Órt sóndirý beketinen chempıondyq tuǵyrǵa deıin: mańǵystaýlyq qutqarýshynyń joly
AQTAÝ. KAZINFORM – Mańǵystaýlyq qutqarýshy Mels Sarybaev tótenshe jaǵdaı kezinde adam ómirin saqtap qana qoımaı, sportta da óńir namysyn qorǵap júr. Ol - krossfıtten jeti dúrkin oblys chempıony, bıik ǵımarattyń 25-qabatyna ýaqytqa júgirýden úsh márte jeńimpaz atanǵan sportshy. Qazir tájirıbeli qutqarýshy áriptesterin jarystarǵa daıyndap, jas mamandardyń fızıkalyq daıyndyǵyn shyńdaýǵa úles qosyp keledi. Kazinform tilshisi órt sóndirýshiniń qyzmeti, sporttaǵy jetistikteri jáne este qalǵan oqıǵalary týraly suhbattasty.
— Mels, tótenshe jaǵdaılar salasyna qalaı keldińiz? Bala kezińizden osy mamandyqty tańdaýdy armandadyńyz ba?
— Bala kezimnen áskerı adam bolýǵa qyzyqtym. Áskerı kıim kıip, halyqqa kómekteskim keletin. Ózimdi sol jolǵa ishteı daıyndadym desem de bolady. Sportpen de erte jastan aınalysa bastadym. Jalpy, quqyq qorǵaý organdarynyń birinde qyzmet etsem degen oıym boldy. Al naqty osy salaǵa kelýim - Allanyń qalaýymen bolǵan jaǵdaı. Qazir tańdaýyma esh ókinbeımin. Kerisinshe, ózim qalaǵan ispen aınalysyp júrgenime qýanamyn.
Men Jańaózen qalasynda týyp-óstim. Tótenshe jaǵdaılar salasyndaǵy qyzmetimdi 2015 jyly bastadym. Qazir Mańǵystaý oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamentiniń №2 mamandandyrylǵan órt sóndirý bóliminde bólimshe komandıri, starshına bolyp jumys isteımin.
- Órt sóndirýshi bolý úshin qandaı qasıetter qajet?
- Eń aldymen, fızıkalyq daıyndyq, tózimdilik jáne jyldam sheshim qabyldaı bilý mańyzdy. Órt kezinde jaǵdaı bir sátte ózgerýi múmkin. Tútin basqan ǵımarattyń ishinen adam izdeý, kedergilerden ótý, zardap shekkenderdi qaýipsiz jerge shyǵarý ońaı emes. Mundaı kezde ár sekýndtyń mańyzy bar.
Órtke kirgen kezde qorqynysh bolmaıdy dep aıta almaımyn. Biz de adambyz, árıne, qorqynysh bolady. Biraq sondaı sátte adrenalın men jınaǵan tájirıbe alǵa jeteleıdi. Bastysy - abdyrap qalmaı, tez sheshim qabyldaý.
Biz arnaıy jattyǵýlarda osyndaı jaǵdaılarǵa daıyndalamyz. Qarańǵyda, tútinniń arasynda adam izdeý, kedergilerden ótý ońaı emes. Biraq munyń bári qyzmet barysynda qajet bolatyn daǵdylardy qalyptastyrady. Sonymen qatar psıhologııalyq daıyndyq ta mańyzdy. Óıtkeni qutqarýshy qıyn jaǵdaıda ózin ǵana emes, kómekke muqtaj adamdy da oılaýy kerek.
- Siz sportta da birqatar jetistikke jetkensiz. Qandaı sport túrlerimen aınalystyńyz?
- Sportqa bala kezimnen jaqynmyn. Alǵashynda fýtbol oınadym, kúres pen boksqa da qatystym. Keıin órt sóndirýshilerge qajetti kúsh, jyldamdyq pen tózimdilikti damytýǵa kómektesetin sport túrlerine kóbirek kóńil bóldim.
Krossfıtten jeti ret oblys chempıony atandym. Arqan tartýdan da oblystyq jarystarda jeńiske jetip, respýblıkalyq deńgeıdegi saıystarǵa qatystym. Fýtbol men voleıboldan ótken oblystyq jarystarda da júldeli oryndarǵa ıe boldym.
