On segiz jyl ishinde elordanyń enshisine buıyrǵan ataq-marapat jetip artylady
ASTANA. QazAqparat - Astana - elimizdiń altyn qazyǵy. On segiz jyl ishinde elordanyń enshisine buıyrǵan ataq-marapat jetip artylady. Búginde bas qala Qazaqstannyń jańa ınnovatsııalyq ekonomıkasynyń irgesin qalap, ónerkásip salasynda kósh bastap keledi. Bas aınaldyrar jyldamdyqpen ósip kele jatqan qalanyń bolashaǵy - jarqyn, alar asýy - alda, dep jazady «Astana aqshamy» gazeti.
Kiris kóbeıdi, tabys artty
Elordanyń ekonomıkalyq ál-aýqaty jyl saıyn eselenýde. 2015 jyly ónerkásip kólemi 343 mlrd teńgeni qurady. Búginde Astana ónerkásibi respýblıka boıynsha óndiristiń ósý qarqyny deńgeıinde 3-orynǵa turaqtaǵan. Óńdeý ónerkásibinde 282,5 mlrd teńgeniń ónimin óndirgen. Bul kórsetkish 2014 jylmen salystyrǵanda, 12 mlrd teńgege artqanyn bildiredi. Naqty kólem ındeksi 5,9 paıyzǵa ósken. Óńdeý ónerkásibiniń negizgi salalarynda bul kórsetkish, atap aıtqanda, mashına jasaý - 14,6%, qurylys materıaldaryn shyǵarý - 18,1%, metallýrgııa - 36,9%, tamaq ónerkásibi 9,4%-dy quraıdy.
Elimizdiń 2015-2019 jyldarǵa arnalǵan ındýstrııalyq-ınnovatsııalyq damý memlekettik baǵdarlamasynyń ekinshi bes jyldyǵyn júzege asyrý aıasynda Astana qalasy ákimdiginiń «Óńirlik ındýstrııalandyrý kartasy» bekitilgeni belgili. Osy «Óńirlik ındýstrııalandyrý kartasy» aıasynda jalpy quny 46,5 mlrd teńgeni quraıtyn 4 joba júzege asyrylýda. Shamamen 772 jumys orny ashylatyn bolady.
Sonymen qatar, 2015 jyly 3 jańa joba iske qosyldy. «Astana Diesel Engines» JShS - dızeldik qozǵaltqyshtar shyǵaratyn zaýyt. Tigin jabdyqtary men toqyma ónimderin shyǵaratyn «Astana ıÝtarııa ltd» óndiristik-ınnovatsııalyq kompanııasy jáne alkogolsiz sýsyndar shyǵaratyn «Koka Kola Almaty Bottlers» zaýyty.
Taǵy bir qýanarlyǵy - «Astana ıÝtarııa ltd» kásiporny bazasynda Astana qalasy ákiminiń qatysýymen «Qazaqstandyq kıim kı!» aktsııasy aıasynda jeńil ónerkásip salasynda qazaqstandyq óndirýshilerdiń otandyq ónimderin satý ortalyǵy ashyldy. Jalpy aýdany 500 sharshy metrden asatyn ortalyq árbir elorda turǵynyna ish kıimnen bastap, syrtqy kıimge deıin satyp alýǵa múmkindik beredi.
Qurylys qaınap jatyr
Elordanyń qurylysy eshqashan báseńdegen emes. Balabaqsha, mektep, emhana qurylys jobalarynyń áli kúnge deıin jalǵasýy - sonyń dáleli.
Jyl basynan beri Astana qalasynda barlyq qarjylandyrý kózderi esebinen jalpy aýdany 964 254 sharshy metrdi quraıtyn 8 564 páter paıdalanýǵa berildi, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 25,8 paıyzǵa artyq.
Bıyl «2008-2010 jyldarǵa arnalǵan Turǵyn úı qurylysyn damytý» baǵdarlamasy boıynsha qalǵan obektilerdiń qurylysyn aıaqtaý josparda bar. ıAǵnı, Saraıshyq kóshesi men Jumabaev dańǵylynyń qıylysynda oryn tepken jalpy aýdany 21,8 myń sharshy metr bolatyn 310 páter jáne Tilendıev dańǵylyndaǵy kóp páterli turǵyn úı kesheni. Osy nysandar ýaqytyly tapsyrylsa, myńdaǵan adam qonystoıyn toılaıtyn bolady.
