Onkologııaǵa kúdigi bar naýqastardyń em alý joly tsıfrlyq baqylaýǵa alynady
ASTANA. KAZINFORM — Densaýlyq saqtaý mınıstrligi onkologııalyq kómekti uıymdastyrýdyń jańartylǵan standartyn engizip jatyr. Ol «jasyl dáliz» qaǵıdaty boıynsha patsıenttiń marshrýtyn tsıfrlyq baqylaýdy kózdeıdi.
Jańa tásilder dıagnostıkadan ótý, tekserilý jáne emdeýdi bastaý merzimderiniń saqtalýyn naqty ýaqyt rejıminde baqylaýǵa múmkindik beredi. Bul onkologııalyq aýrýǵa kúdigi bar patsıentterge medıtsınalyq kómektiń ýaqtyly kórsetilýin qamtamasyz etedi.
Ózgeristerdiń negizgi maqsaty — patsıentterdiń medıtsınalyq kómek alý tártibin ózgertý emes, onkologııalyq qyzmettiń tıimdiligin arttyrý, medıtsınalyq kómektiń barlyq kezeńinde sapany baqylaýdy kúsheıtý, marshrýttaý merzimderiniń saqtalýyn qamtamasyz etý jáne dıagnostıka men emdeýdiń zamanaýı ádisterin kúndelikti klınıkalyq tájirıbege engizý.
— Negizgi jańashyldyqtardyń biri — patsıenttiń «jasyl dáliz» boıynsha alǵashqy onkologııalyq kúdikten bastap dıagnoz qoıýǵa, qajetti zertteýlerden ótýge, emdeý taktıkasyn aıqyndaýǵa jáne mamandandyrylǵan terapııany bastaýǵa deıingi barlyq kezeńin tsıfrlyq monıtorıng arqyly baqylaý bolady. Bul medıtsınalyq uıymdarǵa yqtımal kidiristerdi der kezinde anyqtaýǵa, jedel basqarýshylyq sheshimder qabyldaýǵa jáne medıtsınalyq kómekti kórsetý merzimderiniń buzylý qaýpin barynsha azaıtýǵa múmkindik beredi, — delingen mınıstrlik taratqan habarlamada.
Qazaq onkologııa jáne radıologııa ǵylymı-zertteý ınstıtýty (QazORǴZI) Basqarmasynyń tóraǵasy, Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń shtattan tys bas onkologi Erbol Bekmuhambetovtiń aıtýynsha, jańartylǵan standartty engizý onkologııalyq kómektiń sapasyn arttyrýdaǵy mańyzdy qadam bolmaq.
— Patsıent marshrýtyn tsıfrlandyrý medıtsınalyq kómektiń ár kezeńiniń ashyqtyǵyn qamtamasyz etýge, tekserý men emdeý merzimderiniń buzylý jaǵdaılaryn ýaqtyly anyqtaýǵa, sondaı-aq densaýlyq saqtaý uıymdary arasyndaǵy ózara is-qımyldyń tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. Nátıjesinde patsıentter qajetti medıtsınalyq kómekti jedelirek alady, al densaýlyq saqtaý júıesi onkologııalyq qyzmettiń sapasyn tıimdirek basqara alady, — dedi Erbol Bekmuhambetov.
Dıagnostıka, emdeý, dári-dármekpen qamtamasyz etý, sáýlelik terapııa, hırýrgııalyq kómek, ońaltý jáne dıspanserlik baqylaýdyń barlyq túrleri burynǵydaı memleket kepildik bergen tegin medıtsınalyq kómek sheńberinde tegin kórsetiledi.
Jańartylǵan standart dıagnostıka men emdeýdiń negizgi kezeńderinen ótýdiń biryńǵaı merzimderin belgileıdi:
- 7 jumys kúnine deıin — tirkelgen jeri boıynsha emhanada alǵashqy zerthanalyq zertteýlerdi, ýltradybystyq jáne rentgenologııalyq dıagnostıkany júrgizý;
- 10 jumys kúnine deıin — dıagnozdy rastaý nemese joqqa shyǵarý úshin kompıýterlik jáne magnıttik-rezonanstyq tomografııany, endoskopııalyq zertteýler men bıopsııany júrgizý;
- 20 jumys kúnine deıin — aýrýdyń satysyn anyqtaý jáne ońtaıly emdeý taktıkasyn tańdaý úshin qajetti PET/KT, ımmýnogıstohımııalyq jáne molekýlalyq-genetıkalyq zertteýlerdi qosa alǵanda, mamandandyrylǵan zertteýlerdi júrgizý;
- dıagnoz rastalǵannan keıin 30 jumys kúnine deıin — mýltıdıstsıplınarlyq konsılıým ótkizý, jekelendirilgen emdeý taktıkasyn aıqyndaý jáne túpkilikti emdeý josparyn bekitý;
- qosymsha 5 jumys kúnine deıin — onkologııa ortalyǵynan 200 shaqyrymnan astam qashyqtyqta turatyn patsıentterdiń jol júrýin uıymdastyrýǵa jáne qajetti tekserýlerden ótýine beriledi.
Taǵy bir mańyzdy ózgeris — 2027 jylǵy 1 qańtardan bastap QR Eńbek kodeksiniń jańa normalary kúshine enedi. Oǵan sáıkes jumys berýshiler qyzmetkerlerge skrınıngtik tekserýlerden ótý úshin jumys orny men ortasha jalaqysy saqtalatyn demalys berýge, sondaı-aq profılaktıkalyq tekserýlerden ótýine járdemdesýge mindetti bolady. Bul sharalar halyqtyń skrınıngtik baǵdarlamalarmen qamtylýyn arttyryp, onkologııalyq jáne basqa da áleýmettik mańyzy bar aýrýlardy erte anyqtaýǵa yqpal etedi dep kútiledi.
Memleket júrgizip otyrǵan saıasat búginde naqty nátıjelerin kórsetip otyr. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha onkologııalyq aýrýlardy erte satysynda anyqtaý úlesi 34%-dan asty, sáýlelik terapııanyń qoljetimdiligi 65%-ǵa jetti, patsıentterdiń bes jyldyq ómir súrý kórsetkishi 65%-ǵa deıin ósti, sonymen qatar sońǵy bes jylda qaterli isikterden bolatyn ólim 14%-ǵa tómendep, 100 myń turǵynǵa shaqqanda 62 jaǵdaıdy qurady.
Aıta keteıik, qazir Qazaqstanda onkologııalyq aýrýlar boıynsha dıspanserlik esepte 251 myńnan astam patsıent tur. Olardyń jartysynan kóbi — eńbekke qabiletti jastaǵy azamattar. Jyl saıyn elimizde qaterli isiktiń 43 myńnan astam jańa jaǵdaıy anyqtalady.
Buǵan deıin ǵalymdar jastar arasynda qaterli isiktiń nege kóbeıip bara jatqanyn túsindirdi.
