On segiz jyl ishinde elordanyń enshisine buıyrǵan ataq-marapat jetip artylady

ASTANA. QazAqparat - Astana - elimizdiń altyn qazyǵy. On segiz jyl ishinde elordanyń enshisine buıyrǵan ataq-marapat jetip artylady. Búginde bas qala Qazaqstannyń jańa ınnovatsııalyq ekonomıkasynyń irgesin qalap, ónerkásip salasynda kósh bastap keledi. Bas aınaldyrar jyldamdyqpen ósip kele jatqan qalanyń bolashaǵy - jarqyn, alar asýy - alda, dep jazady «Astana aqshamy» gazeti.

On segiz jyl ishinde elordanyń enshisine buıyrǵan ataq-marapat jetip artylady

Kiris kóbeıdi, tabys artty

Elordanyń ekonomıkalyq ál-aýqaty jyl saıyn eselenýde. 2015 jyly ónerkásip kólemi 343 mlrd teńgeni qurady. Búginde Astana ónerkásibi res­pýblıka boıynsha óndiristiń ósý qarqyny deńgeıinde 3-orynǵa turaqtaǵan. Óńdeý ónerkásibinde 282,5 mlrd teńgeniń ónimin óndirgen. Bul kórsetkish 2014 jylmen salystyrǵanda, 12 mlrd teńgege artqanyn bildiredi. Naqty kó­lem ındeksi 5,9 paıyzǵa ósken. Óńdeý ónerkásibiniń negizgi salalarynda bul kórsetkish, atap aıtqanda, mashına jasaý - 14,6%, qurylys materıaldaryn shyǵarý - 18,1%, metallýrgııa - 36,9%, tamaq ónerkásibi 9,4%-dy quraıdy.
Elimizdiń 2015-2019 jyl­dar­ǵa arnalǵan ındýstrııa­lyq-ınnovatsııalyq damý memle­kettik baǵdarlamasynyń ekinshi bes jyldyǵyn júzege asyrý aıasynda Astana qalasy ákimdiginiń «Óńirlik ındýs­trııalandyrý kartasy» beki­tilgeni belgili. Osy «Óńirlik ındýstrııalandyrý kartasy» aıasynda jalpy quny 46,5 mlrd teńgeni quraıtyn 4 joba júzege asyrylýda. Shamamen 772 jumys orny ashylatyn bolady.
Sonymen qatar, 2015 jyly 3 jańa joba iske qosyldy. «Astana Diesel Engines» JShS - dızeldik qozǵaltqyshtar shyǵaratyn zaýyt. Tigin jabdyqtary men toqyma ónimderin shyǵaratyn «Astana ıÝtarııa ltd» óndiristik-ınnovatsııalyq kompanııasy jáne alkogolsiz sýsyndar shyǵaratyn «Koka Kola Almaty Bottlers» zaýyty.
Taǵy bir qýanarlyǵy - «Astana ıÝtarııa ltd» kásiporny bazasynda Astana qalasy ákiminiń qatysýymen «Qazaqstandyq kıim kı!» aktsııasy aıasynda jeńil ónerkásip salasynda qazaqstandyq óndirýshilerdiń otandyq ónimderin satý ortalyǵy ashyldy. Jalpy aýdany 500 sharshy metrden asatyn ortalyq árbir elorda turǵynyna ish kıimnen bastap, syrtqy kıimge deıin satyp alýǵa múmkindik beredi.

