Oralda Shaǵan qoımasynan sýdyń jiberilýi ekologterdi alańdatyp otyr
ORAL. KAZINFORM — Oral qalasynda Shaǵan sý qoımasynan 15 qazannan beri Jaıyq ózenine sý jiberilip jatyr.
Sol sebepti bul kúnderi Shaǵan ózeninen ótetin kópir tusynda balyq aýlaýshylar kúrt kóbeıdi.
Osy oqıǵaǵa oraı ekologter men qala turǵyndary alańdaýshylyq bildirdi.
Ekolog Tatıana Starıchenkovanyń aıtýynsha, sýdyń jiberilýi saldarynan shaıandar men mollıýskalar (jumsaqdeneliler) jaǵaǵa shyǵyp qalyp jatyr. Bulardyń óletini anyq nemese qus jeıdi, adamdar jınap alady. Shaǵanda sý azaıǵandyqtan, kóktemde balyqtar taǵy qyrylady.
— Osynshama sýdy birden jibermeı, kezeń-kezeńmen nege bosatpasqa? Shandor eski bolsa, nege jóndemeske, otyz jyl boıyna retke keltirýge bolar edi. Káriz sýlary Shaǵanǵa quıylyp, qaıyqtyń motorlarynan mazýt bólinip, sodan ózen lastanady. Shaǵannan kópten beri synama alynǵan joq. Sýdyń jiberilýi saldarynan shabaqtar óledi, balyqtar Jaıyqqa aǵyp ketedi. Shaǵan balyqsyz qalady. Eń bastysy, sýdyń eń tómengi mólsherge deıin jiberilýin eshkim baqylamaıdy. Ekologııalyq qurylymdar únsiz otyr, — deıdi T.Starıchenkova.
Kazınform tilshisi osy máselege oraı «Qazsýshar» RMK Batys Qazaqstan fılıalyna habarlasqan edi.
Fılıaldan túsken málimetke qaraǵanda, jobalyq syıymdylyǵy 19,1 mln tekshe metr Shaǵan sý qoımasy 1965 jyly paıdalanýǵa berilgen. Ol Báıterek aýdany men Oral qalasy aýmaǵynda ornalasqan.
Sý resýrstary komıteti 2014 jyly bekitken Shaǵan sý qoımasyn paıdalaný erejeleriniń 9-tarmaǵyna sáıkes kún sýytqanǵa deıin 15-20 qazanda sý deńgeıiniń kúrt tómendeýine jol bermeý úshin shandordyń bireýi ashylady. Sosyn paıdalanylmaıtyn sý deńgeıine jetkennen keıin qalǵan tórt shandor ashylady.
Paıdalaný erejeleriniń 12-tarmaǵyna sáıkes qys mezgilinde sý qoımasynyń qashyrtqy ımaratynyń shandorlary tolyqtaı ashylýy jáne sý qoımasy paıdalanylmaıtyn sý deńgeıine deıin túsirilýi tıis.
Fılıal málimetine sáıkes jyl saıynǵy jospar boıynsha kóktemgi sý tasqynynyń aldyn alý úshin Shaǵan sý qoımasy paıdalanylmaıtyn deńgeıge deıin jetkiziledi. Bul is-shara kóktemde joǵarǵy jaqtan keletin sýdy apatsyz qabyldaýǵa daıyndyq barysynda jasalady.
— Atalmysh erejeniń 8-tarmaǵyna sáıkes sý qoımasy balyq sharýashylyǵy maqsatyna qarastyrylmaǵan. BQO ákimdiginiń 2014 jylǵy 22 jeltoqsandaǵy «Jergilikti mańyzy bar balyq sharýashylyǵy sý aıdyndarynyń jáne (nemese) ýchaskeleriniń tizbesin bekitý týraly» № 325 qaýlysyna sáıkes Shaǵan sý qoımasy balyq sharýashylyǵy sý aıdyndaryna jatpaıdy, — delingen resmı jaýapta.
Eske sala keteıik, budan buryn Oralda káriz sýynyń Shaǵan ózenine quıylyp jatqany ras pa, sony jazǵan edik.
Sondaı-aq Oralda karer sýynyń jasyl túske boıalýy turǵyndardy alańdatty.