Elordalyqtardyń ıgiligine aınalǵan baıypty baǵdarlamanyń taǵy biri - Aımaqtardy damytýdyń 2020 jylǵa deıingi jobasy. Baǵdarlamany júzege asyrý bastalǵaly beri qalalyq basqarma jalpy aýdany 192,2 myń sharshy metr bolatyn 3 653 páterlik 15 turǵyn úı keshenin paıdalanýǵa bergen.
Dál qazirgi tańda baǵdarlama sheńberinde jalpy aýdany 46,3 myń sharshy metr bolatyn 803 páterdiń qurylysy júrgizilýde. Al «Balapan» baǵdarlamasy aıasynda ótken jyly 2200 orynǵa arnalǵan 9 balabaqshanyń qurylysy aıaqtalǵan bolatyn. Qaladaǵy balabaqsha qurylysy munymen toqtamaıdy. Bıyl da jańa balabaqshalar boı kóteredi. Qurylys basqarmasynyń málimetine súıensek, naýryz aıyna qaraı «Kóktal-2» aýdanynda táýlik boıy jumys isteıtin 240 oryndyq mektepke deıingi sanatorııalyq mekeme men №8 «Rıabınka» balabaqshasyna japsarlas salynǵan 60 oryndyq ǵımarat iske qosylady.
Byltyrdyń ózinde 4700 orynǵa arnalǵan jalpy bilim beretin 4 mekteptiń qurylysy aıaqtalǵan bolatyn. Bıyl 600 oryndyq jalpy bilim beretin mektep, 800 oryndyq eki kásiptik-tehnıkalyq mektep jáne 375 oryndyq korrektsııalyq mektep-ınternat ashylady. Budan bólek, osy jyly №16, 32, 37 mektepterge árqaısysy 525 oryndyq japsarlas ǵımarat salynady. Densaýlyq saqtaý nysandarynyń ishinde «Jeleznodorojnyı» turǵyn alabynyń soltústik-shyǵysynda ornalasqan 500 oryndyq týberkýlezge qarsy dıspanserdiń qurylysy aıaqtalady dep kútilýde. Sondaı-aq, sot-psıhıatrııa saraptamasynyń ǵımaraty tolyqtaı aıaqtalyp, kúnine 274 shaqyrý qabyldaıtyn jedel medıtsınalyq járdem stansasyn salý jumysy jalǵasady.
Kásipkerlik keńeıip keledi
2015 jyldyń qorytyndysy boıynsha shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń jalpy óńirlik ónimi 47,4% qurady. Sonyń ishinde shaǵyn kásipkerliktiń úlesi - 39,0%, orta kásipkerlik - 8,4%. Elimizdiń óńirleriarasynda atalǵan kórsetkish boıynsha Astana birinshi orynǵa shyqty.
Astanada 3 895 shaǵyn orta kásipkerdik sýbektisi tirkelgen. Sonyń ishinde 1 688 - zańdy, 2 208 - jeke tulǵa.
QR Ulttyq bankiniń málimetteri boıynsha, 2016 jylǵy qańtar-naýryzda Astana qalasynyń ekonomıkasyna jalpy 242,6 mlrd teńge somasynda nesıe berilgen. Shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerine - 118,8 mlrd teńge berilipti, bul 2015 jyldyń sáıkes merzimimen salystyrǵanda, nesıeler kólemi 6 esege artqanyn kórsetip tur.
2015 jyldyń qorytyndysy boıynsha shaǵyn jáne orta kásiporyn sýbektilerinen kelip túsken salyqtar men bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder kólemi 399,48 mlrd teńgeni qurady.
Osy salada jumys isteıtinder sany 287,74 myńǵa teń, 2014 jylmen salystyrǵanda bul kórsetkish 9,8%-ǵa ósip otyr.
Investıtsııanyń ıgiligi mol
Astana qalasynyń ınvestıtsııalyq múmkindigi óte joǵary. 2015 jyldyń qańtar-tamyz aılarynda negizgi kapıtal 426616,3 mln teńgege jetip, respýblıkalyq kólem boıynsha 10,7% qurady. Statıstıka organdarynyń málimetterine sáıkes, ınvestıtsııalardyń basym kózi sharýashylyq sýbektileriniń jeke qarjysy, onyń kólemi 54,8% .
Tıimdi ınvestıtsııalardy tartý maqsatynda qurylǵan «Astana - jańa qala» ekonomıkalyq aımaǵy ınvestıtsııalar aǵymyn yntalandyrý quraly retinde barsha álemde qoldanylatyn «erkin ekonomıkalyq aımaq» rólin atqarady.