Sonymen qatar bıik ǵımarattyń 25-qabatyna ýaqytqa júgirýden úsh márte chempıon atandym. Mundaı jarystarda tek jyldamdyq emes, kúsh pen tózimdilik te synalady. Ásirese arnaıy qorǵanysh kıimimen jáne tynys alý apparatyn paıdalanyp júgirýdiń ózindik qıyndyǵy bar.
- Órt sóndirýshiler arasyndaǵy jarystardyń ereksheligi nede?
- Mundaı jarystar kúndelikti qyzmetimizge óte jaqyn. Qatysýshylar arnaıy qorǵanysh kıimin kıip, tynys alý apparatyn paıdalanady. Kedergilerden ótip, aýyr zattardy kóterip, qutqarý jumystaryna uqsas tapsyrmalardy oryndaıdy.
Ár sport túriniń óz talaby bar. Birinde kúsh kerek bolsa, ekinshisinde jyldamdyq pen shydamdylyq mańyzdy. Al órt sóndirýshiler úshin osy qasıetterdiń bári qajet. Jarystaǵy tájirıbe qyzmet kezinde de kómektesedi. Sondyqtan sportty tek júlde úshin emes, kásibı daıyndyqtyń bir bóligi retinde qabyldaımyn.
- Bıyl áriptesterińizdi de jattyqtyryp júrsiz. Bul baǵyttaǵy jumysyńyz qalaı bastaldy?
- Bıyldan bastap arnaıy sport kesheninde jetekshi retinde jumys istep kelemin. Órt sóndirý bólimderiniń qyzmetkerlerin jattyqtyryp, túrli jarystarǵa daıyndaımyz. Ózim sportpen aınalysqandyqtan, onyń adamǵa bereri kóp ekenin jaqsy bilemin.
Sport tártipke úıretedi, shydamdylyqty arttyrady, ózińe degen senimdi qalyptastyrady. Ásirese bizdiń salada fızıkalyq daıyndyqtyń mańyzy zor. Qyzmetker kez kelgen jaǵdaıda jumys isteýge daıyn bolýy kerek. Sondyqtan jastardyń sportqa qyzyǵyp, únemi izdenip júrgenin qalaımyn. Áriptesterimniń jetistikke jetkenin kórý de men úshin qýanysh.
- Qyzmet barysynda bir kúnde 21 órt oqıǵasyna barǵan kezderińiz bolǵanyn aıttyńyz. Osyndaı qarbalas sátterde jumys qalaı uıymdastyrylady?
- Iá, tájirıbemizde bir táýliktiń ishinde 21 órt oqıǵasyna barǵan kezimiz boldy. Keıde eki saǵattyń ishinde birneshe shaqyrtý túsedi. Mundaı kezde ár shaqyrtýǵa jedel áreket etý qajet. Óıtkeni órttiń kólemi men zardaby oqıǵa ornyna qanshalyqty jyldam jetkenimizge de baılanysty.
Bizdiń maqsatymyz - tapsyrmany durys oryndap, adam ómirin saqtap qalý. Ár oqıǵa ártúrli. Sondyqtan aldyn ala daıyndyq, tájirıbe jáne bólim ishindegi úılesimdi jumys úlken ról atqarady.
- Esińizde erekshe qalǵan oqıǵa bar ma?
- 2020 jyly Aqtaýdaǵy «Qulager» bıznes ortalyǵynda bolǵan órt esimde erekshe saqtaldy. Sol kúni Aqtaýda 40 gradýstan joǵary qatty ystyq bolyp, ekpindi jel jumysymyzǵa aıtarlyqtaı kedergi keltirdi. Mundaı oqıǵalar qyzmettiń qanshalyqty jaýapty ekenin taǵy bir márte túsindiredi. Órt sóndirýshi úshin ár shaqyrtý mańyzdy. Sebebi onyń artynda adam ómiri, otbasynyń qaýipsizdigi turady.
