Oraza ýaqytynda qalaı tamaqtanǵan jón

ASTANA. KAZINFORM – Bıyl qasıetti Ramazan aıy 19 aqpan kúni bastalady. Elordanyń Qoǵamdyq densaýlyq saqtaý basqarmasy oraza ýaqytynda qalaı tamaqtaný kerektigi týraly keńes berdi. 

Oraza ustaýdyń densaýlyq, as qorytý júıesi úshin paıdasy mol. Oraza ustaǵan adamnyń aǵzasynda ishki resýrstar jınalyp, maı qory azaıyp, jınaqtalǵan toksınder shyǵady. Alaıda ımmýnıtetti buzyp almaý úshin durys tamaqtaný erejelerin ustanǵan jón.

Dáriger-dıetolog Janna Nurbergen qandaı taǵamdy tutynyp, qaı taǵamnan aýlaq bolý keregin aıtyp berdi. Maman qunarly tamaqtarǵa basymdyq berip, sharshaýǵa, shóldeýge ákeletin tamaqtardan bas tartýdy usyndy.

— Aqýyzǵa baı et, balyq, burshaq, jumyrtqa sekildi taǵamdardy kúnine 2-3 retten tutynyńyz. Paıdaly maılar: rafınırlenbegen ósimdik maılary, maldyń maıy, sary maı ratsıonda bolý kerek. Onymen qosa, kúrdeli kómirsý bolǵany durys: qara kebekti nan, kókónister, jarmalar, dándi-daqyldar, — dep keńes berdi Janna Nurbergen.

Sonymen qosa dáriger tutynýǵa keńes bermeıtin taǵam túrlerin tizip ótti:

• Nıtrıt tuzdary qosylǵan ónimder — shujyq ónimderi (kolbasa);
• Tátti taǵamdar, kondıterlik ónimder;
• Joǵarǵy sorttyq unnan jasalǵan ónimder (nan, makaron ónimderi, t.b);
• Energetıkalyq, tátti sýsyndar;
• Ketchýp, maıonez, túrli soýstar;
• Ósimdik maıyna qýyrylǵan maıly taǵamdar.

Maman birinshi kezekte jyly sý, qurmamen aýyz ashyp, 15 mınýt tamaqtanbaı kútý kerek deıdi. Odan keıin ystyq tamaq aldynda salat jegen jón. Quramyndaǵy ósimdik talshyqtary ishektegi artyq shlaktardy tazartýǵa kómektesedi.

Usynylatyn taǵamdar: súıektiń 7-8 saǵat qaınaǵan sorpasy, et ónimderi, balyq, taýyq, jarmalar, kókónis jáne jemis-jıdekter jeliný kerek. Az-azdap birneshe ret tamaq jegen jón. Paıdaly maılar týraly da umytpaǵan durys. Avokado, záıtún maıy, jańǵaq qosylǵan salattar jasaýǵa bolady. Aýyz ashqannan keıin sáresine deıin 3 lıtr sý ishý kerek. Tátti, tuzdy tamaqtan bas tartý qajet.

Sáresine ne jegen paıdaly? Uzaq toıymdylyq sezimin, energııa beretin, shóldetpeıtin taǵamǵa kóńil bólgen mańyzdy. Kóp ýaqyt pisip, uzaq ýaqyt qorytylatyn suly, qaraqumyq, kúrish, arpa jarmasy, jumyrtqa, sút ónimderi, qantsyz aıran, ıogýrt, ettiń barlyq túrleri jáne qara nan. Aq unnan jasalǵan nandy jeýge múldem keńes berilmeıdi.

Ramazan aıynda durys oraza ustansa, adam aýyz ashqanda artyq tamaqtanbasa, as qorytý júıesi óte jaqsy demalys alady. Bul asqazan-ishek joldaryn qalpyna keltirýge múmkindik beredi.

Eskere ketetin jaıt orazany barlyǵyna birdeı ustaýǵa bolmaıdy. Aǵzańyzda qandaı da bir aqaýlar bolsa mindetti túrde terapevt, endokrınolog dárigerimen keńeskenińiz durys.

Nurlan ımam Qazaqstanda Oraza qaı kúnnen bastalatynyn túsindirgen edi.