Ońtústikten taýly Altaıǵa: jańa turmys pen klımatqa bet alǵan shymkenttikterdi Shyǵys óńiri qabyldaýǵa daıyn ba
ÓSKEMEN. KAZINFORM – Tútini sırep, jurty azaıǵan Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy aýyldar joıylyp ketpes úshin Ońtústik óńirlerdiń halqy shaqyrylyp jatyr. Kóship kelgender negizinen Katonqaraǵaı men Altaı aýdandaryn tańdaıdy. Olarǵa qandaı jaǵdaı jasalǵan? Shymkenttikter Shyǵystyń azynaǵan aıazyna shydas bere ala ma? Kazinform tilshisi zerdelep kórdi.
Ár adamǵa 302 myń teńgeden beriledi
Ońtústikten Shyǵys Qazaqstanǵa kóship kelgen ár qonys aýdarýshyǵa aı saıynǵy turǵyn úı jaldaý shyǵyndary óteledi. Sonymen qatar jumysqa ornalasýǵa qoldaý kórsetilip, 7 mln teńgege deıin turǵyn úı satyp alýǵa sertıfıkat beriledi. Birjolǵy tólem ár otbasyǵa 70 AEK mólsherinde qarastyrylǵan. ıAǵnı, bir adamǵa 302 myń 750 teńge beriledi. Olardyń turǵyn úıdi jalǵa alý jáne kommýnaldyq qyzmetter shyǵyny da óteledi. Shyǵys Qazaqstanǵa barýǵa býynyp-túıinip otyrǵan shymkenttikterdiń biri bóligi Altaı aýdanyn tańdasa, basqalary Katonqaraǵaıdy jón sanaǵan.
– Shyǵysqa kóshýge bolatynyn qalaǵa kelgen delegatsııadan jáne áleýmettik jeli arqyly bildik. Delegatsııadaǵy kisilermen kezdesip, túrli saýalymyzǵa jaýap aldyq. Endi baryp kóremiz dep otyrmyz. Unap jatsa, qalýǵa tyrysamyz. Bala-shaǵamen de aqyldastyq. Olardyń oıy bizben úndes. Balalarymnyń úlkeni 21-de, odan keıingisi 18-de. Ekeýi de feldsher, – dedi Samat Turymbetov.
Ákimdik turǵyndardy qabyldaýǵa daıyn ba?
Shyǵys Qazaqstanǵa kóshýdi josparlaǵandardyń biri Katonqaraǵaı aýdanyna qonys aýdarýǵa nıetti ekenin aıtty. Al ol jaq qarsy alýǵa daıyn ba? Kóbi baspana máselesi oıdaǵydaı sheshilse, ári qaraı aıaqtan turyp ketý qıynǵa soqpaıtynyn alǵa tartqan. Katonqaraǵaı aýdany ákiminiń orynbasary Álı Shapenovtyń aıtýynsha, mamyrdyń 13-i kúni on adam kelip, tóńirekpen tanysyp ketken.
– Ońtústikten qonys aýdarý baǵdarlamasyna sáıkes otbasyndaǵy bir adamdy jumysqa ornalastyrýǵa mindettimiz. Úı satyp alýǵa bastapqy jarna retinde 7 mln teńgeniń sertıfıkaty beriledi. Máselen, úı baǵasy 10 mln teńge bolsa, qalǵan 3 mln teńgeni satyp alýshy ózi tóleıdi. Byltyr 68 adam kóship kelgen edi, bıyl 70-ten astam turǵyn keledi dep josparlanǵan. Jyl bastalǵaly 25 adam qonystandy, – dedi Álı Arhatuly.
Negizinen ońtústik óńir turǵyndaryna halqy azaıyp ketken eldi mekenderge barýǵa usynys jasalady. Biraq tańdaý erki bar. Qonys aýdarýshylar turatyn aýyldaryn ózderi tańdaıdy. Kóbi kásip ashqylary keledi. Álı Shapenov óz sózinde ońtústik aımaqtardan keletinderdiń birshamasy Órel, Berel aýyldaryna jáne Katonqaraǵaıdyń ózine ornyǵyp jatatynyn jetkizdi.
Sebebi belgili, jazda ol jaqta týrıster sany kóbeıip, tabys tabýǵa múmkindik mol. Jol boıyndaǵy servıs damyp, bıznes qyza túsedi.
Qonys aýdarǵan soń qaıta kóship ketkender de bar. Birine aýa raıy jaqpasa, biriniń jumysy júrmegen. Taǵy bir aıta keterligi, Katonqaraǵaıda úı baǵasy qymbattaı bastady. Al satyp jatqandar neken-saıaq. Kerisinshe buryn kóshkender qaıta kelip jatyr.