Qurylys qaınap jatyr

 

Elordanyń qurylysy eshqashan báseńdegen emes. Balabaqsha, mektep, emhana qurylys jobalarynyń áli kúnge deıin jalǵasýy - sonyń dáleli.
Jyl basynan beri Astana qalasynda barlyq qarjy­landyrý kózderi esebinen jalpy aýdany 964 254 sharshy metrdi quraıtyn 8 564 páter paıdalanýǵa berildi, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 25,8 paıyzǵa artyq.
Bıyl «2008-2010 jyl­darǵa arnalǵan Turǵyn úı qurylysyn damytý» baǵ­darlamasy boıynsha qalǵan obektilerdiń qury­lysyn aıaqtaý josparda bar. ıAǵnı, Saraıshyq kóshesi men Juma­baev dańǵylynyń qıylysynda oryn tepken jalpy aýdany 21,8 myń sharshy metr bolatyn 310 páter jáne Tilendıev dańǵylyndaǵy kóp páterli turǵyn úı kesheni. Osy nysandar ýaqytyly tapsyrylsa, myńdaǵan adam qonystoıyn toılaıtyn bolady.
Elordalyqtardyń ıgili­gine aınalǵan baıypty baǵdar­­la­­manyń taǵy biri - Aımaq­tar­dy damytýdyń 2020 jylǵa deıingi jobasy. Baǵdarla­many júzege asyrý bastal­ǵaly beri qalalyq basqarma jalpy aýdany 192,2 myń sharshy metr bolatyn 3 653 páterlik 15 turǵyn úı keshe­nin paı­dalanýǵa bergen.
Dál qazirgi tańda baǵdarlama sheńberinde jalpy aýdany 46,3 myń sharshy metr bolatyn 803 páterdiń qurylysy júrgizilýde. Al «Balapan» baǵdarlamasy aıasynda ótken jyly 2200 orynǵa arnalǵan 9 balabaqshanyń qurylysy aıaqtalǵan bolatyn. Qaladaǵy balabaqsha qurylysy munymen toqtamaıdy. Bıyl da jańa balabaqshalar boı kóteredi. Qurylys basqarmasynyń málimetine súıensek, naýryz aıyna qaraı «Kóktal-2» aýdanynda táýlik boıy jumys isteıtin 240 oryndyq mektepke deıingi sanatorııalyq mekeme men №8 «Rıabınka» balabaqshasyna japsarlas salynǵan 60 oryndyq ǵımarat iske qosylady.
Byltyrdyń ózinde 4700 orynǵa arnalǵan jalpy bilim beretin 4 mekteptiń qurylysy aıaqtalǵan bolatyn. Bıyl 600 oryndyq jalpy bilim beretin mektep, 800 oryndyq eki kásiptik-tehnıkalyq mektep jáne 375 oryndyq kor­rektsııalyq mektep-ınternat ashylady. Budan bólek, osy jyly №16, 32, 37 mek­tep­terge árqaısysy 525 oryn­dyq japsarlas ǵıma­rat salynady. Densaýlyq saqtaý nysandarynyń ishinde «Je­leznodorojnyı» tur­ǵyn alabynyń soltústik-shy­ǵy­synda ornalasqan 500 oryn­dyq týberkýlezge qarsy dıs­panserdiń qurylysy aıaq­ta­lady dep kútilýde. Sondaı-aq, sot-psıhıatrııa sarap­tama­synyń ǵımaraty tolyq­taı aıaqtalyp, kúnine 274 sha­qyrý qabyldaıtyn jedel medı­tsı­nalyq járdem stansasyn salý jumysy jalǵasady.

Kásipkerlik keńeıip keledi

2015 jyldyń qorytyndysy boıynsha shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń jalpy óńirlik ónimi 47,4% qurady. Sonyń ishinde shaǵyn kásipkerliktiń úlesi - 39,0%, orta kásipkerlik - 8,4%. Elimizdiń óńirleriarasynda atalǵan kórsetkish boıynsha Astana birinshi orynǵa shyqty.

