Onkolog maman qaterli isiktiń aldyn alý joldaryn atady
ASTANA. KAZINFORM — Jyl saıyn 4 aqpanda dúnıejúzilik qaterli isikke qarsy kúres kúni atap ótiledi. Osy oraıda Ulttyq ǵylymı onkologııa ortalyǵynyń bólimshe meńgerýshisi Nurbol Elemesov elimizdegi onkologııalyq ahýal men skrınıngtiń mańyzy týraly aıtyp berdi.
— Qaterli isiktiń aldyn alýǵa bolady. Eger aýrý bastapqy 1-2 satysynda anyqtalsa, naýqastyń 95-100 paıyzǵa deıin tolyq jazylyp ketý múmkindigi bar. Qazirgi medıtsınada «bul emdelmeıtin aýrý» degen túsinik joq. Tek ýaqytyly tekserilý qajet, — deıdi Nurbol Elemesov Jibek Joly telearnasynyń Bugin LIVE baǵdarlamasynda.
Dárigerdiń sózine qaraǵanda, Qazaqstanda onkologııalyq aýrýlardy anyqtaý men emdeý — MÁMS júıesindegi mártebesine qaramastan, barlyq azamat úshin tegin. Qazirgi tańda mynadaı negizgi skrınıng túrleri júrgiziledi:
Sút bezi qaterli isigi: 40-70 jas aralyǵyndaǵy áıelder 2 jylda bir ret mammografııadan ótýi tıis.
Jatyr moıny qaterli isigi: 30-70 jas aralyǵyndaǵy áıelderge PAP-test (mazok) jasalady.
Іshek qaterli isigi: gemakýlt test arqyly úlken dárettegi qan belgileri anyqtalyp, qajet bolsa kolonoskopııaǵa jiberiledi.
Mamannyń aıtýynsha, ishki múshelerdiń (asqazan, uıqy bezi) isigi kóbine kesh anyqtalady. Buǵan adamdardyń «mazalamasa, dárigerge barmaımyn» degen salǵyrttyǵy sebep.
— Keıbir naýqastar óz tájirıbemde 35 jyl boıy asqazanyn teksertpegenin aıtady. Іsik birneshe aıdyń ishinde qarqyndy damyp, as qorytý júıesin isten shyǵarýy múmkin. Sondyqtan aýyrsynýdy kútpeı, jyl saıyn profılaktıkalyq tekseristen (flıýorografııa, ÝZI) ótý — ár adamnyń óz densaýlyǵy aldyndaǵy jaýapkershiligi, — dep eskertti dáriger.
Búginde Ulttyq ǵylymı onkologııa ortalyǵynda hımııalyq, targettik jáne ımmýndyq terapııamen qatar, hırýrgııalyq jáne sáýleli em júrgiziledi. Sondaı-aq Ortalyq Azııadaǵy biregeı ádis — protondyq terapııa qoldanysqa engen.
Dáriger erler arasynda ókpe obyrynyń jıi kezdesetinin, oǵan temeki tartý men psıhoemotsııalyq júktemeniń tikeleı áser etetinin atap ótti.
Aıta keteıik, Qazaqstanda 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha 43 myńnan astam jańa onkologııalyq jaǵdaı tirkelgen. Búginde elimizde osy dertpen ómir súrip jatqandar sany 246 myńnan asty. Naýqastar sanynyń 6,6%-ǵa artýy dıagnostıka sapasynyń jaqsarǵanyn jáne skrınıngtik baǵdarlamalardyń aýqymy keńeıgenin kórsetedi.