Ońtústik qus etin óndirýde elimizde kósh bastaýy tıis- Túımebaev

J. Túımebaev aldymen  «Ordabasy qus» JShS-niń keshendi kúrke taýyq fabrıkasyn aralap kórdi. Atalǵan fabrıka jylyna 8110 tonna tiri salmaqta kúrketaýyq etin óndirýge qaýqarly. Investıtsııalyq quny 3 mlrd. 249 mln. teńgeni quraıtyn jobanyń birinshi kezeńi ındýstrıalandyrý kartasy aıasynda 2010 jyly iske qosylyp, jylyna 4828 tonna tiri salmaqta úndik etin óndirýge qol jetkizdi. Sol jyly 280 adamdy turaqty jumyspen qamtydy. 

Investıtsııalyq quny 2 mlrd. 330 mln.teńgeni quraıtyn jobanyń ekinshi kezeńi  2014 jyly júzege asty. 140 jumysshymen tolyqqan fabıka ónimi eki esege ulǵaıdy.

Al, byltyr bastalǵan jobanyń úshinshi kezeńi keler jyly iske qosylady dep kútilýde.  Eger joba tolyq júzege assa,  munda  jylyna 20000 tonna tiri salmaqta úndik etin óndirýge múmkindik týmaq. Qazir munda «QazAgroqarjy» AQ arqyly qarjylandyrylǵan jobanyń ınvestıtsııalyq quny 10 mlrd. 150 mln.teńge, 100 jańa jumys orny ashylady dep kútilýde.

«Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha úndik fabrıkasyna 53 mln. teńgege gaz qubyry tartyldy. «Údemeli ındýstrıaldy-ınnovatsııalyq damý» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda iske qosylǵan kásiporynda búginde 415 adam turaqty jumys isteıdi. Elimizge «Dámdi et» markasymen tanylǵan kúrketaýyq  óndirisiniń jumysyn oblys ákimi oń baǵalady.

- «Ordabasy qus» kompanııasyn ortalyq retinde qalyptastyryp, kúrketaýyq etin óndirý tájirıbesin ózge aımaqtarǵa da taratý kerek. Osylaısha oblysymyz bul kásiptiń túrinen elimizde aldyńǵy qatarǵa shyǵýy tıis, - dedi óńir basshysy.

Kelesi kezekte oblys basshysy Bórjar aýyldyq okrýginiń Uıalyjar eldi mekenindegi «Ordabasy jem» JShS-niń mal azyǵyn daıyndaý tsehynyń da jumysymen tanysty. 2015 jyly iske qosylǵan óndiris ornynyń jobalyq quny 209 mln. 512 myń teńgeni quraıdy. «KazAgroQarjy» AQ arqyly 116  mln 846 myń. teńgege aýylsharýashylyq tehnıkalary  satylyp alynǵan.  16 adam turaqty jumyspen qamtylǵan seriktestikte jylyna 3 myń tonna jem daıyndalady. Bıyl atalǵan qojalyq 170 gektardan  bıdaı, 119 gektardan  júgeri, 225 gektardan maqsary jınapty.

Oblys ákimi aıaldaǵan kelesi nysan - «Alesandrovskıı sad» JShS 17 gektar jerge baý-baqsha egýmen aınalysady. 2015 jyly egilgen alma baǵy byltyrdyń ózinde óz ónimderin naryqqa shyǵaryp úlgergen. Almanyń bes sorty ósiriletin alqap kólemin bıyl 30 gektarǵa ulǵaıtý josparlanǵan. Izraıldik tamshylap sýarý tehnologııasymen ónim óndiretin sharýashylyqta 30 adam jumyspen qamtylǵan.

Óńir basshysy munan soń «Údemeli ındýstrıaldy-ınnovatsııalyq damý» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda iske qosylǵan «Agro-V» JShS-niń avtomattandyrylǵan júıedegi jańa tehnologııaly qysh zaýytyna bardy. 2014 jyly jumysyn bastaǵan kásiporyn ınfraqurylymyna 526,9 mln teńge baǵyttalyp,  asfalt joly, 5 shaqyrymdyq elektr baǵanalary ornatylypty.  Sondaı-aq  munda tereńdigi 100 metrlik 2 uńǵyma, 1 sý munarasy bar.   