Jalpy 7,6 myń gektar jerdi alyp jatqan Astana ekonomıkalyq aımaǵynda 2 ındýstrııalyq park jumys isteıdi. 2002 jyldan bastap tartylǵan ınvestıtsııalardyń kólemi 2,2 trıllıon teńgege jetken.
Qazirgi kezde №1 ındýstrııalyq parkte ınvestıtsııalar kólemi 137,7 mlrd teńge, ıaǵnı 58 ındýstrıaldy-ınnovatsııalyq joba iske asyrylýda. Onyń ishinde sheteldik ınvestorlardyń qatysýymen lokomotıv jınaıtyn «GE» (AQSh), «Talgo» jolaýshylar vagondaryn qurastyratyn (Ispanııa), elektrovozdar shyǵaratyn «Alston» (Frantsııa), elektrondy-optıkalyq quraldar óndiretin (Túrkııa), sanıtarlyq-gıgıenalyq jáne turmystyq maqsattaǵy qaǵaz ónimder shyǵaratyn «IpekKagit» (Túrkııa) jáne taǵy basqa zaýyttar bar.
Búginde 21 óndiris paıdalanýǵa berildi, al 24 nysanda qurylys jumystary júrgizilip jatyr, 13 joba jobalaý jáne ruqsat berý qujattaryn rásimdeý satysynda.
Jalpy, ıgerilgen ınvestıtsııa kólemi 90,4 mlrd teńgeni quraıdy. Ondaǵy kásiporyndar 2010 jyldan 2015 jylǵa deıin 40,8 mlrd teńgeniń ónimin shyǵarǵan. Eksport 9,1 mlrd teńgeni quraıdy. El bıýdjetine tólegen salyq kólemi 32 mlrd teńgeden assa, 2447 adam jumyspen qamtylǵan.
№1 ındýstrııalyq park aýmaǵynda júzege asyrylatyn barlyq jobalar 2017 jyldyń aıaǵyna deıin iske qosylmaq.
Aıta keteıik, jobalardyń basym bóligi ishki naryqty qamtyǵan soń, eksportqa baǵyttalady. Búgingi tańda 2012 jyldan bastap «GE» lokomotıvteri Tájikstan, Ózbekstan, Ýkraına jáne Qyrǵyzstan elderine ekportqa shyǵarylady.
Ákimshilik-iskerlik ortalyǵynyń óndiristik kásiporyndary ákimshilik, áleýmettik-mádenı jáne turǵyn úı obektileriniń qurylysyn júrgizý úshin qarastyrylǵan.
Tynyshtyq kúzetshileri tynbaıdy
Qala úshin turǵyndardyń qaýipsizdigi qashanda qymbat. Elbasy tapsyrmasy boıynsha búginde Jergilikti polıtsııa qyzmeti qurylyp, tıimdi jumys atqarýda. Qoǵamdyq tártipti qorǵaý máseleleri, turmystyq qylmysqa qarsy turý, jol-baqylaý qyzmeti, usaq quqyq buzýshylyqqa múldem tózbeýshilik baǵytyndaǵy sharýalar únemi nazar aýdarýdy qajet etetini sózsiz.
Elordalyqtardyń sany jyl saıyn ortasha eseppen 45-50 myń adamǵa kóbeıedi. Osyǵan baılanysty Astanada kóship kelýshilerge baqylaý jasaýdyń naqty júıesi qalyptasqan. Únemi jedel aldyn alý sharalaryn júrgizýdiń nátıjesinde jyl basynan beri kóshi-qon zańnamasyn buzǵany úshin 4 myńnan astam shetel azamaty ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan. Onyń ishinde 1 myńy sot tártibinde elimizdiń aýmaǵynan shyǵaryldy.
Elorda tirshiligin qamtamasyz etip, qaýipsizdigin arttyra túsý maqsatynda bas shaharda «Intellektýaldyq kóliktik júıe» boıynsha beınekameralar ornatyldy. Búginde qalada 800-ge jýyq beınekamera bar. Osyndaı qondyrǵylardyń sany jyl saıyn kóbeıip keledi. Beınekameralardyń kómegimen aǵymdaǵy jyldyń basynan bastap 120 qylmys ashylyp, 24 myńǵa jýyq ákimshilik quqyq buzýshylyq anyqtaldy jáne 9 myńnan astam jol júrý erejesin buzý oqıǵasy tirkelgen.