Astanada 3 895 shaǵyn orta kásipkerdik sýbektisi tirkel­gen. Sonyń ishinde 1 688 - zańdy, 2 208 - jeke tulǵa.
QR Ulttyq bankiniń máli­metteri boıynsha, 2016 jylǵy qańtar-naýryzda Astana qala­synyń ekonomıkasyna jalpy 242,6 mlrd teńge somasynda nesıe berilgen. Shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerine - 118,8 mlrd teńge berilipti, bul 2015 jyldyń sáıkes mer­zimimen salystyrǵanda, nesıe­ler kólemi 6 esege artqanyn kórsetip tur.
2015 jyldyń qorytyndysy boıynsha shaǵyn jáne orta kásiporyn sýbektilerinen kelip túsken salyqtar men bıýdjetke tólenetin basqa da mindetti tólemder kólemi 399,48 mlrd teńgeni qurady.
Osy salada jumys isteıtinder sany 287,74 myńǵa teń, 2014 jylmen salystyrǵanda bul kórsetkish 9,8%-ǵa ósip otyr.

Investıtsııanyń ıgiligi mol

Astana qalasynyń ınves­tıtsııalyq múmkindigi óte jo­ǵary. 2015 jyldyń qańtar-tamyz aılarynda negizgi kapıtal 426616,3 mln teńgege jetip, respýblıkalyq kólem boıynsha 10,7% qurady. Statıstıka organdarynyń málimetterine sáıkes, ınvestıtsııalardyń basym kózi sharýashylyq sýbektileriniń jeke qarjysy, onyń kólemi 54,8% .
Tıimdi ınvestıtsııalardy tartý maqsatynda qurylǵan «Astana - jańa qala» eko­nomıkalyq aımaǵy ınves­tıtsııalar aǵymyn yntalandyrý quraly retinde barsha álemde qoldanylatyn «erkin ekonomıkalyq aımaq» rólin atqarady.
Jalpy 7,6 myń gektar jerdi alyp jatqan Astana eko­nomıkalyq aımaǵynda 2 ındýstrııalyq park jumys isteıdi. 2002 jyldan bastap tartylǵan ınvestıtsııalardyń kólemi 2,2 trıllıon teńgege jetken.
Qazirgi kezde №1 ındýs­trııalyq parkte ınvestıtsııalar kólemi 137,7 mlrd teńge, ıaǵnı 58 ındýstrıaldy-ınnova­tsııalyq joba iske asyrylýda. Onyń ishinde sheteldik ınvestorlardyń qatysýymen lokomotıv jınaıtyn «GE» (AQSh), «Talgo» jolaýshylar vagondaryn qurastyratyn (Ispanııa), elektrovozdar shyǵaratyn «Alston» (Frantsııa), elektrondy-optıkalyq quraldar óndiretin (Túrkııa), sanıtarlyq-gıgıenalyq jáne turmystyq maqsattaǵy qaǵaz ónimder shyǵaratyn «IpekKagit» (Túrkııa) jáne taǵy basqa zaýyttar bar.
Búginde 21 óndiris paıda­lanýǵa berildi, al 24 nysanda qurylys jumystary júrgizilip jatyr, 13 joba jobalaý jáne ruqsat berý qujattaryn rásimdeý satysynda.
Jalpy, ıgerilgen ınvestıtsııa kólemi 90,4 mlrd teńgeni quraıdy. Ondaǵy kásiporyndar 2010 jyldan 2015 jylǵa deıin 40,8 mlrd teńgeniń ónimin shyǵarǵan. Eksport 9,1 mlrd teńgeni quraıdy. El bıýdjetine tólegen salyq kólemi 32 mlrd teńgeden assa, 2447 adam ju­myspen qamtylǵan.
№1 ındýstrııalyq park aý­maǵynda júzege asyrylatyn barlyq jobalar 2017 jyldyń aıaǵyna deıin iske qosylmaq.
Aıta keteıik, jobalardyń basym bóligi ishki naryqty qamtyǵan soń, eksportqa ba­ǵyt­­talady. Búgingi tańda 2012 jyldan bastap «GE» loko­­motıvteri Tájikstan, Ózbek­stan, Ýkraına jáne Qyrǵyzstan elderine ekportqa shyǵarylady.
Ákimshilik-iskerlik ortaly­ǵynyń óndiristik kásip­oryn­dary ákimshilik, áleýmettik-mádenı jáne turǵyn úı obek­tileriniń qurylysyn júrgizý úshin qarastyrylǵan.

