Óskemendegi zaýyt tantal men tıtannan ımplant óndirmek

Bir jyl buryn qolǵa alynǵan tehnologııalyq joba jańa kezeńge shyqty. Oblys ákimi Danıal Ahmetovpen kezdesken Travmatologııa jáne ortopedııa ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory Nurlan Batpenov bul iste ÚMZ kásipornymen seriktestik ornatýǵa daıyn ekenin jetkizdi.

Buǵan deıin taza quıma retinde eskporttalyp kelgen tıtan men tantal keleshekte medıtsınalyq buıym retinde eksportqa shyǵarylýy yqtımal. Joba Úlbi metallýrgııalyq zaýytynyń bazasynda Dáýlet Serikbaev atyndaǵy ShQMTÝ ǵalymdarynyń ǵylymı súıemeldeýimen júzege asýda. Ǵalymdardyń aıtýynsha, jyl saıyn elimizge 27 mln dollardyń ımplanty ákelinedi. Onyń 80% tıtannan jasalǵan. Osy suranysty Óskemenniń tıtanymen tolyq qamtamasyz etýge bolady.

«Elimizde tek býyn bólshekterin almastyrý úshin ǵana jyl saıyn 4 mlrd teńgeniń ımplanty syrttan alynady. Tıtan, tantal jáne nıobıı metaldaryn paıdalana otyryp adamnyń súıegimen bıologııalyq sáıkestigi joǵary, asa serippeli materıal quıýǵa bolady. Baǵasy sheteldik balamalarynan áldeqaıda arzan» - deıdi ShQMTÝ rektory Jasulan Shaımardanov.

Ótken jyly tantal men tıtannan medıtsınalyq ımplant jasaıtyn ǵylymı-óndiristik baza qurylyp, sońǵy úlgidegi 3D-prınter ornatylǵan. Al alǵashqy úlglerdi synaqtan ótkizip, materıal quramyn jetildiretin zerthana kesheni 70 paıyzǵa daıyn. Jańa óndiriske jaýapty mamandar shetelden oqytyla bastady.

Kezdesý barysynda Nurlan Batpenov medıtsınalyq óndiris pen metallýrgııalyq óndiristiń aıyrmashylyǵy jer men kókteı ekenin eskertti.

«Travmatologııa salasyna qajet buıymdardyń barlyǵy derlik syrttan alynady. Osy máseleni sheshý úshin kezinde sheteldik zaýyttarǵa óz fılıalyn ashýdy usynǵanbyz. Olar Ortalyq Azııanyń naryǵyna taldaý jasaı kele, zaýyt salý tıimsiz degen sheshim qabyldady. Biz bul iste seriktestik ornatýǵa daıynbyz», - dedi ınstıtýt dırektory.

Ol atalmysh iste damyǵan elderdiń tájirıbesin zertteý mańyzdy ekenin de atady.

«Tym bolmaǵanda Polsha, Túrkııa sııaqty elderdiń zaýyttaryna baryp, medıtsınalyq óndiristiń qyr-syryna qanyǵý artyq bolmas. Almanııa, Shveıtsarııa sııaqty eldermen tájirıbe almassaq, tipten jaqsy. Shveıtsarııada áıgili saǵat sheberleriniń urpaqtary osy salany urshyqsha ıirip otyr. Sondyqtan olarmen básekeles bolamyz deýge áli erte. Alǵashqy kezeńde shetelden ákelinetin omyrtqaaralyq saqınalardy, burandalar men býyn bekitkishterdi otandyq ónimmen almastyrýǵa bolady», - deıdi ınstıtýt dırektory.

Ǵalym óndiris jolǵa qoıylmas buryn ár buıymǵa tehnologııalyq patent rásimdeýge de muqııat bolýy qajettigin eskertti.

«Bizge keıde tanymal brendterdiń atyn jamylǵan qytaılyq ónimder kelip jatady. Ondaı kezde jetkizýshiler keshirim surap, ornyna sapaly buıym jiberedi. Osy jaǵyna saq bolý qajet. Eń durysy óte bilikti zańgerlik top jumys isteýi tıis. Sonda ǵana óz ónimimizdi syrtqy naryqta qorǵaı alamyz», - deıdi professor.

Medıtsınalyq ımplanttyń birneshe túrin jobalaǵan ǵalym óskemendik áriptesterine óziniń birneshe patenttelgen syzbasyn ala kelipti.

D.Ahmetov jobany úsh baǵytta júzege asyrýdy usyndy. Birinshi kezekte ısntıtýt Qazaqstanǵa qajet medıtsınalyq buıymdardyń tizimi men olardyń sapa standarttaryn usynýy kerek. Al jergilikti ǵalymdar men ÚMZ mamandary sol tizim boıynsha alǵashqy úlgiler ázirleıdi. Instıtýt olardy tekserip, tehnıkalyq sapasyna baǵa berýi shart.

«Bizge úlken zaýyt qajet emes. Shaǵyn ǵana óndiris alańy bolsa jetip jatyr. Eń birinshi ózimizdiń 18 suranysymyzdy ıgerýimiz kerek. Sodan keıin ǵana eksportqa bet buramyz. Álemde óndiriletin tantaldyń 30 paıyzyn ÚMZ shyǵarady. Sondyqtan bul jobanyń áleýeti zor», - dedi D.Ahmetov.

Oblysta budan bólek magnıttik-rezonansty tomografııaǵa qajet joǵary ótkizgishti symdar óndirý jobasy da qolǵa alynǵan.