Quqyq qorǵaý salasyndaǵy ınnovatsııalyq jobalar munymen ǵana shektelmeıdi. Kólik aǵymyn retteýdi jaqsartý jáne kólik keptelisin azaıtý maqsatynda «Aqyldy baǵdarsham» jobasy engizildi. Bul júıe avtomatty rejımde jumys isteıdi. ıAǵnı, qaı jolda keptelis kóp, baǵdarsham soǵan qaraı retteledi. Osy joba joldaǵy kólik júktemesin azaıtýǵa septigin tıgizip tur.
Astanalyq polıtseıler kásibı deńgeıi turǵydan mamandyǵyna laıyq bolýy tıis. Osy maqsatta úmitkerlerdi qyzmetke qabyldaý jáne olardyń kásibı deńgeıin kóterý, jeke quramnyń arasynda tártip pen zańdylyqty nyǵaıtý, jemqorlyqpen kúresý, qyzmetkerlerdiń qyzmettik-atys daıyndyq deńgeıin arttyrý boıynsha keshendi is-sharalar júrgizilýde.
Áleýmettik salanyń áleýeti
Astana medıtsınasynyń búgingi damýy kóńil qýantady. Munda emdeýdiń erekshe tásilderi men zamanaýı tehnologııalarmen jabdyqtaý júıeli jolǵa qoıylǵan. Medıtsınalyq sapaly qyzmeti mańyzdy ındıkatorlarmen ólshenedi desek, elorda basqa óńirlerge qaraǵanda kósh bastap tur. Máselen, halyqtyń ómir súrý uzaqtyǵy, ana men bala óliminiń kórsetkishi, túrli juqpaly aýrýlardyń aldyn alý sekildi kórsetkishter boıynsha jetke jetistikter barshylyq. Aıtalyq, bıylǵy alǵashqy jartyjyldyqtyń qorytyndysy boıynsha, birde-bir ana ólimi tirkelmegen.
Bala densaýlyǵyn saqtaý salasynda da oń ózgerister bar. Byltyr ǵana ashylǵan neonataldyq hırýrgııa ortalyǵynda 600 sábıge jasalǵan operatsııa sátti ótken. Jyl basynan beri ómirlik mańyzdy organdary jetilmeı týǵan 400 shaqalaqqa operatsııa jasalǵan.
Astana boıynsha demografııalyq kórsetkishter sońǵy jyldary oń tendentsııaǵa ıe.
Sońǵy jyldary elordada tabıǵı ósimmen jáne ishki kóshi-qon aǵynymen negizdelgen halyqtyń turaqty túrde ulǵaıýy oryn alǵan.
18 jyl buryn astanalyqtyń ortasha ómir súrý uzaqtyǵy 67 jas bolsa, bıyl elordalyqtardyń ortasha ómir súrý uzaqtyǵy - 75 jas. Bul - respýblıkadaǵy eń joǵarǵy kórsetkish.
Qazirgi ýaqytta elordada barlyǵy 37 medıtsınalyq nysan jumys isteıdi. Ana men bala ulttyq ǵylymı ortalyǵy, Neırohırýrgııa ǵylymı ortalyǵy, Dıagnostıkalyq ortalyq, Jedel medıtsınalyq járdem ǵylymı ortalyǵy syndy respýblıkalyq deńgeıdegi medıtsına mekemelerimen birge, Astanaǵa qarasty qalalyq densaýlyq saqtaý nysandary da qaıta jaraqtandyrylyp, jóndeýden ótip, elorda mártebesine saı jumys isteı bastady. Burynǵy shaǵyn qalaǵa shaqtalǵan nysandar adam tanymastaı ózgerip, keıbirine japsarlas ǵımarattar salyndy. Qalada jańadan ashylǵan emhanalyq keshenderdiń ózi - bir tóbe.
Tereń bilim táýelsizdik tiregi
Astanada 302 bilim berý uıymy bar. Onda 170 myńdaı bala oqyp, tárbılenýde. Elordalyq shákirtterdiń bilimin shyńdaýǵa 13 myńǵa jýyq muǵalim atsalysady.
Qalada mektepke deıingi bilim beretin 181 mekeme bolsa, onyń ishinde 72-si memlekettik balabaqsha, 5 «Mektep - balabaqsha» memlekettik keshenderi, memlekettik emes 73 balabaqsha, 2 vedomstvolyq, 25 shaǵyn ortalyq bar. Atalmysh bilim berý uıymdarynda 3 myńǵa jýyq pedagog jumys isteıdi.
