Óńdeý ónerkásibine salynǵan ınvestıtsııanyń kólemi ulǵaıady

ASTANA. KAZINFORM — Bıylǵy qańtar-qyrkúıek aılarynda óńdeýshi sektordyń negizgi kapıtalyna salynǵan ınvestıtsııa kólemi 34,3%-ǵa ósti. Jumys istep turǵan óndiristerdi jańǵyrtýǵa, jańa óndiris oryndaryn qurýǵa, eńbek ónimdiligin arttyrýǵa jáne qazaqstandyq ónimniń eksporttyq múmkindikterin keńeıtýge tikeleı áser etetin ónerkásiptik ınfraqurylymmen qamtamasyz etýge basty nazar aýdarylady. Bul týraly Úkimet málim etti. 

Investıtsııa tartý úshin ónerkásiptik jobalardy júzege asyrý úshin qolaıly jaǵdaıdy qamtamasyz etetin arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtar belsendi túrde damyp keledi.

2025 jyly Aqtóbe jáne Qyzylorda oblystarynda jańa arnaıy ekonomıkalyq aımaq iske qosyldy (barlyǵy 16 AEA, 61 ındýstrııalyq aımaq, 34 shaǵyn ónerkásiptik aımaq). Búgingi tańda AEA aýmaǵynda 532 joba júzege asyryldy, onyń ishinde 85-i sheteldikterdiń qatysýymen, taǵy 449 joba iske asyrylý satysynda, onyń 42-si – sheteldik qatysýmen. AEA-ǵa tikeleı sheteldik ınvestıtsııa kólemi shamamen 925,3 mlrd teńgeni (2 mlrd AQSh dollary) qurady.

2025 jylǵy qańtar-qyrkúıek aralyǵynda óńdeýshi sektorda jalpy quny 3,1 trln teńgeden astam (6,2 mlrd AQSh dollary) ınvestıtsııalar týraly 5 kelisim jasaldy. Ferroqorytpa óndirisi, jolaýshylar vagondary, tsement sııaqty jáne basqa da baǵyttardy qamtıtyn taǵy 4 kelisim qarastyrylyp otyr.

Qoldanystaǵy óndiristerdiń júktemesin qamtamasyz etý jáne buryn Qazaqstanda óndirilmegen ónim shyǵarýdy yntalandyrý maqsatynda uzaqmerzimdi jetkizý sharttarynyń tetikteri belsendi túrde engizilip jatyr. Mundaı ofteık-kelisimsharttar ınvestorlar úshin táýekelderdi aıtarlyqtaı tómendetedi jáne ónimniń kepildi ótkizilýin qamtamasyz etedi. 2024 jyldyń qorytyndysy boıynsha 1 trln teńgeden astam somaǵa uzaqmerzimdi 898 shart pen ofteık-kelisimshart jasaldy. Bıylǵy qańtar-shilde aılarynda 1,179 trln teńgege 1 035 shart jasaldy, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 1,7 ese artyq.

Basym salalarda 190 jobany iske qosý

Elimizdegi ındýstrııalyq damýdy jedeldetý maqsatynda jalpy quny 1,5 trln teńge bolatyn 190 jobany iske qosý josparlanǵan. Bul jobalar metallýrgııa, mashına jasaý, munaı-gaz hımııasy jáne tamaq ónerkásibi salalarynda 22,6 myń jańa jumys ornyn qurýdy qamtamasyz etedi.

Atalǵan jobalar joǵary tehnologııalyq óndiristerdi qurýǵa, shıkizatty tereń óńdeý deńgeıin arttyrýǵa, jańa jumys oryndaryn ashýǵa jáne óńdeýshi salalardyń eksporttyq áleýetin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.

Búgingi tańda jalpy ınvestıtsııa kólemi 838,1 mlrd teńgeni quraıtyn 115 joba iske qosylyp, 13 384 jumys orny quryldy. Sondaı-aq osy jyldyń sońyna deıin jalpy ınvestıtsııa kólemi 691,1 mlrd teńgeni quraıtyn 75 jobany iske qosý josparlanyp otyr. Onyń aıasynda 9,2 myń jańa jumys orny ashylady.

Negizgi jobalardyń arasynda mynadaı jobalar bar:

1. «Kazpolıgraf» JShS – Qostanaı oblysynda tereń lokalızatsııalanǵan avtokóliktiń jetekshi kópir arqalyǵan óndirý jobasy, ınvestıtsııa somasy – 78,2 mlrd teńge, 100 jumys orny qurylmaq. Jylyna 46 myń qalyp quıý ónimin shyǵarý josparlanǵan.

2. «KazTýrboRemont» servıs ortalyǵy – Atyraý oblysynda lokomotıvterdiń tirek arqalyqtaryn óndirýge arnalǵan dánekerleý tsehynyń qurylysy, ınvestıtsııa somasy – 4 mlrd teńge, 80 jumys orny ashylady. Jylyna 1 000 dana ónim shyǵarý josparlanǵan.

3. «Novoıshımskıı melkombınat» JShS, Soltústik Qazaqstan oblysynda aralas jem óndirisine arnalǵan zaýyttyń qurylysy. Investıtsııa somasy – 1,5 mlrd teńge, 35 jumys orny qurylady. Jylyna 750 myń tonna shyǵarý josparlanyp otyr.

Barlyq jobalar tolyq qýatynda iske qosylǵan jaǵdaıda olardyń jalpy óndiris kólemi shamamen 2,3 trln teńgeni quraıdy, onyń ishinde 0,8 trln teńgege ónim eksportqa shyǵarylyp, 1,5 trln teńge kóleminde ımportty almastyrý qamtamasyz etiledi.

Sonymen qatar aýyldyq jerlerde 5,7 myń turaqty jumys ornyn jáne monoqalalarda 1,8 myń jumys ornyn qurý josparlanǵan.

Eldi ındýstrııalandyrý óndiriletin ónimniń aıasyn keńeıtýge múmkindik berdi. Sońǵy 3 jylda polıpropılen, ferrosılıtsıı, ystyq brıkettelgen temir, arnaıy koks, turmystyq tehnıka, avtomobıl shınalary jáne júk kólikterine arnalǵan komponentterdi quıý óndirisi sátti iske qosyldy. Tyńaıtqyshtardyń jańa túrlerin («QazAzot», «QazFosfat»), qurylys materıaldaryn (keramıkalyq plıtka, jylý oqshaýlaǵysh materıaldar, energııa únemdeıtin áınek), munaı-gaz jabdyqtaryn (Caspi Oil Capital), dárilik zattardy shyǵarý jolǵa qoıyldy.

Aıta keteıik, Úkimet ónerkásip salasynda joǵary deńgeıli qaıta óńdeýge erekshe nazar aýdaryp otyr.