Tynyshtyq kúzetshileri tynbaıdy

Qala úshin turǵyndardyń qaýipsizdigi qashanda qymbat. Elbasy tapsyrmasy boıynsha búginde Jergilikti polıtsııa qyzmeti qurylyp, tıimdi jumys atqarýda. Qoǵamdyq tártipti qorǵaý máseleleri, turmystyq qylmysqa qarsy turý, jol-baqylaý qyzmeti, usaq quqyq buzýshylyqqa múldem tózbeýshilik baǵytyndaǵy sharýalar únemi nazar aýdarýdy qajet etetini sózsiz.

Elordalyqtardyń sany jyl saıyn ortasha eseppen 45-50 myń adamǵa kóbeıedi. Osyǵan baılanysty Astanada kóship kelýshilerge baqylaý jasaýdyń naqty júıesi qalyptasqan. Únemi jedel aldyn alý sharalaryn júrgizýdiń nátıjesinde jyl basynan beri kóshi-qon zańnamasyn buzǵany úshin 4 myńnan astam shetel azamaty ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan. Onyń ishinde 1 myńy sot tártibinde elimizdiń aýmaǵynan shyǵaryldy.
Elorda tirshiligin qamta­masyz etip, qaýipsizdigin arttyra túsý maqsatynda bas shaharda «Intellektýaldyq kóliktik júıe» boıynsha beınekameralar ornatyldy. Búginde qalada 800-ge jýyq beınekamera bar. Osyndaı qondyrǵylardyń sany jyl saıyn kóbeıip keledi. Beınekameralardyń kómegimen aǵymdaǵy jyldyń basynan bastap 120 qylmys ashylyp, 24 myńǵa jýyq ákimshilik quqyq buzýshylyq anyqtaldy jáne 9 myńnan astam jol júrý erejesin buzý oqıǵasy tirkelgen.
Quqyq qorǵaý salasyndaǵy ınnovatsııalyq jobalar mu­nymen ǵana shektelmeıdi. Kólik aǵymyn retteýdi jaqsartý jáne kólik keptelisin azaıtý maqsatynda «Aqyldy baǵ­darsham» jobasy engizildi. Bul júıe avtomatty rejımde jumys isteıdi. ıAǵnı, qaı jolda keptelis kóp, baǵdarsham soǵan qaraı retteledi. Osy joba joldaǵy kólik júktemesin azaıtýǵa septigin tıgizip tur.
Astanalyq polıtseıler ká­sibı deńgeıi turǵydan maman­dyǵyna laıyq bolýy tıis. Osy maqsatta úmitkerlerdi qyz­metke qabyldaý jáne olardyń kásibı deńgeıin kóterý, jeke quramnyń arasynda tártip pen zańdylyqty nyǵaıtý, jem­qorlyqpen kú­re­sý, qyz­metkerlerdiń qyz­mettik-atys daıyndyq deńgeıin arttyrý boıynsha keshendi is-sharalar júrgizilýde.