Elordalyq ustazdardyń jyl boıy bergen bilimi UBT kezinde erekshe kózge túsedi. Bıyl Biryńǵaı ulttyq testileýdiń qorytyndysy boıynsha 132 oqýshy óz bilimin dáleldegen.
Bıyl «Altyn belgi» alǵan elordalyq túlekterdiń sany ótken jylmen salystyrǵanda, 112-den 132-ge, ulttyq emtıhan boıynsha ortasha ball 86,6-dan 89,2 balǵa ósken.
Jalpy bilim beretin mektepter sany da jyl saıyn artyp keledi. Ótken jyly 7 100 oryndyq 6 mektep ashylyp, úsh aýysymdyq oqý tolyǵymen joıyldy.
«Aqyldy qalanyń» adymdary
2011 jyldan bastap elordada engizile bastaǵan «Aqyldy Astana» jobasynyń maqsaty - turǵyndardyń jaıly ómir súrýin qamtamasyz etý. Bul - turǵyndarǵa qajetti bilim,
densaýlyq, kólik syndy salalarǵa ınnovatsııalyq tehnologııalardy engizýge baǵyttalǵan. Osy joba engizilgeli astanalyqtardyń ómir súrýine qolaıly jaǵdaılar jasala bastady. Mysaly, jurtshylyqty tegin ınternet jelisimen qamtamasyz etý úshin «Open Wi-Fi» jobasy qoldanysqa endi. Esildiń sol jaǵalaýyndaǵy «Nurjol» saıabaǵynda bastaý alǵan Wi-Fi núkteleri qalalyq tsırkte, astanalyq saıabaqta, «Qazaqstan» ortalyq kontsert zalynda, Táýelsizdik saraıynda, Beıbitshilik jáne kelisim jáne «Shabyt» saraılarynda, «Astana-Arena» stadıonynda, «Alaý» muzaıdyny men barlyq oıyn-saýyq ortalyqtarynda ornatyldy. Osy kópshilik oryndarǵa kelgen jurtshylyq kompıýter, qalta telefony arqyly ǵalamtor jelisin tegin paıdalana alady.
«Aqyldy Astana» aıasynda 2014 jyly qolǵa alynǵan taǵy bir irgeli joba - ıntellektýaldyq kólik júıesi boldy. Búginde bul júıe qalanyń 6 kóshesinde engizilgen. Sonyń sheńberindegi «Qaýipsiz qala» joba turǵyn-dardyń dittegen jerine jedel ári kedergisiz jetýin ǵana emes, qaýipsizdigin de qamtamasyz etedi. Qazirdiń ózinde Astana kóshelerinde 1 myńnan astam beınekamera, 10-nan astam «aqyldy baǵdarsham» ornatylyp, kólik keptelisin azaıtýǵa aıtarlyqtaı yqpal etýde. Joba 2017 jylǵa taman tolyǵymen júzege asyrylady dep kútilýde. Sol kezde 500-ge jýyq mekemeniń mańaıynda 30 myńǵa tarta beınebaqylaý kamerasy ornatylady, jurtshylyq avtobýspen qalanyń arǵy shetimen bergi shetine bar bolǵany 20 mınýtta jetetin bolady. Budan ózge, qoǵamdyq kólikter arnaıy kameramen qamtamasyz etilmek. Bul jolaýshylardyń qaýipsizdigin saqtap, qandaı da bir tótenshe jaǵdaıdyń aldyn alýǵa múmkindik bermek.
Sonymen qatar, energetıkalyq tıimdilikti qalyptastyrý joldaryn qarastyratyn «Astana green city», qalanyń kólik jáne logıstıka salasyn damytýdy kózdeıtin «Astana mobility» jáne «Welcome to Astana» jobalary da qyzmet kórsetýdiń sapasyn arttyrýǵa kúsh salady.
Endigi meje «EKSPO - 2017»
Keshege deıin elordada ótken EQYU Sammıti, VІІ Qysqy Azııa oıyndary, IKU forýmy, V Astana ekonomıkalyq forýmy, Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezi syndy mańyzdy oqıǵalarǵa el kýá. Halyqaralyq salmaǵy bar jıyndar men basqosýlardyń alańyna aınalǵan Astana sátin salsa, endi «EKSPO - 2017» halyqaralyq kórmesin ótkizedi.