Shymkenttikter Shyǵystyń aıazynan habardar
Taıaýda Altaı aýdanyna Shymkent qalasynan delegatsııa kelip qaıtqan.
– Aýdannyń áleýmettik-ekonomıkalyq damýymen, eldimekenderdiń ınvestıtsııalyq jáne eńbek áleýetimen tanystyrý maqsatynda delegatsııa múshelerine Oktıabrsk kenti, Jańa Buqtyrma kenti, Polıanskıı aýyldyq okrýgi jáne Serebrıansk qalasy usynyldy. Sapar barysynda qonaqtar áleýmettik jáne ınjenerlik ınfraqurylym nysandarymen, turǵyn úı qorymen, bilim jáne medıtsınalyq mekemelermen, sondaı-aq osy eldimekenderdiń odan ári damý perspektıvasymen tanysty, – dep habarlady aýdan ákimdiginen.
Baǵdarlamaǵa qatysýshylarǵa beıimdelý qyzmetteriniń birneshe túri usynylady. Ákimdik ókilderi qonys aýdarýshylarǵa jumysqa ornalasýǵa, turǵyn úı tańdaýǵa, qajetti qujattardy rásimdep, jańa turǵylyqty jerinde áleýmettik beıimdelýge de kómek kórsetiletinin jetkizdi.
– Altaı aýdanyna delegatsııa quramynda bes adamnan turatyn 4 otbasy keldi. Olardyń 4-eýi Shymkent qalasynyń, bireýi Taldyqorǵan qalasynyń turǵyndary. Sapar barysynda qatysýshylar qonys aýdarý baǵdarlamasy boıynsha kórsetiletin turǵyn úı jaǵdaılaryna, jumyspen qamtý múmkindikteri men memlekettik qoldaý sharalaryna qyzyǵýshylyq tanytty, – delingen aqparatta.
Shymkent turǵyndary Shyǵys Qazaqstannyń eń sýyq aýdandarynyń birine qystyń qatty bolatynyn bilip barǵan. Biraq bári kóńilden shyqsa, aıazǵa qaramaı tura berýge nıetti ekenin jetkizgen.
Kúrshim aýdanyndaǵy Baraq batyr aýylyna Taldyqorǵannan kelgen Araılym Sharapıeva balabaqshada tárbıeshi bolyp jumys istep júr.
- Tobymda 15 bala bar. Ózim bes balanyń anasymyn. Balalarym osy aýyldaǵy mektepke barady. Shyǵysqa kóship kelgenime ókinbeımin. Aýyl da, ujym da jaqsy qarsy aldy. Aýa raıyna da úırenip qaldyq. Kúıeýim mal sharýashylyǵymen aınalysady, - dedi ol.
ShQO Jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalardy úılestirý basqarmasynyń málimetine súıensek, 2023-2025 jyldary Shyǵys Qazaqstan oblysynda erikti qonys aýdarý baǵdarlamasyn iske asyrý aıasynda óńirlik kvota boıynsha jalpy sany 2 206 adamdy quraıtyn 702 otbasy qabyldandy. Onyń ishinde 1 409-y - qonys aýdarýshylar, 797-si - qandastar.
- Turaqty jumysqa ornalasqandar sany - 693 adam nemese 67%. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha 313 otbasyna jalpy somasy 469,7 mln teńge kóleminde materıaldyq kómek kórsetildi. 2026 jylǵa arnalǵan óńirlik kvota jospary 800 adam. Onyń ishinde 600-i - qonys aýdarýshylar, 200-i – qandastar, - dep málim etti basqarmadan.
Sonyń ishinde shekara mańyndaǵy aýdandarǵa 448 adamdy ornalastyrý josparlanǵan. Atap aıtqanda:
* Rıdder qalasyna - 48 adam;
* Zaısan aýdanyna - 100;
* Katonqaraǵaı aýdanyna - 73;
* Úlken Naryn aýdanyna - 41;
* Marqakól aýdanyna - 62;
* Tarbaǵataı aýdanyna - 73;
* Shemonaıha aýdanyna - 51.
P/s: Qoryta aıtqanda, Shyǵysqa eldiń jyly jaǵynan kóship kelip jatqandar bar jáne aldaǵy ýaqytta da bolady. Olardyń turaqtap qalýy nemese kóship ketýi ár otbasynyń ózine baılanysty bolyp otyr.
Eske salsaq, osyǵan deıin Qazaqstanǵa Qytaıdan qonys aýdarýshylar sany úsh ese kóbeıgeni habarlanǵan.
