Oral qalasynyń kelbetin kórikti etý baǵytynda ne istelip jatyr
ORAL. KAZINFORM — Eýropa men Azııanyń túıisken jerinde ornalasqan Oral qalasynyń ózindik erekshelikteri joq emes. Shahar kelbetin kóriktendire túsý baǵytynda qandaı jumystar atqarylmaqshy? Osy oraıda Kazinform tilshisi máseleni anyqtap kórgen edi.
Oralda ýrbanıstıka jumystary qalaı bastaldy?
2025 jylǵy 31 shildede Oralǵa Astana qalasy ýrbanıstıka ortalyǵynyń dırektory Elnur Bazyken issaparmen kelip, oblys jáne qala ákimdigi ókilderimen kezdesý ótkizdi.
Kezdesý barysynda ýrbanıstıka salasyndaǵy ozyq tájirıbeler talqylanyp, birlesip iske asyrýǵa bolatyn jobalar qarastyryldy. Nátıjesinde Oral qalasyndaǵy ǵımarattardyń qasbetterine biryńǵaı arhıtektýralyq kelbet engizý, sondaı-aq jaıaý júrginshiler joldarynyń plıtkasyn eýropalyq standarttarǵa sáıkestendirý boıynsha jobalar ázirlendi. Osy jumystar aıasynda Saraıshyq kóshesinen J.Dosmuhamedov kóshesine deıingi aralyqta jaıaý júrginshiler býlvary keńeıtilip, ǵımarattardyń qasbetteri biryńǵaı stılge keltirildi.
Óńir basshysynyń tapsyrmasyna sáıkes Oral qalasy ákimdiginiń № 2659 qaýlysymen 2025 jylǵy 14 qarashada «Sáýlet jáne ýrbanıstıka ortalyǵy» kommýnaldyq memlekettik mekemesi quryldy. Jalpy shtat sany — 19. Mekemeniń negizgi mindetteri: qalalyq damýdy josparlaý, qoǵamdyq keńistikterdi damytý, «aqyldy qala» elementterin engizý, jaıaý júrginshiler jáne jasyl aımaqtar boıynsha zertteýler júrgizý.
Oblys ákimimen 2025–2026 jyldarǵa arnalǵan Batys Qazaqstan oblysy Oral qalasy boıynsha ýrbanıstıka salasyn damytý jónindegi is-sharalar jospary bekitilip, Qazaqstan Respýblıkasy Ónerkásip jáne qurylys mınıstrligine joldandy.
Jospar aıasynda qalanyń sáýlettik kelbetin jaqsartý, abattandyrý jáne dızaın-kod standarttaryn engizý, jarnama tujyrymdamasyn ázirleý, sondaı-aq Astana qalasynyń ýrbanıstıka ortalyǵymen tájirıbe almasý kózdelgen.
Shaharda tynymbaqtar kóbeıedi
«Sáýlet jáne ýrbanıstıka ortalyǵy» kommýnaldyq memlekettik mekemesiniń basshysy Ildar Aqatovtyń málim etkenindeı, Oral qalasy ákimdigi men «EL-ORDA PRODUCTION» uıymy arasynda 2025 jylǵy 26 qyrkúıektegi № 26 kelisimshart negizinde (ashyq konkýrs tásilimen) dızaın-kod ázirleý boıynsha jumystar júrgizilýde.
2026 jylǵy 3 sáýirde qala ákimi orynbasarynyń, kórkemdik keńes músheleriniń jáne qalalyq máslıhat depýtattarynyń qatysýymen merdiger ázirlegen jobalar talqylandy. Atap aıtqanda, Ábilqaıyr han dańǵyly (uzyndyǵy 5,55 km), Abaı dańǵyly (4,47 km) jáne Qurmanǵazy kóshesin (4,2 km) qamtıtyn dızaın-kod jobasy qarastyryldy. Qazirgi ýaqytta jumystar jalǵasýda.
— 2025 jyly Oral qalasynda turǵyn úılerdiń biryńǵaı sáýlettik jáne kórkem kelbetin qalyptastyrý maqsatynda 57 kóppáterli turǵyn úıdiń qasbetteri syrlanyp, N.Nazarbaev dańǵyly boıyndaǵy 20 turǵyn úı jańartyldy. Sondaı-aq demeýshilerdiń qoldaýymen qaladaǵy 10 turǵyn úıdiń qasbetine túrli taqyryptaǵy mýraldar salyndy, — deıdi I.Aqatov.
