Ortalyq Azııa men Soltústik Eýropa arasyndaǵy kópir: Qazaqstan men Danııa yntymaqtastyǵy qandaı deńgeıde
ASTANA. KAZINFORM — Elimizdiń Syrtqy ister mınıstri Muhtar Tileýberdi Qazaqstanǵa resmı saparmen kelgen Danııa Syrtqy ister mınıstri Lars Lekke Rasmýssenmen kezdesip, qos tarap kelissózder júrgizdi.
Resmı jıynda sóz alǵan Muhtar Tileýberdi, eń aldymen, Qazaqstan Danııa syrtqy saıası vedomstvosy basshysynyń Qazaqstanǵa jasaǵan resmı saparyna erekshe mán beretinin atap ótti. Óıtkeni, tuǵyry bekem, ekonomıkasy qýatty, halyqaralyq sahnadaǵy bedeli keńinen moıyndalǵan Danııa - Eýropa keńistigindegi elimizdiń mańyzdy seriktesi.
Odan bólek, elimizdiń Syrtqy ister mınıstri kelesi jyly Astana men Kopengagen arasynda dıplomatııalyq qatynastardyń ornatylǵanyna 35 jyl tolatynyn aıtty. Onyń sózinshe, osy merzim ishinde qos memleket arasynda syndarly saıası dıalog, ózara tıimdi saýda-ekonomıkalyq baılanys, kópjaqty qurylymdar sheńberindegi tabysty yqpaldastyq qalyptasty.
– Jalpy, elderimizdi san qyrly yqpaldastyqty keńeıtý men tereńdetýge degen ortaq nıet biriktiredi dep aıtýǵa tolyq negiz bar. Osy tusta búgin biz ekijaqty yntymaqtastyqtyń qazirgi jaı-kúıin jan-jaqty talqylap, saıası dıalogty odan ári nyǵaıtýǵa, saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq baılanystardy keńeıtýge, sondaı-aq ózara múddelilik týdyratyn jańa baǵyttar boıynsha naqty jobalardy iske asyrýǵa ortaq nıetimizdi rastadyq, – dedi Muhtar Tileýberdi.
Ortaq nıettiń kórinisi retinde eki eldiń syrtqy saıası vedomstvolary arasynda Yntymaqtastyq máseleleri men saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq yntymaqtastyq boıynsha eki memorandýmǵa qol qoıyldy. Bul qujattar syrtqy saıası vedomstvolar arasyndaǵy dıalogty júıeli túrde jalǵastyrýǵa jáne ekijaqty qatynastardy odan ári damytýǵa jańasha serpin bermek.
Eki el arasyndaǵy ekonomıkalyq seriktestik
Muhtar Tileýberdi baıandamasynda ekijaqty yntymaqtastyqtyń ózegi – saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq baılanystarǵa aıryqsha toqtaldy.
Onyń aıtýynsha, byltyr eki el arasyndaǵy ózara saýda aınalymy 163,6 mln dollarǵa jetti. Sonymen qatar, sońǵy 20 jylda elimizdiń ekonomıkasyna Danııadan 395 mln dollardan astam tikeleı ınvestıtsııa tartyldy.
– Búginde elimizdiń naryǵynda Carlsberg, Novo Nordisk, FLSmidth, Danfoss sekildi danııalyq jetekshi kompanııalar belsendi ári tabysty qyzmet atqaryp jatyr. Osy tusta Carlsberg kompanııasynyń Almaty oblysyndaǵy jańa óndiristik nysanynyń ashylýyn erekshe atap ótkim keledi. Jalpy quny 344 mln dollardy bolatyn bul joba - Danııanyń Qazaqstandaǵy iri ınvestıtsııalarynyń biri. Buǵan qosa, Qaraǵandy qalasynda FLSmidth kompanııasynyń keńeıtilgen servıstik ortalyǵy ashyldy. Kólik jáne logıstıka salasynda Maersk kompanııasymen Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵyty – Orta dálizdiń áleýetin damytýǵa erekshe mán beremiz, – dedi QR SІM basshysy.
Aıta keteıik, joǵaryda mınıstr ataǵan kompanııalar dári-dármek, taý-ken jáne tsement óndirisine qajetti qurylǵylar, mashına, túrli bólshekter t.b. ónimderdi óndiredi.
Endi bul jetistiktermen toqtap qalmaı, yntymaqtastyqty odan ári ekpindi túrde jalǵastyrý josparlanyp otyr. Qazaqstan tarapy, ásirese, aýyl sharýashylyǵy, tsıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt salalarynda Danııamen ózara tıimdi jobalardy iske asyrýǵa múddeli.