Qyzmet barysynda túrli jaǵdaı kezdesedi. Keıde oqıǵa ornyna jetkenge deıingi joldyń ózi qıyndyq týǵyzady. Biraq qandaı jaǵdaı bolsa da, óz mindetimizdi oryndaýǵa tyrysamyz.
- Qazir qalada kólik kóp. Órt sóndirý kóliginiń oqıǵa ornyna jetýine qandaı kedergiler kezdesedi?
- Qazir qalada kólik kóp, keı jerlerde keptelis bolady. Ásirese kópqabatty úılerdiń arasyndaǵy joldar tar, kólikter retsiz qoıylady. Sondyqtan órt sóndirý kóliginiń ótýi qıyndaýy múmkin. Turǵyndar da osyny eskerse eken deımiz. Dabyl belgisin estigende jol berip, arnaıy tehnıkanyń kedergisiz qozǵalýyna múmkindik jasaǵan durys. Keıde birneshe mınýttyń ózi sheshýshi ról atqarady. Órt kezinde jedel jetý adam ómirin saqtap qalýǵa kómektesýi múmkin.
Bizdiń №2 mamandandyrylǵan órt sóndirý bóliminde 72 qyzmetker eńbek etedi. Bólimshe Aqtaýdyń 10-15-shaǵynaýdandarynan bastap 29 «A» shaǵynaýdanyna deıingi aýmaqta qaýipsizdikti qamtamasyz etýge jaýapty. Sondyqtan shaqyrtýǵa ýaqytynda jetý úshin joldaǵy kedergilerdiń bolmaýy mańyzdy.
- Órt sóndirýshilerdiń jumysy otbasyna da ońaı tımeıtini anyq. Jaqyndaryńyz qyzmetińizdiń qaýipti ekenin qalaı qabyldaıdy?
- Árıne, otbasymyz biz úshin alańdaıdy. Qyzmetimizdiń qaýipti ekenin olar jaqsy biledi. Biraq jumysta bolǵan oqıǵanyń bárin úıge aparyp, jaqyndaryńdy ýaıymdata bermeısiń. Otbasyń saǵan senýi kerek, sen de sol senimdi aqtaýǵa tyrysasyń. Degenmen ózim de burynǵydaı emespin. Jas kezde qaýiptiń qanshalyqty kúrdeli ekenin tolyq baǵamdaı bermeısiń. Jyldar ótken saıyn tájirıbe jınap, ár jaǵdaıǵa baıyppen qaraı bastaısyń.
Bos ýaqytymda otbasymmen birge bolýǵa tyrysamyn. Qyzmet pen jeke ómirdiń arasyndaǵy tepe-teńdikti saqtaý mańyzdy. Jaqyndaryńnyń qoldaýy jumysta da kúsh beredi.
- Turǵyndarǵa órt qaýipsizdigine qatysty qandaı keńes berer edińiz?
- Eń aldymen, elektr symdary men gaz jabdyqtarynyń jaramdylyǵyn únemi tekserip otyrǵan jón. Elektr qurylǵylaryn qaraýsyz qaldyrmaý kerek. Balalardyń otpen oınaýyna jol bermeý qajet. Úlken kisilerdiń de qaýipsizdigine nazar aýdarǵan durys. Órttiń aldyn alý ár adamnyń ózinen bastalady. Qarapaıym erejelerdi saqtaý arqyly kóptegen keleńsiz jaǵdaıdyń aldyn alýǵa bolady. Turǵyndardan qaýipsizdik talaptaryna beıjaı qaramaýdy suraımyn.
- Áńgimemizdiń sońynda áriptesterińizge jáne turǵyndarǵa qandaı tilek aıtasyz?
- Eń bastysy, órt bolmasyn. Elimiz aman, jurtymyz tynysh bolsyn. Áriptesterime qyzmette sáttilik, otbasylaryna amandyq tileımin. Órt sóndirýshilerdiń jeńderi qurǵaq bolsyn! Turǵyndardan da qaýipsizdik erejelerin saqtap, órttiń aldyn alýǵa beıjaı qaramaýyn suraımyn.
Buǵan deıin Astanada egiz aǵaıyndy qutqarýshy bolyp birge qyzmet etetinin jazǵanbyz.