Áleýmettik salanyń áleýeti

Astana medıtsınasynyń búgingi damýy kóńil qýantady. Munda emdeýdiń erekshe tásilderi men zamanaýı tehnologııalarmen jabdyqtaý júıeli jolǵa qoıylǵan. Medıtsınalyq sapaly qyzmeti mańyzdy ındıkatorlarmen ólshenedi desek, elorda basqa óńirlerge qaraǵanda kósh bastap tur. Máselen, halyqtyń ómir súrý uzaqtyǵy, ana men bala óliminiń kórsetkishi, túrli juqpaly aýrýlardyń aldyn alý sekildi kórsetkishter boıynsha jetke jetistikter bar­shylyq. Aıtalyq, bıylǵy alǵashqy jar­tyjyldyqtyń qorytyn­dysy boıynsha, birde-bir ana ólimi tirkelmegen.
Bala densaýlyǵyn saqtaý salasynda da oń ózgerister bar. Byltyr ǵana ashylǵan neonataldyq hırýrgııa ortalyǵynda 600 sábıge jasalǵan operatsııa sátti ótken. Jyl basynan beri ómirlik mańyzdy organdary jetilmeı týǵan 400 shaqalaqqa operatsııa jasalǵan.
Astana boıynsha demo­gra­fııalyq kórsetkishter sońǵy jyldary oń tendentsııaǵa ıe.
Sońǵy jyldary elordada ta­bıǵı ósimmen jáne ishki kóshi-qon aǵynymen negizdelgen ha­lyq­­tyń turaqty túrde ulǵaıýy oryn alǵan.
18 jyl buryn astanalyqtyń ortasha ómir súrý uzaqtyǵy 67 jas bolsa, bıyl elordalyq­tar­dyń ortasha ómir súrý uzaq­tyǵy - 75 jas. Bul - respýb­lıkadaǵy eń joǵarǵy kórsetkish.
Qazirgi ýaqytta elordada barlyǵy 37 medıtsınalyq nysan jumys isteıdi. Ana men bala ulttyq ǵylymı ortalyǵy, Neırohırýrgııa ǵylymı or­ta­lyǵy, Dıagnostıkalyq or­talyq, Jedel medıtsınalyq járdem ǵylymı ortalyǵy syndy respýblıkalyq deńgeıdegi medıtsına mekemelerimen birge, Astanaǵa qarasty qalalyq densaýlyq saqtaý nysandary da qaıta jaraqtandyrylyp, jóndeýden ótip, elorda márte­besine saı jumys isteı bastady. Burynǵy shaǵyn qalaǵa shaq­talǵan nysandar adam tanymas­taı ózgerip, keıbirine japsarlas ǵımarattar salyndy. Qalada jańadan ashylǵan emhanalyq keshenderdiń ózi - bir tóbe.

Tereń bilim táýelsizdik tiregi

Astanada 302 bilim berý uıy­my bar. Onda 170 myńdaı bala oqyp, tárbılenýde. Elor­dalyq shákirtterdiń bilimin shyńdaýǵa 13 myńǵa jýyq mu­ǵalim atsalysady.

Qalada mektepke deıingi bi­lim beretin 181 mekeme bolsa, onyń ishinde 72-si mem­le­ket­­tik balabaqsha, 5 «Mektep - balabaqsha» memlekettik ke­shenderi, memlekettik emes 73 balabaqsha, 2 vedomstvolyq, 25 shaǵyn ortalyq bar. Atalmysh bilim berý uıymdarynda 3 myńǵa jýyq pedagog jumys isteıdi.
Elordalyq ustazdardyń jyl boıy bergen bilimi UBT kezinde erekshe kózge túsedi. Bıyl Biryńǵaı ulttyq testileýdiń qorytyndysy boıynsha 132 oqýshy óz bilimin dáleldegen.
Bıyl «Altyn belgi» alǵan elordalyq túlekterdiń sany ótken jylmen salystyrǵanda, 112-den 132-ge, ulttyq emtıhan boıynsha ortasha ball 86,6-dan 89,2 balǵa ósken.
Jalpy bilim beretin mektepter sany da jyl saıyn artyp keledi. Ótken jyly 7 100 oryndyq 6 mektep ashylyp, úsh aýysymdyq oqý tolyǵymen joıyldy.