Halyqaralyq kórmeler bıýrosynyń talaptaryna saı kórme ótkizýshi qalanyń áleýeti úsh aı kóleminde kemi 5 mln adamdy qabyldaýǵa dármendi bolýy tıis.
Talapqa saı shahardyń ońtústik-shyǵys bóliginde halyqaralyq sharany ótkizýge arnalǵan tutastaı jańa qalashyq turǵyzylýda. Bul maqsatqa Astana qalasy ákimdigi 124 gektar jer bóldi.
Ol kommýnıkatsııalyq jaǵynan qolaıly medıtsınalyq klasterdiń soltústiginde, Orynbor, №27, №30 jáne Qabanbaı batyr kósheleriniń shekaralarynda ornalasqan. «EKSPO-nyń» ortalyq kórmesi Nazarbaev Ýnıversıteti men «Abý Dabı Plaza» kesheni aralyǵyndaǵy jelilik parktiń qıylysqan tusynda ornalasady.
Kórme álemdi qazaqstandyqtardyń kóp ultty mádenıetimen, kóne tarıhymen, ónerimen, dástúrimen jáne qonaqjaı minezimen tanystyrýǵa jol ashyp, elimizdiń álemdik qaýymdastyq aldyndaǵy tanymaldylyǵy men tartymdylyǵyn odan saıyn arttyra túsetin bolady.
Alda aýqymdy sharalar
Astananyń kez kelgen turǵyny qalanyń aldaǵy josparlaryn bilgisi keletini ras. Endeshe, elordanyń alǵa qoıǵan maqsattary bylaı órbıdi eken:
Jol-kólik ınfraqurylymyn damytý jáne kóliktik júktemeni tómendetý maqsatynda ákimdik avtokólik qozǵalysy, onyń ishinde qoǵamdyq kóliktiń basqarý júıesin jetildirýdi; turaq oryndarynyń áleýetin keńeıtýdi, ártúrli kólik túrlerin biryńǵaı mýltımodaldyq logıstıkalyq júıege biriktirýdi kózdeıdi.
EKSPO-2017 kórmesin ótkizýge daıyndyq sheńberinde balamaly jeńil relsti kólik jobasy iske qosyldy, uzyndyǵy - 22,4 km. Onyń birinshi kezegi kórme pavılonyn jáne halyqaralyq áýejaıdy qosady. Jerústi kóligi bolyp tabylatyn LRT jobasy kólik júıesine úılesimdi qosylady jáne negizgi baǵyt «sol jaǵalaý - áýejaıdan» júktemeni túsirýge múmkindik beredi. Metroda kúndelikti jolaýshylar aǵyny shamamen 83 myń adamdy quraıdy dep kózdelýde.
Halyq sanynyń jyl saıynǵy ósimine baılanysty, memlekettik-jeke menshik áriptestik tetigi boıynsha jeke ınvestorlar esebinen jalpy syıymdylyǵy 5 340 mashına syıatyn 10 turaq salynady. Qalanyń kireberis magıstraldarynda árqaısysy táýligine 4500 jolaýshyny ótkizý múmkindigi bar 2 jańa avtovokzal ashylady.
Budan basqa, elordanyń kólik ınfraqurylymyn jańǵyrtý sheńberinde 150 qalalyq avtobýstardy ornalastyrý jáne qyzmet kórsetý úshin avtobýs parki salynady, ol jylytylǵan bokstardy, avtojýýdy, jóndeý aımaqtaryn jáne janarmaı quıý stansalaryn qamtıdy.
Elordanyń jolaýshylar kóligin jańǵyrtýdyń keshendi josparyna sáıkes qalalyq avtobýstardyń jyljymaly parkin jańartý qarastyrylady. Jalpy kólemi shamamen 65 mln eýroǵa dızeldi avtobýstardy satyp alýdy qarjylandyrý Eýropa jańǵyrý jáne damý banki qol qoıǵan kelisim sheńberinde júzege aspaq.
Budan basqa, baǵdarsham obektileriniń avtomattandyrylǵan qyzmet etý tártibinde kólik aǵynyn retteıtin «Intellektýaldy kólik júıesi» (ITS) jobasynyń 3 kezeńin engizýdi aıaqtaý josparlanýda.
Jalpy, Astananyń órkendeý joly osy baǵytynan taımaı, árbir jetken jetistik ilgerileý kepili bola bermek.
Gúlmıra AIMAǴANBET