Osy aptada dollar qaıta qymbattady: Teńgege qandaı faktorlar qysym jasady

Aptanyń basynda, 24 tamyzda, dollardyń resmı baǵamy 456,88 teńge boldy. Bul 2026 jylǵy eń tómen deńgeı edi. Odan keıin amerıkalyq valıýta tórt jumys kúni qatarynan qymbattady: 25 tamyzda 457,99 teńge, 26 tamyzda 458,48 teńge, 27 tamyzda 458,87 teńge boldy. Al 28 tamyzǵa Ulttyq bank dollar baǵamyn birden 3,43 teńgege kóterip, 462,30 teńge deńgeıinde belgiledi. Osylaısha bir apta ishinde dollar 5,42 teńgege nemese shamamen 1,2%a qymbattady.

Aptanyń alǵashqy úsh kúninde dollar baǵamy birtindep qana ósti. 27 tamyzda dollar baǵamy 458,87 teńge bolsa, 28 tamyzdaǵy 462,3 teńgege deıin, 3,43 teńge ósti.

Ulttyq banktiń 28 tamyzǵa belgilegen resmı baǵamy boıynsha eýro 538,07 teńge, rýbl 5,41 teńge, ıýan 68,79 teńge boldy. Bir apta buryn, 21 tamyzda eýro 535,99 teńge, rýbl 5,46 teńge, ıýan 68,17 teńge bolǵan. Demek, bir aptada eýro 2,08 teńgege, ıýan 0,62 teńgege qymbattasa, rýbl 0,05 teńgege arzandady.

Rýbl teńgege qatysty arzandady

Bul aptada rýbl dınamıkasy dollar men eýrodan ózgeshe boldy. 21 tamyzda 5,46 teńge bolǵan rýbldiń resmı baǵamy 24 tamyzda 5,47 teńgege deıin kóterilgenimen, keıin qaıta tómendedi. 25 tamyzda 5,47 teńge, 26 tamyzda 5,43 teńge, 27 tamyzda 5,42 teńge, 28 tamyzda 5,41 teńge boldy.

Osylaısha aptalyq eseppen rýbldiń teńgege shaqqandaǵy quny shamamen 0,9% tómendedi. ıAǵnı teńgeniń dollarǵa jáne eýroǵa qatysty álsireýi rýblge qatysty baıqalǵan joq.

Bul aıyrmashylyq Qazaqstan men Reseı naryqtaryndaǵy valıýtalyq faktorlardyń birdeı emes ekenin kórsetedi. Rýbldiń baǵamyna Reseıdegi aqsha-nesıe saıasaty, munaı baǵasy jáne syrtqy saýda jaǵdaıy áser etse, teńge úshin bularǵa qosa ishki naryqtaǵy valıýta usynysy men suranysy mańyzdy.

ıÝan da qymbattady

Qytaı ıýanynyń qozǵalysy dollar men eýroǵa qaraǵanda birshama baıaý bolǵanmen, apta qorytyndysynda ol da ósti.

21 tamyzda ıýanniń resmı baǵamy 68,17 teńge bolsa, 24 tamyzda 67,98 teńgege deıin tústi. Alaıda keıin qaıta óse bastady: 25 tamyzda 68,13 teńge, 26 tamyzda 68,23 teńge, 27 tamyzda 68,28 teńge, al 28 tamyzda 68,79 teńge boldy. ıAǵnı aptanyń sońynda ıýan bir apta burynǵy deńgeıden 0,62 teńgege nemese shamamen 0,9% joǵary turdy. Bul jaǵynan onyń qozǵalysy eýro men dollarǵa uqsas bolǵanmen, aptanyń alǵashqy kúnderinde ıýan kerisinshe arzandaǵan.

Eki aptalyq nyǵaıýdan keıin teńge álsiredi

Bul aptanyń ereksheligin aldyńǵy kezeńmen salystyrǵanda anyq kórýge bolady. 3 tamyzda dollardyń resmı baǵamy 475,23 teńge bolsa, 14 tamyzda KASE-degi saýdada amerıkalyq valıýta 465 teńge mańynda qalyptasty. Al 21 tamyzda resmı baǵam 458,23 teńgege deıin tústi. ıAǵnı tamyzdyń alǵashqy úsh aptasynda teńge aıtarlyqtaı nyǵaıǵan edi.
28 tamyzdaǵy 462,3 teńge bul ósimniń bir bóliginiń keri qaıtqanyn kórsetedi. Degenmen aıdyń basyndaǵy 473,59 teńgemen salystyrǵanda dollar áli de 11,29 teńgege nemese shamamen 2,4% tómen. Demek, tamyzdyń sońǵy aptasyndaǵy álsireý teńgeniń aı basynan bergi nyǵaıýyn tolyq joıǵan joq.