Mekeme basshysynyń aıtýynsha, «Taza Qazaqstan» respýblıkalyq ekologııalyq aktsııasy aıasynda 2025 jyly qala aýmaǵynda 19 myńǵa jýyq aǵash otyrǵyzylyp, 8 nysanǵa avtomattandyrylǵan sýarý júıesi ornatyldy. Sonymen qatar 12 500 sharshy metr gazon tóseldi. 2026 jyly da bul jumystar jalǵasyn tabýda.
Ótken jyly júzege asyrylǵan iri jobalardyń biri — «Jaıyq ózeniniń jaǵalaýy» tynymbaǵyn tolyq jańǵyrtý jumystary boldy. Nátıjesinde zamanaýı qoǵamdyq keńistik qalyptastyryldy. Sonymen qatar Nekrasov jáne Jýrnalıster skverleri jańartyldy.
Qalanyń ortalyq kósheleri men alańdarynda (Abaı alańy, S. Datov alańy, Batyr qyzdar alańy, D. Nurpeıisova kóshesi, N. Nazarbaev dańǵyly) birkelki órnektastar tóselip, abattandyrý jumystary júrgizildi.
Qazirgi ýaqytta Qurylysshylar, Munaıshylar, Juban, Pýshkın, Toqaı jáne Savıchev tynymbaqtarynda jóndeý jumystary júrgizilýde.
Sondaı-aq N. Nazarbaev dańǵyly boıynsha bekitilgen dızaın-kodqa sáıkes syrtqy jarnama nysandaryn retke keltirý jáne qasbetterdi jańartý jumystary atqarylýda. M. Sholohov kóshesinde zańsyz ornalastyrylǵan jarnamalyq konstrýktsııalar joıylýda. Qala aýmaǵyndaǵy bılbord ıelerimen turaqty túrde túsindirý jumystary júrgizilýde. Sonymen qatar dızaın-kodqa sáıkes aıaldama pavılondaryn retke keltirý jumystary júrgizilip, olardy biryńǵaı sáýlettik stılge keltirý boıynsha aqparattyq-túsindirý jumystary uıymdastyrylýda.
Qazirgi tańda uzyndyǵy 10 shaqyrym bolatyn velo jáne júgirý joldaryn salý jobasy ázirlenýde.
Búgingi kúni ýrbanıstıka ortalyǵy qalada qolaıly, qaýipsiz jáne estetıkalyq tartymdy orta qalyptastyrý baǵytynda júıeli jumystar júrgizýde. Sonyń ishinde qalalyq ınfraqurylym men qoǵamdyq keńistikterdiń jaı-kúıine taldaý jasalyp, olardy damytý boıynsha usynystar ázirlenýde.
Bıylǵy sáýir aıynda Oral qalasynyń ýákiletti ókilderi «Flora Expo Astana» halyqaralyq kórmesi aıasynda «Jasyl Astana» halyqaralyq konferentsııasyna jáne «Urban Talks» semınaryna qatysyp qaıtty.
Atalǵan sharalar ýrbanıstıkalyq saıasatty tıimdi iske asyrýǵa, qalalyq keńistikti keshendi damytýǵa jáne turǵyndar úshin qolaıly ómir súrý ortasyn qalyptastyrýǵa múmkindik beredi dep kútilýde.
Oral qalasy boıynsha 14 kásipkerdiń demeýshilik qoldaýymen alańdar men tynyǵý baqtarynyń qurylysyn júrgizý josparlanýda. Atap aıtqanda, «Qaldyǵaıty» JShS, «SVS Batys» JShS, «Bolashaq-T» JShS, «Alim Construction» JShS, «Tkalýn A.M.» JK «Talap» AQ, «Kýbleı» JShS jáne basqalar osy baǵytta jumystanbaqshy.
— Qala aýmaǵynda tynymbaq qurylysy úshin 3 jer telimi qarastyrylýda. Kúni búgin kásipkerler tarapynan qalany abattandyrý jáne turǵyndarǵa qolaıly qoǵamdyq keńistikter qalyptastyrý baǵytynda tıisti jumystardy júzege asyrý máselesi qarastyrylýda, — dep qosty I.Aqatov.
Eske sala keteıik, budan buryn sáýletshilerdiń Qaraǵandyny qalaı ózgertip jatqanyn jazǵan edik.