«Aqyldy qalanyń» adymdary
2011 jyldan bastap elordada engizile bastaǵan «Aqyldy Astana» jobasynyń maqsaty - turǵyndardyń jaıly ómir súrýin qamtamasyz etý. Bul - turǵyndarǵa qajetti bilim,
densaýlyq, kólik syndy sala­larǵa ınnovatsııalyq tehno­logııalardy engizýge baǵyt­talǵan. Osy joba engi­zilgeli astanalyqtardyń ómir súrýine qolaıly jaǵdaılar jasala bastady. Mysaly, jurt­­shy­lyqty tegin ınternet jeli­si­men qamtamasyz etý úshin «Open Wi-Fi» jobasy qol­danysqa endi. Esildiń sol jaǵa­­laýyndaǵy «Nurjol» saıa­baǵynda bastaý alǵan Wi-Fi núkteleri qalalyq tsırkte, astanalyq saıabaqta, «Qazaq­stan» ortalyq kontsert zalynda, Táýelsizdik saraıynda, Beıbitshilik jáne kelisim jáne «Shabyt» saraılarynda, «Astana-Arena» stadıonynda, «Alaý» muzaıdyny men barlyq oıyn-saýyq ortalyqtarynda ornatyldy. Osy kópshilik oryndarǵa kelgen jurtshylyq kompıýter, qalta telefony arqyly ǵalamtor jelisin tegin paıdalana alady.

«Aqyldy Astana» aıasynda 2014 jyly qolǵa alyn­ǵan taǵy bir irgeli joba - ıntel­lektýaldyq kólik júıesi boldy. Búginde bul júıe qalanyń 6 kóshesinde engizilgen. Sonyń sheńberindegi «Qaýipsiz qala» joba turǵyn-dardyń dittegen jerine jedel ári kedergisiz jetýin ǵana emes, qaýipsizdigin de qamtamasyz etedi. Qazirdiń ózinde Astana kóshelerinde 1 myńnan astam beınekamera, 10-nan astam «aqyldy baǵdarsham» ornatylyp, kólik keptelisin azaıtýǵa aıtarlyqtaı yqpal etýde. Joba 2017 jylǵa taman tolyǵymen júzege asyrylady dep kútilýde. Sol kezde 500-ge jýyq meke­meniń mańaıynda 30 myńǵa tarta beınebaqylaý kamerasy ornatylady, jurtshylyq avtobýspen qalanyń arǵy shetimen bergi shetine bar bolǵany 20 mınýtta jetetin bolady. Budan ózge, qoǵamdyq kólikter arnaıy kameramen qamtamasyz etilmek. Bul jolaýshylardyń qaýipsizdigin saqtap, qandaı da bir tótenshe jaǵdaıdyń aldyn alýǵa múmkindik bermek.
Sonymen qatar, energe­tı­kalyq tıimdilikti qalyp­tastyrý joldaryn qarasty­ratyn «Astana green city», qalanyń kólik jáne logıstıka salasyn damytýdy kózdeıtin «Astana mobility» jáne «Welcome to Astana» jobalary da qyzmet kórsetýdiń sapasyn arttyrýǵa kúsh salady.

Endigi meje «EKSPO - 2017»
Keshege deıin elordada ótken EQYU Sammıti, VІІ Qysqy Azııa oıyndary, IKU forýmy, V Astana ekonomıkalyq forýmy, Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń sezi syndy mańyzdy oqıǵalarǵa el kýá. Halyqaralyq salmaǵy bar jıyndar men basqosýlardyń alańyna aınalǵan Astana sátin salsa, endi «EKSPO - 2017» halyqaralyq kórmesin ótkizedi.
Halyqaralyq kórmeler bıýro­synyń talaptaryna saı kórme ótkizýshi qalanyń áleýeti úsh aı kóleminde kemi 5 mln adamdy qabyldaýǵa dármendi bolýy tıis.
Talapqa saı shahardyń ońtústik-shyǵys bóliginde halyq­aralyq sharany ótkizýge arnalǵan tutastaı jańa qalashyq turǵyzylýda. Bul maqsatqa Astana qalasy ákimdigi 124 gektar jer bóldi.