Jyl basyndaǵy kórsetkishpen salystyrǵanda da aıyrmashylyq aıqyn. 1 qańtarda dollardyń resmı baǵamy 505,53 teńge bolǵan. Basqasha aıtsaq, amerıkalyq valıýta jyl basynan beri 43,23 teńgege nemese 8,6% arzandaǵan.

Munaı baǵasy teńgege burynǵydaı qoldaý kórsete almady

Teńgeniń osy aptadaǵy qozǵalysyn munaı naryǵyndaǵy ózgeristerden bólek qaraý qıyn. Apta ishinde Brent markaly munaı baǵasy aıtarlyqtaı tómendedi. Reuters málimetinshe, 27 tamyzda Brent baǵasy 89,70 dollarǵa deıin kóterilgenimen, apta qorytyndysynda munaı baǵasy 5%-dan astam tómendedi.

Bul tamyzdyń alǵashqy jartysyndaǵy jaǵdaıdan ózgeshe. Ol kezde munaı baǵasynyń ósýi teńgege qoldaý kórsetken negizgi syrtqy faktorlardyń biri bolǵan. Al qazirgi jaǵdaıda munaı baǵasynyń aptalyq tómendeýi teńge úshin qolaısyz faktorǵa aınaldy.

Degenmen munaıdyń baǵasy ǵana teńge qozǵalysyn túsindirmeıdi. Qazaqstandaǵy valıýta baǵamyna eksporttaýshylardyń valıýtalyq túsimdi satýy, ımporttaýshylardyń suranysy, salyq tólemderi, álemdik naryqtaǵy dollardyń baǵyty jáne bıýdjet operatsııalary qatar áser etedi.

Ulttyq bank buǵan deıin qysqa merzimdegi teńge dınamıkasy naryq qatysýshylarynyń kútýlerine, salyq tólemderine, álemdik naryqtaǵy jaǵdaıǵa jáne geosaıası ahýalǵa baılanysty bolatynyn atap ótken. Sonymen qatar tamyzda Ulttyq qordan ishki naryqqa 200-300 mln dollar kóleminde valıýta satylatynyn habarlaǵan.

Salyq kezeńi aıaqtalǵan soń dollar suranysy artty

Aptanyń sońyndaǵy dollardyń kúrt qymbattaýyn túsindiretin taǵy bir faktor – salyq kezeńiniń aıaqtalýy. Salyq tólemderi kezinde eksporttaýshylar teńgege qajettiligin óteý úshin valıýtalyq túsiminiń bir bóligin naryqqa shyǵarady. Bul kezeńde valıýta usynysy artyp, teńgege qoldaý kúsheıedi.

Salyq kezeńi aıaqtalǵannan keıin mundaı usynys azaıyp, naryqtaǵy dollar suranysynyń áseri kúsheıýi múmkin. Bul faktor munaı baǵasynyń tómendeýimen qatar kelgendikten, aptanyń sońynda teńgege qysym kúsheıdi. Biraq qazirgi 462 teńgelik deńgeıge qarap, teńgeniń uzaq merzimdi baǵyty túbegeıli ózgerdi deýge áli erte.

462 teńge – teńgeniń jańa álsizdik shegi me?

Aptalyq dınamıkaǵa qarasaq, teńge bir ǵana kúnde álsiregen joq: 24 tamyzdaǵy 456,88 teńgeden bastap dollar tórt kún qatarynan ósti. Biraq negizgi ósim aptanyń sońǵy saýdasynda boldy. Bul naryqta teńgeniń álsireý baǵyty qalyptasyp úlgerdi degennen góri, tamyzdaǵy uzaq nyǵaıýdan keıingi alǵashqy aıqyn keri qozǵalys ekenin kórsetedi.
28 tamyzdaǵy KASE saýdasynyń qorytyndysy boıynsha dollardyń ortasha saralanǵan baǵamy 464,54 teńgeni qurap, saýda kólemi 469,861 mln dollarǵa jetti, naryqta 1196 mámile jasaldy.

Eýro 540,95 teńge deńgeıinde qalyptasyp, onyń saýda kólemi 9,887 mln eýrony, mámileler sany 33 boldy. Rýbldiń ortasha baǵamy 5,419 teńge bolyp, 3,832 mlrd rýbl kóleminde 162 mámile jasaldy. Al ıýan 69,261 teńge deńgeıinde saýdalanyp, onyń kólemi 47,6 mln ıýan, mámile sany 22 boldy.