańdaýyma sebep boldy.

- Al oıynshyq jasaý ıdeıasy qalaı týdy?

- Meniń oıymsha, oıynshyq jasaý ıdeıasynyń túp-tamyry bala kezimde qalanǵan. Apam mektepte muǵalim bolyp, balalardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrý úshin ártúrli zattardy óz qolymen jasap júretin. Sol eńbekti kórip ósý meniń shyǵarmashylyqqa degen kózqarasymdy qalyptastyryp, qazirgi isime negiz boldy.

- Eń birinshi jasaǵan logıkalyq oıynshyǵyńyz qandaı boldy? 

- Alǵashqy logıkalyq oıynshyǵymdy ınternetten tapqan shablon negizinde jasap kórdim. Reseılik saıttardan túrli kórnekilikterdi jıi zertteıtinmin. Bir kúni tegin shablondy júktep alyp, sony ózimshe júzege asyrdym. Dızaınǵa beıimdiligim bolǵandyqtan, ony qazaqy stılde jasaýdy jón kórdim. Sol tájirıbe meniń osy baǵyttaǵy jumysyma úlken serpin berdi. 

- Qazir oıynshyqtardyń qandaı túrlerin jasaısyz?

- Túrli formattaǵy oıynshyqtardy daıyndaımyn. Olardyń qatarynda qaǵaz negizinde lamınattalǵan, lıpýchkamen jáne qysqyshtar arqyly oınalatyn oıynshyqtar, fetrden tigilgen buıymdar, iri kólemdegi aǵashtan jasalǵan kórnekilikter bar. Bul ónimderdiń barlyǵy balalardyń oılaý qabiletin damytýǵa baǵyttalǵan.

- Ónimderińizdi qalaı satasyz? 

- Negizinen áleýmettik jeliler arqyly saýdalaımyn. Instagram paraqshamda jumystarymdy tanystyryp, sol jerde tapsyrystar qabyldaımyn. Klıentterdiń suranysyna saı jeke tapsyrystar ázirleýmen qatar, daıyn ónimderdi de usynamyn. Bul tásil maǵan aýdıtorııamen tikeleı baılanys ornatyp, olardyń qajettiligin naqty túsinýge múmkindik beredi. «Sarafan radıosy» ádisi de áli bar. Rıza bolǵan klıentter bir-birinen estip keledi.

- Naryqty qalaı zertteısiz? Qazir ata-analar kóbine qandaı oıynshyqtardy izdeıdi?

- Naryqty áleýmettik jeliler men klıenttermen tikeleı baılanys arqyly zertteımin. Instagram paraqshamdaǵy suranystardy, pikirlerdi, qandaı ónimderge qyzyǵýshylyq kóp ekenin únemi taldap otyramyn. Sonymen qatar basqa sheberlerdiń jumystaryn da qarap, trendterdi baqylaýǵa tyrysamyn. Qazirgi kezde ata-analar balanyń damýyna áser etetin, motorıkasyn, logıkasyn jetildiretin, qaýipsiz ári sapaly oıynshyqtardy kóbirek izdeıdi.

- Sizdiń ónimderińizdi ózgelerden ereksheleıtin basty aıyrmashylyq qandaı?

- Meniń ónimderimdi ózgelerden ereksheleıtin basty aıyrmashylyq – olardyń barlyǵynyń qolmen jasalýy jáne ulttyq stıl elementteriniń qoldanylýy. Árbir oıynshyq tek ádemi ǵana emes, balanyń oılaý qabiletin, motorıkasyn damytýǵa baǵyttalady. Sonymen qatar ár tapsyrysqa jeke kózqaraspen qarap, sapaǵa erekshe mán beremin.

- Qazaqy naqyshqa basymdyq beredi ekensiz. Sol jaıly aıta ketseńiz.

