Ortalyq Azııadaǵy joǵary bilim ıntegratsııasy: biliktilikti taný júıesi neni ózgertedi
ASTANA. KAZINFORM – Astanada ıÝNESKO bastamasymen joǵary bilim salasyndaǵy biliktilikterdi tanýǵa arnalǵan alǵashqy óńirlik saıası dıalog ótip jatyr. Eki kúndik jıynǵa Ortalyq Azııa elderiniń bilim jáne ǵylym mınıstrlikteri, joǵary oqý oryndary, halyqaralyq uıymdar men sarapshylar qatysyp jatyr.
Dıalogtyń maqsaty – joǵary bilim salasyndaǵy yntymaqtastyqty kúsheıtip, Ortalyq Azııanyń ortaq bilim keńistigin damytý. Іs-shara Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń bastamasymen uıymdastyryldy. Osylaısha Qazaqstan mundaı deńgeıdegi kezdesýdi ótkizgen óńirdegi alǵashqy el boldy.
Ortalyq Azııadaǵy joǵary bilim ıntegratsııasy jańa kezeńge ótti
Sońǵy jyldary Ortalyq Azııa elderi joǵary bilim salasyndaǵy baılanysty kúsheıtip keledi. Sheteldik ýnıversıtetterdiń fılıaldary kóbeıdi, birlesken baǵdarlamalar keńeıdi. Stýdentter almasýy da artyp otyr.
Osyǵan baılanysty dıplomdar men biliktilikterdi ózara taný máselesi mańyzdy bola tústi. Sebebi stýdentter men ǵalymdardyń erkin qozǵalysy osy júıege tikeleı baılanysty.
Sondyqtan ıÝNESKO-nyń jahandyq konventsııasy men Tokıo konventsııasynyń róli artyp keledi. Bul qujattar elderdiń dıplomdary men akademııalyq jetistikterin ózara moıyndaýǵa múmkindik beredi.
Qazaqstannyń joǵary bilim jáne biliktilikterdi taný salasyndaǵy ustanymy
Dıalogtyń ashylýynda Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbek sóz sóıledi. Ol Qazaqstannyń bilim men ǵylymdy damytýǵa turaqty túrde kóńil bólip kele jatqanyn aıtty.
Mınıstrdiń aıtýynsha, Qazaqstan álemniń 40-tan astam jetekshi ýnıversıtetimen áriptestik ornatqan. Onyń ishinde QS reıtıngine engen 27 joǵary oqý orny bar. Elde halyqaralyq ýnıversıtetterdiń fılıaldary ashylyp, ǵylymı ınfraqurylym damyp keledi.
Onyń sózinshe, Qazaqstan óńirlik bilim jáne ǵylym ortalyǵyna aınalýdy maqsat etedi.
– Biz bilim men ǵylym damıtyn, halyqaralyq deńgeıde moıyndalatyn orta qalyptastyrýǵa kúsh salyp kelemiz, – dedi mınıstr.
Bul baǵyttaǵy jumystardyń nátıjesi de kórine bastady. Ǵylym týraly jańa zań qabyldandy. Indýstrııalyq doktorantýra baǵdarlamalary iske qosyldy. Ýnıversıtetterdiń endaýment qorlary qurylyp jatyr. 2029 jylǵa qaraı ǵylymǵa bólinetin qarjyny ishki jalpy ónimniń 1 paıyzyna deıin jetkizý josparlanǵan.
Joǵary bilimdegi jańa basymdyq: jasandy ıntellekt
Mınıstr jasandy ıntellekt salasyna da toqtaldy. Onyń aıtýynsha, AI-SANA baǵdarlamasy arqyly 673 myńnan astam adam jasandy ıntellekt negizderin meńgergen. Alǵashqy kezeńge 95 ýnıversıtet qatysty. Qazir ekinshi kezeńde 80 joǵary oqý orny men 132 myńnan astam qatysýshy naqty AI jobalaryn ázirlep jatyr.
Bıyl 1 qyrkúıekte Qazaqstanda AI Research University ashylady. Ol jasandy ıntellekt pen qoldanbaly ǵylymdarǵa mamandanady.
Sonymen qatar elde 6 ekzaflops kólemindegi ulttyq AI esepteý qýaty qalyptastyrylǵan.
Ortalyq Azııa úshin basty másele – biliktilikterdi taný
Mınıstrdiń pikirinshe, joǵary bilimdi halyqaralyq deńgeıde damytý úshin dıplomdar men biliktilikterdiń ózara moıyndalýy qajet.
Qazir bir elde bilim alǵan túlek nemese ǵylymı dáreje ıesi basqa memlekette qujatyn rastaýǵa kóp ýaqyt jumsaıdy. Bul akademııalyq utqyrlyq pen eńbek naryǵyndaǵy qozǵalysqa kedergi keltiredi.
– Biliktilikterdi taný jaı ǵana tehnıkalyq rásim emes. Bul – óńirlik yqpaldastyqtyń mańyzdy bóligi. Eger stýdent pen zertteýshi dıplomyn kórshi elde paıdalana almasa, ıntegratsııa týraly aıtý qıyn, – dedi Saıasat Nurbek.
Qazaqstan bıyl aqpanda Tokıo konventsııasyn ratıfıkatsııalady. Osylaısha Ortalyq Azııada bul qujatqa qosylǵan alǵashqy memleket boldy. Al ótken jyldyń sońynda Ózbekstan joǵary bilim salasyndaǵy biliktilikterdi taný jónindegi jahandyq konventsııaǵa qosyldy.
Ortalyq Azııa joǵary bilim keńistigi: 2030 jylǵa deıingi jol kartasy
Qatysýshylar ulttyq aqparattyq ortalyqtardyń jumysyn jetildirýdi, bilim sapasyn baǵalaý júıelerin jaqyndastyrýdy, tsıfrlyq sertıfıkattar men mıkro-biliktilikterdi taný tetikterin talqylap jatyr.
Kezdesýdiń basty nátıjeleriniń biri – 2030 jylǵa deıingi Ortalyq Azııa joǵary bilim keńistigin damytýǵa arnalǵan óńirlik jol kartasyn ázirleý.
Bul bastama 2021 jyly qabyldanǵan Túrkistan deklaratsııasynda belgilengen mindetterdiń jalǵasy sanalady. Qujatta joǵary bilim júıelerin jaqyndastyrý, akademııalyq utqyrlyqty keńeıtý jáne ǵylymı yntymaqtastyqty damytý mindetteri kórsetilgen.
Sarapshylardyń pikirinshe, dıplomdar men biliktilikterdi tanýdyń ortaq júıesi óńir elderiniń baılanysyn kúsheıtedi. Sonymen qatar Ortalyq Azııanyń jahandyq bilim keńistigindegi básekege qabiletin arttyrýǵa kómektesedi.
Astanadaǵy saıası dıalog osy maqsatqa baǵyttalǵan mańyzdy qadamdardyń biri retinde baǵalanyp otyr.
Aıta keteıik, Qazaqstandyq JOO tsıfrlyq bilim berý boıynsha álemdik úzdik úlgiler qatarynda ataldy.
https://kaz.inform.kz/news/kazakstandik-zhoo-tsifrlik-blm-beru-boyinsha-alemdk-uzdk-tazhribeler-katarinda-a-1327c71c
