Óskemende buralqy ıt máselesi ózektiligin joımaı tur

Itti kim aýlaıdy?

Jyl bastalǵaly qaladaǵy Jibek matalar kombınaty yqshamaýdany, Býrov kóshesi, Ýalıev kóshesi jáne Ahmer kentinde qaptaǵan ıttiń beınejazbalary kóp tarady. ShQO veterınarııa basqarmasynyń málimetinshe, Óskemende órship turǵanymen óńirge qarasty aýyldardaǵy jaǵdaı turaqty.

2026 jyldyń aqpan aıynan beri qańǵyrǵan janýarlardy aýlaýmen «Dosym-Óskemen» jeke kásipkerligi aınalysyp keledi.

Aýlaý jumystary qoldanystaǵy zańnama talaptaryna saı, qatigezdik jasalmaı júrgiziledi. Ár aýlanǵan janýar mindetti túrde veterınarııalyq tekserýden ótkizilip, keıingi jaǵdaıyna baqylaý jasalady.

Al zararsyzdandyrý sharalary oryndaýshynyń óz qarajaty esebinen atqarylady. Aýlanǵan ıt pen mysyqtardy ýaqytsha ornalastyryp, veterınarııalyq baqylaýdan ótkizýge arnalǵan oryndar beriledi.

Jalpy oblys aýmaǵynda janýarlardy ýaqytsha ustaýǵa arnalǵan 11 pýnkt pen toǵyz baspana jumys isteıdi. «Janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańyna engizilgen ózgeristerge (9-baptyń 1-1 jáne 1-2-tarmaqtary) sáıkes, 2026 jylǵy 17 qańtardan bastap qańǵyrǵan ıtter men mysyqtardy aýlaý, kútip-ustaý jáne olardyń sanyn retteý fýnktsııalary qalalar men aýdandardyń jergilikti atqarýshy organdaryna júktelgen.

Shaǵym jıi túsetin aýdandar

Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń málimetinshe, óńirde qańǵyrǵan ıt qapqan jaıttar jıilep keledi.

— Jyl basynan beri ıtterdiń eresek adamdardy qaýyp alý jaǵdaılary 178-den 192-ge kóbeıdi. Barlyq jaǵdaıda turǵyndar aýyrlyǵy ortasha jaraqat aldy. Eresekterdi qaýyp alý azaıǵanmen, balalar buralqy ıtten kóp zardap shegip júr, — delingen habarlamada.

Al «Dosym-Óskemen» janýarlardy ýaqytsha ustaıtyn panajaı ıesi Elena Skosareva 2023 jyldan beri barlyq úı janýaryna chıp salynýy qajet bolǵandyǵyn aıtty. Biraq buǵan qatysty tıisti jumys atqarylmapty.

— Bizdegi atqaminerlerge bul qyzyq emes. It qojaıyny tekserilip, janýar tirkeýde tursa, jaǵdaı bulaı ýshyqpas edi. Itti ózdiginen serýendetken adamǵa eshkim aıyppul salmaıdy, — dedi ol.

Veterınarııa basqarmasy málimetinshe, joǵaryda jazylǵan Jibek matalar kombınaty mańy (Esenberlın, Ál-Farabı, Sátbaev, Qazybek bı dańǵyldary men Jibek joly, Ýálıev kósheleri), sondaı-aq 19-shaǵyn aýdan, Sogra jáne Ablaketka aýdandary ıesiz ıt kóp meken etetin jerler.

Oblys boıynsha bıyl qańǵyrǵan ıt-mysyqty aýlap, evtanazııalaýǵa 36 mln teńge bólingen. Zooqorǵaýshylar qańǵyrǵan janýarlar sany artýynyń negizgi sebepterdiń biri — úı ıeleriniń jaýapsyzdyǵymen baılanystyrady.

Taıaýda Májilistiń jalpy otyrysynda Janýarlarǵa jaýapkershilikpen qaraý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń zańyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizilgen bolatyn.

— Aýlanǵan janýarlardy ustaý merzimi engiziledi. Bastapqyda buralqy janýarlarǵa 15 kún merzim usynylǵan bolatyn. Alaıda zań jobasyn talqylaý barysynda ıkemdirek ári ómirge jaqyn sheshim qabyldandy, ıaǵnı eń tómengi ýaqytsha ustaý merzimi — keminde 5 kún, sonymen birge máslıhattarǵa bul merzimdi uzartý quqyǵy beriledi. Al ıesi bolýy múmkin qaraýsyz janýarlarǵa 60 kúndik merzim kózdelip otyr. Munda bir nárseni anyq aıtý kerek. Zań jobasyna qatysty keıbir ortada «bul barlyq aýlanǵan janýardy mindetti túrde óltirýge ákeledi» degen emotsııalyq pikir tarap jatyr. Bul — shyndyqqa sáıkes kelmeıdi. Biz qatygezdikti usynǵan joqpyz. Bizdiń usynyp otyrǵanymyz: tártip, baqylaý, jaýapkershilik jáne azamattardy qorǵaýdyń naqty tetigi. Eger máslıhat uzaǵyraq merzim belgilese, mundaı janýarlar: uzaq ýaqyt ustalýy múmkin, jańa ıelerine berilýi múmkin, panajaıda kútilýi múmkin, al múmkindik bolsa — tabıǵı ólimine deıin de ustalýy múmkin, — dedi Edil Jańbyrshın.

Eske salsaq, osyǵan deıin tazyny qalaı durys kútip-baptaý kerektigi jaıly jazǵanbyz.