- Qazaqy naqysh – meniń jumystarymnyń mańyzdy bóligi. Ár ónimde ulttyq oıý-órnekterdi, tústerdi qoldaný arqyly balalarǵa óz mádenıetimizdi tanytýdy maqsat etemin. Bul tek oıynshyq emes, tárbıelik máni bar qural dep esepteımin.

- Balalar oıynshyǵy arqyly ulttyq qundylyqtardy sińirý qanshalyqty mańyzdy dep oılaısyz?

- Bul óte mańyzdy. Óıtkeni bala oıyn arqyly úırenedi, dúnıeni tanıdy. Eger oıynshyqtarda ulttyq elementter bolsa, bala ony baıqamaı-aq qabyldap, óz mádenıetine jaqyn bolyp ósedi. Bul tárbıeniń eń názik ári tıimdi tásilderiniń biri.

- Qazirgi balalar sheteldik kontentke táýeldi degen pikir bar. Siz buǵan qalaı qaraısyz?

- Shynymen de, qazirgi balalar sheteldik kontentti kóp tutynady. Bul aqparattyń qoljetimdiligine baılanysty qalypty jaǵdaı. Biz ózimizdiń ulttyq mazmunyn kóbeıtip, balalarǵa qyzyqty ári sapaly ónim usynýymyz kerek dep oılaımyn. Sonda ǵana balans saqtalady.

- Qazaq ertegilerin oıyn formatynda usyný ıdeıasy jaıly aıta ketseńiz?

- Qazaq ertegilerin dáripteıtin oıyndar jasaý – balalarǵa ulttyq dúnıeni qyzyqty jetkizýdiń bir joly. Qazirgi balalarǵa jaı tyńdaǵannan góri, qolmen ustap, oınap úırený jaqynyraq. Sondyqtan ertegini oıynmen baılanystyrý arqyly olardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrýǵa bolady.

- Sizdiń oıyńyzsha, ulttyq brendke aınalatyn oıynshyq qandaı bolýy kerek?

- Ulttyq brendke aınalatyn oıynshyq eń aldymen sapaly, qaýipsiz ári balanyń damýyna paıdaly bolýy kerek. Sonymen birge onyń mazmunynda qazaqy naqysh, ulttyq qundylyqtar kórinis tabýy qajet. Eń bastysy, ol zamanaýı, balalarǵa qyzyqty, tartymdy formatta usynylýy tıis.

- IT men jasandy ıntellektini oıynshyq óndirisine qalaı engizýge bolady dep oılaısyz?

- Bul úlken múmkindik. Mysaly, ınteraktıvti oıynshyqtar, dybyspen nemese qosymsha arqyly jumys isteıtin ónimder jasaýǵa bolady. Bul balalardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyryp, bilim alý protsesin jeńildetedi.

- Otbasyńyz jaıly aıta ketseńiz. Balalaryńyz sizdiń jasaǵan oıynshyqtarmen oınaı ma?

- Otbasym – meniń eń úlken qoldaýshylarym ári shabytymnyń kózi. Joldasym jáne balalarym bar. Balapandarym meniń jasaǵan oıynshyqtarymmen oınap, olardyń alǵashqy baǵalaýshylaryna aınalady. Sol arqyly men olardyń qyzyǵýshylyǵyn baıqap, ónimderimdi jetildirip otyramyn. Bul men úshin tek jumys emes, otbasymmen baılanystyratyn erekshe shyǵarmashylyq protsess.

- Kásip bastaımyn dep júrgen qyz-kelinshekterge ne aıtar edińiz?

- Eń aldymen ózińizge senińiz. Bastapqyda qıyndyqtar bolýy múmkin, biraq bul qalypty jaǵdaı. Eń bastysy, áreket etý, úırený jáne toqtamaý. Kishkentaı qadamdardyń ózi úlken nátıjege alyp keledi.

Eske salsaq, osyǵan deıin tsıfrlyq tehnologııalar dáýirinde balalardyń kitapqa qyzyǵýshyǵyn qalaı oıatýǵa bolatyndyǵy týraly jazǵanbyz.