Sapar barysynda oblys ákimi «Adelıa» sharýa qojalyǵynyń 16 gektarǵa ornalasqan jylyjaı keshenine atbasyn burdy. Munda 100 adam turaqty jumys isteıdi. Ortasha jalaqylary - 80 myń teńge.  Eki kezeńmen iske asyrylǵan jobaǵa qojalyq basshylyǵy 5 mlrd. 248 mln. teńge jumsapty. «Údemeli ındýstrıaldy-ınnovatsııalyq damý» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda iske asyrylǵan jylyjaıda jyl on eki aı qııar ósiriledi. Keshen «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda gazben qamtylǵan.

Ákim issaparyn aýdan aktıvimen ótken májiliste qorytyndylady. Ózekti máseleler talqylanǵan jıynda aýdan basshysy men onyń orynbasarlary esep berdi.

Sońǵy bes jylda aýdanda ónerkásip óniminiń kólemi 3 esege, aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemi 1,5 esege artqan. Memleket tarapynan áleýmettik salaǵa, onyń ishinde bilim, densaýlyq salalaryna úlken qoldaý kórsetilýde.

«Búgingi jınalystyń aldynda birqatar nysandardy aralap, atqarylyp otyrǵan jumystarmen tanystyq. Kóptegen problemalardyń bar ekendigine kóz jetkizdik» - degen oblys ákimi ony sheshý jolynda aýdan basshylyǵyna birqatar tapsyrmalar júktedi.

Qarjy uıymdarymen jumys júrgizip, ınvestorlar tartý, ındýstrııaldy aımaqtardaǵy jobalardy iske asyrý boıynsha is-sharalar josparyn qabyldaý, aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeıtin shaǵyn tsehtar ashý, aýdanda ıgerilmeı jatqan jerlerdi zańǵa sáıkes memlekettik menshikke qaıtarý mindetteldi. Aýdandaǵy eldi mekenderdi sapaly aýyz sýmen jáne tabıǵı gazben qamtýdyń keshendi josparlaryn qabyldap, týrızmdi damytý boıynsha is-sharalar josparyn ázirleý kezek kúttirmeıtin másele ekenin atap aıtqan oblys ákimi jıyn sońynda 2017 jylǵa Ordabasy aýdanyna respýblıka, oblys tarapynan 16 mlrd. teńgege jýyq qarjy bólingenin jetkizdi.

- Aýdannyń áleýmettik ekonomıkalyq jaǵdaıyn arttyrý maqsatynda bólingen qarjyny tıimdi paıdalaný Ordabasy aýdanynyń ári qaraı damýyna óz áserin tıgizedi dep senemin, - dedi Janseıit Qanseıituly.

Atalǵan qarjynyń 1,7 mlrd.teńgesi aýdandy gazben qamtamasyz etý úshin avtomatty gaz retteýshi stansasynyń  qurylysyn aıaqtaýǵa, 105 mln. teńgesi qudyq sýyn paıdalanyp jatqan Spataev eldi mekenin sýmen qamtamasyz etýge, 2,3 mlrd. teńgesi 5 mekteptiń qurylysyna jumsalady. 287 mln. teńgege 1 dárigerlik ambýlatorııa jáne 2 feldsherlik akýsherlik bólimshe ǵımarattary salynady. 283 mln. teńge Temirlan aýylyndaǵy 2 páterli 14 turǵyn úıdin qurylysyn aıaqtaýǵa baǵyttalǵan. Halyqaralyq Batys Eýropa-Batys Qytaı jol boıynda týrıstik servısti qurý úshin josparlaý jobalaryn ázirleýge 7 mln. teńge bólindi. Sonymen qatar, 6 aýyldy gazben qamtamasyz etý úshin jobalaý-smetalyq qujattaryn ázirleýge 20 mln. teńge qarastyrylyp otyr.