Ortalyq Azııa mıneraldyq-shıkizat resýrsy boıynsha keleshegi mol óńirge aınaldy - geologııalyq forým
ASTANA. KAZINFORM — Elimiz jer qoınaýyn ıgerýdiń dástúrli modelin túbegeıli qaıta qaraýdy qajet etetin kezeńge keldi. Sondaı-aq qolda bar resýrstardy utymdy ári tıimdi paıdalaný da basty mindet bolyp qala beredi. Bul týraly Ónerkásip jáne qurylys mınıstri Ersaıyn Naǵaspaev elordada GEOSCIENCE & EXPLORATION CENTRAL ASIA 2026 halyqaralyq geologııalyq forýmynda aıtty.
Mınıstrdiń aıtýynsha, búginde geologııa tek salalyq másele sheńberinen shyǵyp, ekonomıkalyq jáne tehnologııalyq damýdyń mańyzdy quramdas bóligine aınalǵan. Osy turǵyda Ortalyq Azııa mıneraldyq-shıkizat resýrstary turǵysynan bolashaǵy zor óńirlerdiń biri retinde aıqyn qalyptasyp keledi.
— Búgin biz jer qoınaýyn ıgerýdiń dástúrli modeli túbegeıli qaıta qaraýdy qajet etetin kezeńde turmyz. Suranys qurylymy ózgerip jatyr, perspektıvaly resýrstar kúnnen-kúnge tereńde ornalasýda, al turaqtylyq pen ekologııalyq jaýapkershilikke qoıylatyn talaptar artyp keledi. Osyndaı jaǵdaıda geologııa tek shıkizat kózi ǵana emes, tehnologııalyq jáne ınvestıtsııalyq damýdyń mańyzdy quralyna aınalyp otyr, — dep atap ótti sala mınıstri.
Osy turǵyda Qazaqstan óziniń mıneraldyq-shıkizat bazasyn anaǵurlym keńirek, tutas óńirlik ekojúıeniń bir bóligi retinde qarastyryp otyr.
Búginde elde shamamen 10 myń ken orny esepke alynǵan, olardyń ishinde 1 myńnan astam qatty paıdaly qazbalar ken orny, 359 kómirsýtek ken orny, 3700-den astam keń taralǵan paıdaly qazbalar nysany jáne shamamen 4 900 jer asty sý kózderi bar.
— Áleýeti joǵary bolǵanyna qaramastan, basty mindet — qolda bar resýrstardy utymdy ári tıimdi paıdalaný bolyp qala beredi. Osy maqsatta Qazaqstanda saladaǵy alǵashqy aýqymdy reforma 2018 jyly Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly kodeks qabyldanýynan bastaldy. Bul ashyq ári ıkemdi jer qoınaýyn paıdalaný júıesin qalyptastyrýǵa múmkindik berdi. Reforma bastalǵaly beri geologııalyq barlaý jumystaryna Qazaqstan men sheteldik ınvestorlar tarapynan shamamen 1 mlrd dollar kóleminde jeke ınvestıtsııa tartyldy, — dedi E. Naǵaspaev.
Búginde salada qatty paıdaly qazbalar boıynsha shamamen 3 myń lıtsenzııa berilgen jáne barlaý men óndirýdi qamtıtyn 250-den astam kelisimshart kúshine engen. Bul nátıjeler ınvestorlardyń qyzyǵýshylyǵy artyp kele jatqanyn kórsetedi, sonymen qatar jańa mindetterdi de alǵa tartady.
— Perspektıvaly resýrstar kóbine tereń qabattarda jáne geologııalyq turǵydan kúrdeli aımaqtarda shoǵyrlanǵan, bul zamanaýı tehnologııalar men ınnovatsııalyq tásilderdi engizýdi talap etedi. Sondyqtan búgingi tańda basty nazar sandyq ósimge emes, geologııalyq zertteýdiń sapasyn arttyrýǵa aýysyp otyr, — dedi Ónerkásip jáne qurylys mınıstri.
Aıta keteıik, Qazaqstannyń tutas aýmaǵy geologııalyq barlaý jumystaryn júrgizýge ashyq. Elde 2,3 myń tonna altyn, 4,3 mlrd tonna munaı, 3,8 trln tekshe metr gaz, 33,5 mlrd tonna kómir jáne 26,7 mlrd tonna temir qory bar.