Sonymen birge, Muhtar Tileýberdi keshe Qonaev qalasynda Qazaqstan-Danııa bıznes-forýmy ótip, onda eki eldiń jetekshi kompanııalary men isker toptary qatysqanyn eske saldy. Bul is-shara isker toptar arasynda tikeleı baılanystardy nyǵaıtýǵa, ınvestıtsııalyq jobalardy talqylaýǵa jáne yqpaldastyqtyń jańa baǵyttaryn aıqyndaýǵa zor múmkindik týǵyzdy.
– Qazaqstan-Danııa saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestıtsııalyq yntymaqtastyq jónindegi komıssııany qurý týraly ýaǵdalastyqqa qol jetkizdik. Bul jańa tetik te saýda jáne ınvestıtsııa kólemin arttyrýǵa, perspektıvaly jobalardy júıeli túrde ilgeriletýge, memlekettik organdar men bıznes arasyndaǵy is-qımyldy nyǵaıtýǵa súbeli úles qosady dep senemin, – dedi ol.
Endigi mindet – ýaǵdalastyqtardy júzege asyrý
Qazaqstan Syrtqy ister mınıstri danııalyq áriptesin elimizde Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń basshylyǵymen júrgizilip jatqan aýqymdy saıası-ekonomıkalyq jáne áleýmettik reformalarmen tanystyrǵanyn atap ótti.
Onyń málimdeýinshe, bul ózgerister ishki turaqtylyqty saqtaýmen qatar ekonomıkalyq ósimge jáne sheteldik ınvestıtsııalarǵa qolaıly jaǵdaı týǵyzýdyń kepiline aınalmaq.
Sonymen qatar, qos mınıstr óńirlik jáne jahandyq ózekti máseleler boıynsha jan-jaqty pikir almasty.
– Birikken Ulttar Uıymy Jarǵysynyń qaǵıdattaryn berik ustanatyn eki memlekettiń pozıtsııalary kóptegen ózekti máseleler boıynsha uqsas ári úndes deý oryndy. Ortalyq Azııa men Soltústik Eýropa elderi arasyndaǵy dıalogtyń qalyptasyp kele jatqanyna da oń baǵa beremiz. Ótken jyldyń jeltoqsanynda Vena qalasynda ótken «Ortalyq Azııa – Soltústik Eýropa» formatyndaǵy alǵashqy mınıstrlik kezdesý óńiraralyq yntymaqtastyqty damytý jolyndaǵy mańyzdy qadam ekenin atap óttik. Jalpy, búgingi kelissózder Qazaqstan men Danııa arasyndaǵy seriktestiktiń zor áleýetin taǵy bir márte kórsetti, – dedi Muhtar Tileýberdi.
Sonymen qatar, onyń sózinshe, endigi ortaq mindet – qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy naqty jobalarǵa, jańa ınvestıtsııalarǵa jáne eki eldiń ıgiligine qyzmet etetin praktıkalyq nátıjelerge aınaldyrý.
Danııa Syrtqy ister mınıstri dán rıza
Muhtar Tileýberdiden keıin sóz alǵan Lars Lekke Rasmýssen kelissózderdiń nátıjeli ótkenine rızashylyǵyn bildirdi. Onyń sózinshe, Danııa salyq salasynda ózara seriktestikke múddeli.
– Salyq salý jónindegi kelisimder boıynsha qarqyndy kelissózderdi bastaýǵa daıynbyz. Meniń oıymsha, bul kelisimder eki elge ınvestıtsııalar men ekonomıkalyq yntymaqtastyqty damytýǵa aıtarlyqtaı paıdasyn tıgizedi. Saýda máselelerine qatysty buǵan deıin de aıtqanymdaı, biz ashyq jáne udaıy damyp otyratyn normatıvtik-quqyqtyq orta aıasynda jumys istep jatyrmyz, – dedi danııalyq mınıstr.
Odan bólek, eki el de Ortalyq Azııa men Eýropa arasyndaǵy baılanystardy keńeıtýge múddeli ekenin atap ótti. Sondaı-aq, Qazaqstannyń Eýropaǵa eksport pen saýdany damytý baǵytyndaǵy talpynysyn quptaıtynyn jetkizdi.
Aıta keteıik, keshe Danııanyń syrtqy ister mınıstri Lars Lekke Rasmýssen Almaty oblysy Boraldaı aýylyndaǵy Carlsberg Group jáne PepsiCo alkogolsiz sýsyndar zaýytynyń ashylýyna qatysty.