Ol kommýnıkatsııalyq ja­ǵynan qolaıly medıtsınalyq klasterdiń soltústiginde, Oryn­bor, №27, №30 jáne Qaban­baı batyr kósheleriniń shekaralarynda ornalasqan. «EKSPO-nyń» ortalyq kórmesi Nazarbaev Ýnıver­sıteti men «Abý Dabı Plaza» kesheni aralyǵyndaǵy jelilik parktiń qıylysqan tusynda ornalasady.
Kórme álemdi qazaqstan­dyq­tardyń kóp ultty mádenıe­ti­men, kóne tarıhymen, óneri­­men, dástúrimen jáne qonaq­jaı mine­zimen tanysty­rýǵa jol ashyp, elimizdiń álemdik qaýymdastyq aldyn­daǵy tany­maldylyǵy men tartym­dylyǵyn odan saıyn arttyra túsetin bolady.

Alda aýqymdy sharalar 
Astananyń kez kelgen tur­ǵyny qalanyń aldaǵy josparlaryn bilgisi keletini ras. Endeshe, elordanyń alǵa qoıǵan maqsattary bylaı órbıdi eken:
Jol-kólik ınfraqurylymyn damytý jáne kóliktik júktemeni tómendetý maqsatynda ákimdik avtokólik qozǵalysy, onyń ishinde qoǵamdyq kóliktiń basqarý júıesin jetildirýdi; turaq oryndarynyń áleýe­tin keńeıtýdi, ártúrli kólik túrlerin biryńǵaı mýltı­modaldyq logıstıkalyq júıege biriktirýdi kózdeıdi.
EKSPO-2017 kórmesin ótkizýge daıyndyq sheńberinde balamaly jeńil relsti kólik jobasy iske qosyldy, uzyn­dyǵy - 22,4 km. Onyń birinshi kezegi kórme pavılonyn jáne halyqaralyq áýejaıdy qosady. Jerústi kóligi bolyp tabylatyn LRT jobasy kólik júıesine úılesimdi qosylady jáne negizgi baǵyt «sol jaǵalaý - áýejaıdan» júktemeni túsi­rýge múmkindik beredi. Metroda kúndelikti jolaýshylar aǵyny shamamen 83 myń adamdy quraıdy dep kózdelýde.
Halyq sanynyń jyl saıyn­ǵy ósimine baılanysty, mem­­lekettik-jeke menshik árip­testik tetigi boıynsha jeke ınves­torlar esebinen jalpy syıym­dylyǵy 5 340 mashına syıatyn 10 turaq salynady. Qalanyń kireberis magıstral­darynda árqaısysy táýligine 4500 jolaýshyny ótkizý múmkindigi bar 2 jańa avtovokzal ashylady.
Budan basqa, elordanyń kólik ınfraqurylymyn jańǵyrtý sheńberinde 150 qalalyq avtobýstardy ornalastyrý jáne qyzmet kórsetý úshin avtobýs parki salynady, ol jylytylǵan bokstardy, avtojýýdy, jóndeý aımaqtaryn jáne janarmaı quıý stansalaryn qamtıdy.
Elordanyń jolaýshylar kóligin jańǵyrtýdyń keshendi josparyna sáıkes qalalyq avtobýstardyń jyljymaly parkin jańartý qarastyrylady. Jalpy kólemi shamamen 65 mln eýroǵa dızeldi avtobýstardy satyp alýdy qarjylandyrý Eýropa jańǵyrý jáne damý banki qol qoıǵan kelisim sheńberinde júzege aspaq.
Budan basqa, baǵdarsham obektileriniń avtomat­tandy­rylǵan qyzmet etý tártibinde kólik aǵynyn retteıtin «Intellektýaldy kólik júıesi» (ITS) jobasynyń 3 kezeńin engizýdi aıaqtaý josparlanýda.
Jalpy, Astananyń órkendeý joly osy baǵytynan taımaı, árbir jetken jetistik ilgerileý kepili bola bermek.

Gúlmıra AIMAǴANBET